IV SO/Wr 50/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku V. Z. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych); II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz skarżącej 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z 26 października 2021 r. skarżąca wystąpiła o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w związku z niezastosowaniem się organu do obowiązku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), tj. do obowiązku przekazania sądowi akt skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w terminie 30 dni od otrzymania skargi. Ponadto strona wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda D. nie przekazał, mimo upływu ustawowego terminu, skargi oraz akt administracyjnych do sądu. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarga wpłynęła do Wojewody 17 września 2021 r., natomiast 17 lutego 2022 r. przekazano tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem platformy ePUAP. Dalej wyjaśniono, że przyczyną nieterminowego przekazania dokumentów było bardzo znaczne obciążenie Urzędu Wojewódzkiego we W., spowodowane przede wszystkim bardzo znaczną liczbą wniosków składanych przez cudzoziemców. Zważywszy więc na trudną sytuację pracowników Urzędu i wspomnianą, ogromną liczbę załatwianych przez nich spraw Wojewoda wystąpił o oddalenie wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny organowi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, że w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Powołany przepis nie obliguje jednakże Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie bezspornym jest, że skarga wniesiona za pośrednictwem Wojewody D., wpłynęła do organu 17 września 2021 r. Tym samym - zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. - organ winien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 17 października 2021 r. Skoro zaś Wojewoda uczynił to dopiero 17 lutego 2022 r., to w sprawie doszło do przekroczenia ustawowego, trzydziestodniowego terminu o 4 miesiące. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec tego Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (przewlekłość postępowania), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (ponad 2 miesiące) i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę D. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2017 r. (M. P. z 2018 r. poz. 187). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Na koszty te składa się opłata od skargi, oplata od udzielonego w sprawie pełnomocnictwa oraz taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej.