IV SO/Wr 6/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 12 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z tytułu nieprzekazania Sądowi skargi na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wypłaconych po dniu 1 stycznia 1999 r. wraz z odsetkami oraz stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. postanawia odrzucić wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny. Pismem z dnia 30 maja 2009 r. skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z powodu nieprzekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi z dnia 2 lutego 2009 r. na decyzję w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wypłaconych po dniu 1 stycznia 1999 r. wraz z odsetkami oraz stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. Do wniosku tego dołączył wspomnianą skargę z dnia 2 lutego 2009 r. nazwaną "odwołaniem" od decyzji otrzymanej w dniu 31 stycznia 2009 r., wydanej po rozpoznaniu wniosku z dnia 17 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2009 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na podstawie przesłanego odpisu skargi i o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż przedmiot sprawy należy do kategorii spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i obowiązku obrony kraju. W toku prowadzonej przez Sąd korespondencji Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego we W. pismem z dnia 29 czerwca 2009 r. wyjaśnił, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny dotyczy decyzji z dnia [...] wydanej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r., nr 8, poz. 66). Skarżący odwołał się od tej decyzji do Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu (sygn. akt IX U 1225/09), do Sądu tego zostały przekazane akta sprawy. W związku z powyższym pismo skarżącego z dnia 2 lutego 2009 r. zatytułowane "odwołanie" zostało zwrócone skarżącemu jako błędnie skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu 25 lutego 2009 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. o żądaniach identycznych jak jego pismo z dnia 2 lutego 2009 r. Do omawianego pisma z dnia 29 czerwca 2009 r. dołączono wspomnianą decyzję z dnia [...] oraz dowód jej doręczenia skarżącemu w dniu 30 stycznia 2009 r. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt IV SO/Wr 6/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek L. Z. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że prawo do świadczeń z tytułu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych uregulowane zostało w Dziale IV cytowanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń emerytalnych i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny, natomiast z ust. 4 tego przepisu wynika, że od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu Postępowania Cywilnego. Natomiast przesłanki ponownego ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego reguluje art. 32 ust. 2 tej ustawy, na podstawie którego została wydana wymieniona decyzja z dnia 23 stycznia 2009 r., której dotyczy wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Z kolei z przepisów Kodeksu Postępowania Cywilnego wynika, że sprawy dotyczące emerytur i rent, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych należą do kategorii spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 476 § 2 pkt 2 kpc), zaś przez organy rentowe rozumie się m. in. wojskowe organy emerytalne (art. 476 § 4 pkt 3 kpc). Natomiast w myśl art. 461 § 2¹ kpc w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wniesiono odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego (czyli Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego) właściwy jest sąd, w którego okręgu ma siedzibę ten organ. Powyższe oznacza, zdaniem Sądu, iż skargi w sprawach obejmujących ponowne ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych i wypłatę odsetek oraz stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych nie podlegają właściwości sądu administracyjnego. Sąd przyjął zatem, że w powyższych sprawach wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tytułu nieprzekazania sądowi skargi, o którym mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., jest niedopuszczalny, bowiem sprawa nie dotyczy działalności administracji publicznej wymienionej w art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd uznał, że z uwagi na oczywistą bezzasadność wniosku skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (art. 247 p.p.s.a.) Na powyższe postanowienie L. Z. wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 805/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2009 r. W uzasadnieniu Sąd podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 1 lipca 2009 r., że sprawa niniejsza nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Tym samym zaistniały przesłanki by uznać, że zachodzi oczywista bezzasadność wniosku o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego we W. w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a zatem Sąd I instancji oddalając zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie naruszył powołanego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których rozpoznanie należy do właściwości sądów powszechnych. Zakres przedmiotowy kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3-5 p.p.s.a., wśród których w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zostały wymienione skargi na decyzje administracyjne. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP, kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie, na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z tytułu nieprzekazania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu skargi na decyzję w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wraz z odsetkami oraz stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych Zważyć należy, że bezwzględnie wiążące przepisy prawa administracyjnego, tj. art. 181 kpa wyraźnie stanowią, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, w tym przypadku przepisy cytowanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W myśl art. 31 ust. 1 tej ustawy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje również odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei art. 461 § 2¹ kpc wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wniesiono odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego (Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego) właściwy jest sąd, w którego okręgu ma siedzibę ten organ. Z pisma dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z dnia 29 czerwca 2009 r. wynika, że skarżący wniósł do sądu powszechnego odwołanie od decyzji z dnia [...]. Powyższe oznacza, że skargi w sprawach obejmujących ponowne ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych i wypłatę odsetek oraz stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych nie podlegają właściwości sądu administracyjnego. Tym samym wniosek o wymierzenie grzywny z tytułu nieprzekazania Sądowi skargi, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu, co orzeczono na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.