IV SO/Wr 6/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego; II. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca na urzędowym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie F. F. (rubryka nr 5 formularza). W przedmiocie zaskarżenia podała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w związku z opisaną w sentencji, niniejszego postanowienia referendarza sądowego, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Do wniosku tego skarżąca dołączyła m. in. kopię wspomnianej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z jedenastoletnim synem, którego samotnie wychowuje. Jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i z tego tytułu pobiera zasiłek w kwocie około [...] zł miesięcznie. Ponadto otrzymuje zasiłek celowy w kwocie od [...] do [...] zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości [...] zł i świadczenie wychowawcze [...] zł i alimenty w kwocie [...] zł. Łączny dochód skarżącej wynosi około [...] zł miesięcznie. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, co utrudnia jej znalezienie pracy. W ostatnich miesiącach wyremontowała mieszkanie komunalne zgodnie z umową zawartą z gminą. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz, woda i media 434,59 zł, prąd i gaz 300 zł, Internet, telewizja i telefon 160 zł, edukacja syna i basen 100 zł, leczenie 150 zł, ubrania i kosmetyki 100 zł, wyżywienie od 400 do 500 zł. Nie jest w stanie ponieść opłat sądowych i kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Wskazała, że nie posiada domu i innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i rodzinną. W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Kolegium w przedmiocie przyznania świadczeń wychowawczego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego. Prawo pomocy może być bowiem przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zdanie pierwsze). Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest samotną matką wychowującą małoletnie dziecko w wieku szkolnym oraz fakt, że jest osobą bezrobotną utrzymującą się z niskiego zasiłku z tego tytułu i z niskich świadczeń z pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych na dziecko, które przyznawane są osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i spełniającym określone kryterium dochodowe oraz brak majątku, przyjąć należy, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W myśl zaś art. 243 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. Ponadto stosownie do art. 253 § 1 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 253 § 1 p.p.s.a. Sąd zwróci się do właściwej Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie pełnomocnika dla strony skarżącej wraz z informacją, że strona we wniosku o prawo pomocy, na podstawie art. 243 § 3 p.p.s.a., wniosła o wyznaczenie dla niej konkretnego, wymienionego wyżej, radcy prawnego. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 243 § 1 i 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.