IV SO/Wr 7/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie "opieszałości, pozbawienia praw i dyskryminacji" związanych z postanowieniem Sądu Okręgowego we W. z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt XIII S 11/12 oddalającym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt III RC 248/11, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O., z pozwu P. M. o podwyższenie alimentów i z pozwu wzajemnego skarżącego o obniżenie alimentów postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący złożył na urzędowym formularzu, podpisanym dnia 25 stycznia 2013 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W rubryce nr 3 tego formularza wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest "opieszałość, pozbawienie praw i dyskryminacja" dotyczące postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia 18 grudnia 2012 r., sygnatura akt XIII S 11/12 oddalającego jego skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt III RC 248/11, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O., z pozwu P. M. o podwyższenie alimentów i z pozwu wzajemnego skarżącego o obniżenie alimentów. Postanowienie to jest jednym z załączników do tego formularza. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie posiada wykształcenia prawniczego i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jest zameldowany u matki w D. do której jeździ aby jej pomagać. Natomiast pracuje w M., gdzie wynajmuje mieszkanie za kwotę 650 zł, a opłata za prąd wynosi około 350 zł, koszt dojazdu do matki to zaś kwota 160 zł. Dodał, że komornik zajął 60% jego wynagrodzenia i w związku z tym otrzymuje z tego tytułu kwotę około 800 zł netto. Powyższe wskazuje, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia do sądu administracyjnego skargi na "opieszałość, pozbawienie praw i dyskryminację" związane z postanowieniem Sądu Okręgowego we W. z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt XIII S 11/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Natomiast w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący, złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na "opieszałość, pozbawienie praw i dyskryminację" dotyczącej wspomnianego postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki o podwyższenie alimentów na rzecz dziecka i rozpoznanie jego powództwa wzajemnego o obniżenie tych alimentów, które zostało podjęte na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. nr 179, poz. 1843 ze zm.), z którego wynika że skargę nieuzasadnioną sąd oddala. Oddalenie skargi skarżącego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nastąpiło więc w toku postępowania cywilnego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. nr 179, poz. 1843 ze zm.), z którego wynika że w postępowaniu tym uprawnionym do wniesienia tej skargi jest strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania. Dodać należy, iż postanowienie w przedmiocie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie podlega zaskarżeniu, co zresztą potwierdza pismo Sądu Okręgowego z dnia 9 stycznia 2013 r., dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy, informujące skarżącego o doręczeniu mu odpisu powyższego postanowienia z dnia 18 grudnia 2012, nie zawierające żadnego pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia. Natomiast w myśl art. 14 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki po upływie 12 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12 tej ustawy, czyli zarówno orzeczenia oddalającego skargę jak i orzeczenia uwzględniającego skargę, przy czym w myśl art. 4 ust. 1 omawianej ustawy sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. Wskazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi na "opieszałość, pozbawienie praw i dyskryminację" postanowienie w przedmiocie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało podjęte w toku postępowania cywilnego dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. Akty i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegające kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa zaś przepis art. 3 § 2 pkt 1 – 8 i § 3 p.p.s.a.. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W myśl § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisu ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w ustawie. W świetle powyższego przepisu art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyjąć należy, że tak sformułowana skarga dotycząca postępowania w przedmiocie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy cywilnej w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Skarżącemu nie przysługuje zatem prawo pomocy w celu sporządzenia i wniesienia skargi, która byłaby niedopuszczalna i z tego względu nie podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., znajduje bowiem również zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, tzn. wtedy gdy skarga (pismo procesowe) nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w celu wszczęcia postępowania sądowego, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotem zaskarżenia nie jest żaden z aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.