IV SO/Wr 7/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-04-26
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego, złożony w piśmie zawierającym skargę na bezczynność organu, podlega umorzeniu, jeśli strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy (w tym zwolnienia od kosztów sądowych) podlega umorzeniu, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy strona skarżąca działa lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, rozpoznanie jej wniosku o zwolnienie od kosztów staje się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący złożył pismo zawierające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz skargę na bezczynność organu. Wniosek o zwolnienie od kosztów został zarejestrowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania. Skarżący był wzywany do sprecyzowania skargi oraz złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, jednak nie udzielił odpowiedzi. W międzyczasie organ udzielił odpowiedzi na skargę, a skarga została zarejestrowana pod inną sygnaturą jako skarga na bezczynność. Wnioskodawca jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego w przedmiocie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia akt postępowania postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego.
Skarżący w piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. wniesionym bezpośrednio do Sądu tego samego dnia zawarł m. in. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Zawarty w powyższym piśmie wniosek o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany dnia 22 lutego 2017 r. pod powyższą sygnaturą akt sprawy IV SO/Wr 7/17 jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego (zarejestrowano kopię tego pisma).
Natomiast oryginał powyższego pisma skarżącego został przesłany w dniu 22 lutego 2017 r. do organu – Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej jako skarga wniesiona bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (zarządzenie IV KO 9/17).
Pismem z dnia 31 marca 2017 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższe pismo skarżącego wnosząc o odrzucenie skargi i następnie dnia 3 kwietnia 2017 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału zarejestrowano pod sygn. akt IV SAB/Wr 63/17, powyższe pismo skarżącego z dnia 21 lutego 2017 r., jako skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia skarżącemu akt postępowania.
Ponadto w niniejszej sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt IV SO/Wr 7/17, pismem referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2017 r., wezwano skarżącego do sprecyzowania jaki akt, czynność, bezczynność jest przedmiotem jego skargi, zawartej również w powyższym piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to pismo.
Dnia 6 marca 2017 r. wpłynęło do Sądu przesłane, pismem z dnia 24 lutego 2017 r., przez [...] Urząd Wojewódzki jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, tożsame (niepodpisane) pismo skarżącego z dnia 21 lutego 2017 r. zawierające wspomniany wniosek o prawo pomocy i wspomnianą skargę.
Pismem referendarza sądowego z dnia 31 marca 2017 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku prawo pomocy, zawartego w piśmie z dnia 21 lutego 2017 r., na urzędowym formularzu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie tym zwrócono się również do skarżącego o sprecyzowanie czy pismo z dnia 21 lutego 2017 r. dotyczy skargi na bezczynność w przedmiocie udostepnienia akt postępowania administracyjnego.
Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to pismo, mimo, że zostało ono doręczone skarżącemu w dniu 6 kwietnia 2017 r.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zawarty w piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W myśl art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 ustawy).
W myśl zaś art. 54 § 1 ustawy skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu.
Wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego (art. 243 ustawy) skoro został on złożony w treści skargi sporządzonej powyższym pismem skarżącego z dnia 21 lutego 2017 r. wniesionym bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu.
Z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" cytowanej ustawy wynika zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych.
Z tych względów rozpoznanie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a", art. 243 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło