IV SO/Wr 75/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. T. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2021 r. V. T. (dalej: strona skarżąca) zastępowana przez radcę prawnego z wyboru wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ) na podstawie art. 55 §1 p.p.s.a grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6 p.p.s.a. za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 8 marca 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W odpowiedzi skargę organ wyjaśnił, że w dniu 12 marca 2021 r. wypłynęła do organu skarga strony. Pismem z dnia 20 kwietnia 2021 r. organ przekazał skargę do tut. Sądu, a pismem z dnia 29 grudnia 2021 r. udzielił odpowiedzi na skargę oraz przesłał akta administracyjne sprawy. Wnosząc o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny organ wyjaśnił, że nieprzekazanie w terminie skargi wynikało z nadmiernego obciążenia organu ilością wpływających pism i związaną z tym komplikacją w obiegu dokumentów wynikającą z niewystarczających zasobów kadrowych i technicznych. Sądowi wiadomo z urzędu, że skarga strony opatrzona datą 5 marca 2021 r., której dotyczy wniosek strony o wymierzenie grzywny inicjujący postępowanie w przedmiotowej sprawie została złożona przez stronę za pośrednictwem organu w dniu 9 marca 2021 r. (data nadania). Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 1105/21. Z akt tej sprawy wynika, że skarga została nadana do Sądu w dniu 21 kwietnia 2021r. , natomiast akta administracyjne tej sprawy wraz z odpowiedzią na skargę zostały złożone w tut. Sądzie w dniu 3 stycznia 2022 r. Wyrok w tej sprawie zapadł w dniu 4 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 , dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10, dostępne - podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w tym uzasadnieniu-na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12).Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wniosek jest zasadny. Z akt sprawy wynika, że skarga na bezczynność organu wpłynęła do organu w dniu 12 marca 2021 r., zatem zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ zobligowany był do jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w termie 30 dni, tj. do dnia 12 kwietnia 2021 r. Tymczasem tylko opisana skarga została przekazana Sądowi w dniu 21 kwietnia 2022 r. natomiast akta administracyjne tej sprawy wraz z odpowiedzią na skargę zostały osobiście złożone w tut. Sądzie w dniu 3 stycznia 2022 r. tj. z prawie dziewięciomiesięcznym opóźnieniem. Mając na uwadze opisane okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 450 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została przekazana Sądowi na wraz z odpowiedzią na skargę, aktami administracyjnymi sprawy i rozpoznana. Wyrok w tej sprawie zapadł w dniu 4 lutego 2022 r. W ocenie Sądu, grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Na marginesie należy podkreślić, że profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej do dnia wydania rozstrzygnięcia nie zgłosił żądania zwrotu kosztów postępowania. Zatem stosownie do treści art. 210 p.p.s.a., jeśli tak jak w rozpatrywanej sprawie strona ustanowiła fachowego pełnomocnika, zwrot kosztów postępowania na jej rzecz może nastąpić tylko wówczas, gdy złożony został w tym zakresie stosowny wniosek, i to niezależnie od tego, czy sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie.