IV SO/Wr 78/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych. Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2021 r. A. K. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wojewodzie D. (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 28 czerwca 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uzasadniając żądanie, wnioskodawczyni wskazała, że w dniu 28 czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem placówki pocztowej skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody D. Organ odebrał skargę w dniu 30 czerwca 2021 r. i do dnia złożenia wniosku skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 4 lutego 2022 r. (złożony na wezwanie Sądu w dniu 7 lutego 2022 r.) pełnomocnik organu wskazał, że w dniu 30 czerwca 2021 r. wpłynęła do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. przesyłka rejestrowana, która zawierała trzy dokumenty: wezwanie do zapłaty datowane na dzień 28 czerwca 2021 r., ponaglenie datowane na dzień 8 czerwca 2021 r., ponaglenie datowane na dzień 27 kwietnia 2020 r. Przesyłka nie zawierała żadnego pisma, które nosiłoby znamiona skargi do sądu administracyjnego. Według organu, w zakresie właściwości organu dotyczącej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nigdy nie miała miejsca sytuacja dotycząca nieprzekazania skargi do sądu. Zarządzeniem z dnia 23 marca 2022 r. wezwano skarżącą do ustosunkowania się do twierdzeń organu zawartych w ww. piśmie z dnia 4 lutego 2022 r., co do braku wpływu skargi, której dotyczy przedmiotowy wniosek. Według wyjaśnień skarżącej, zawartych w piśmie z dnia 11 kwietnia 2022 r., skarga na bezczynność i przewlekłość została wniesiona do organu. Do skargi dołączono ponaglenia z dnia 8 czerwca 2021 r. i 27 kwietnia 2020 r., o których wspomniał też organ w piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność i przewlekłość organu, została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego na adres organu w dniu 28 czerwca 2021 r. Organ odebrał pismo zawierające skargę w dniu 30 czerwca 2021 r., co potwierdza załączona do wniosku kserokopia odbioru przesyłki z pieczęcią pocztową. Powyższe zostało zweryfikowane przez Sąd w internetowym systemie śledzenia przesyłek pocztowych. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 30 dni od jej wniesienia, tj. najpóźniej do dnia 30 lipca 2021 r., czego jednak nie uczynił. W tych okolicznościach Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność i przewlekłość), jak również sam okres uchybienia terminowi przekazania skargi. Uwzględnił też fakt, że w odpowiedzi na wniosek wyjaśnił powody zwłoki w przekazaniu skargi. W ocenie Sądu, grzywna w wymierzonej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.