1 CR 1505/54

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Meszorer. Sędziowie: T. Byliński (sprawozdawca), W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława L. przeciwko Lubelskiej Spółdzielni Rzemieślników Budowlanych w Lublinie o 10.400 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanej Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 1954 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od pozwanej na rzecz powoda 10.400 zł, przyjmując za udowodniony następujący stan faktyczny sprawy:Powód zawarł z pozwaną Spółdzielnią w grudniu 1949 r. umowę o dzieło, na mocy której pozwana zobowiązała się wykonać w jego mieszkaniu piece i kuchnię, za co otrzymała od powoda tytułem wynagrodzenia klacz. Ponieważ pozwana nie wykonała swego zobowiązania, powód odstąpił od umowy i roboty te wykonał na własny koszt. Mimo upominania się powoda, pozwana nie zwróciła mu klaczy; uczyniła to dopiero w dniu 18 maja 1953 r. na skutek prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego, zobowiązującego ją do wydania powodowi konia.Na podstawie tych ustaleń Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, że skoro umowa o dzieło rozwiązana została z winy pozwanej, to powodowi w myśl art. 239 i 484 k.z. należy się odszkodowanie. Podzielając opinię biegłego, że "przeciętny czysty dochód dzienny z eksploatacji konia roboczego na terenie m. Lublina wynosi około 30 zł", Sąd Wojewódzki uznał, że żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w wysokości 10 zł dziennie jest w pełni uzasadnione. Ponieważ pozwana korzystała z konia w ciągu 3 lat, 5 miesięcy i 15 dni (1040 dni roboczych), przeto utracona przez powoda z tego tytułu korzyść wynosi 10.400 zł.W rewizji pozwana Spółdzielnia domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając m.in., że skoro wydała powodowi klacz, to nie jest zobowiązana do żadnego odszkodowania na rzecz powoda - z wyjątkiem ewentualnego naprawienia szkody spowodowanej niewykonaniem zobowiązania wzajemnego (art. 253 k.z.).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 253 k.z., na naruszenie którego niesłusznie powołuje się skarżąca, przyznaje stronie odstępującej od umowy prawo żądania zwrotu tego, co w wykonaniu swego zobowiązania dała ona stronie drugiej. Nie wyjaśnia on jednak, według jakich przepisów ma być dokonany zwrot spełnionego świadczenia.Zagadnienie to unormowane jest natomiast szczegółowo w przepisach art. 76-79 k.z., dotyczących umownego prawa odstąpienia. W myśl bowiem art. 78 tegoż kodeksu, w razie odstąpienia od umowy uważa się, jak gdyby umowa wcale nie była zawarta, a to, co strony sobie już wzajemnie świadczyły, ulega zwrotowi, przy czym stosownie do § 3 omawianego przepisu za świadczone usługi i za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.Analogiczna sytuacja, jaka powstaje w razie wykonania umownego i ustawowego prawa odstąpienia, prowadzi do wniosku, że przepisy dotyczące umownego prawa odstąpienia powinny być odpowiednio stosowane także do wypadków ustawowego odstąpienia od umowy wzajemnej przewidzianego w art. 250-253 k.z. Obowiązek pozwanej Spółdzielni wynagrodzenia powoda za korzystanie z klaczy uzasadniony więc jest przepisem art. 78 § 3 k.z., zastosowanym do konkretnego wypadku w drodze analogii.Chybiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła Nr 7 z dnia 21 czerwca 1951 r. Zarządzenie to, zakazujące spółdzielniom m.in. zawierania odpłatnych umów najmu środków trwałych, nie ma w sprawie niniejszej zastosowania chociażby dlatego, że roszczenie powoda nie wynika ze stosunku najmu.Z tych względów, skoro zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia podstawy prawnej w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, rewizję z mocy art. 383 k.p.c. należało oddalić.