2 CO 5/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Błahuta, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława K. przeciwko Józefowi K. o wydanie siewnika w związku z zagadnieniem prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 czerwca 1959 r.:"Czy względnie po jakim czasie nabywa własność rzeczy ruchomej posiadacz, który uzyskał posiadanie w złej wierze?"uchwalił udzielić następującej odpowiedzi:"Według przepisów prawa rzeczowego osoba, która uzyskała posiadanie rzeczy ruchomej w złej wierze, nie może nabyć jej własności przez zasiedzenie.Uzasadnienie faktyczneKażda ze stron nabyła aktem nadania gospodarstwo, na którym znajdował się siewnik. Ale tylko w akcie nadania na rzecz powoda siewnik został wymieniony jako przedmiot nadania. Siewnik pozwanego był dobry, podczas gdy siewnik w gospodarstwie powoda był stary i nie nadający się do użytku. Strony, obawiając się, że pozwany będzie musiał oddać do Ośrodka Maszynowego siewnik dobry, nie objęty aktem nadania, porozumiały się w ten sposób, że powód pozostawił swój siewnik u pozwanego, aby upozorować, że znajdował się on zawsze w gospodarstwie nadanym pozwanemu. Ten jednak używał w dalszym ciągu siewnika dobrego sam i użyczał go zarówno powodowi, jak i innym gospodarzom. Powód twierdzi, że porozumienie stron było umową zamiany, na mocy której nabył on własność siewnika dobrego, na tej podstawie wystąpił z powództwem o wydanie mu siewnika i zapłacenie sumy 1.450 zł tytułem wydania korzyści, które pozwany ciągnął z siewnika na skutek odpłatnego jego wynajmowania. Sąd Powiatowy powództwo o wydanie siewnika uwzględnił na tej podstawie, że powodowi przydzielono siewnik w akcie nadania, chociaż bez podania cech, pozwanemu zaś nie przydzielono żadnego siewnika. Natomiast żądanie zapłaty Sąd Powiatowy oddalił ze względu na to, że pozwany żadnych opłat za użyczenie siewnika nie pobierał.Od tego wyroku pozwany wniósł rewizję, domagając się jego zmiany w części zasądzającej powództwo i oddalenia powództwa także w tej części. Sąd Wojewódzki na podstawie art. 388 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia pytanie przytoczone w sentencji niniejszej uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu swego postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu powyższego zagadnienia do rozstrzygnięcia słusznie dochodzi do wniosku, że w drodze interpretacji nie można ani z brzmienia, ani z treści art. 48 pr. rzecz. wyprowadzić dyspozycji o zasiedzeniu prawa własności rzeczy ruchomej w złej wierze. Źródłem bowiem nabycia własności jest także w wypadku art. 48 § 2 nie upływ czasu, lecz dobra wiara uzupełniająca brak prawa do rozporządzenia, o której traktuje art. 48 § 1 - tylko że w art. 48 § 2 powyższy skutek dobrej wiary zawieszony jest na 3 lata. Tak samo jednak nie zawiera również art. 52 pr. rzecz. - ani w swym brzmieniu, ani w swej treści - żadnych podstaw do wykładni w wymienionym wyżej sensie. Jeżeli bowiem po dwóch wypadkach, normujących zasiedzenie własności nieruchomości i rozróżniających skutki upływu czasu przy posiadaniu w dobrej i złej wierze, prawo rzeczowe w przepisie następującym bezpośrednio po nich przytacza jako źródło zasiedzenia upływ czasu przy posiadaniu wyłącznie w dobrej wierze, to daje ono niedwuznacznie do zrozumienia, że przy posiadaniu w złej wierze upływu czasu jako źródła zasiedzenia własności ruchomości nie traktuje.Pominięcie jednak w art. 52 złej wiary jako jednej z podstaw nabycia własności ruchomości prowadzi w wyżej poruszonym układzie przepisów do dalszego wniosku, że prawo rzeczowe wyłącza w zupełności możliwość nabycia własności ruchomości przez posiadanie w złej wierze. Dlatego w fakcie pominięcia w art. 52 posiadania w złej wierze nie można się dopatrzyć żadnej luki w ustawie, przeciwnie, daje ono wskazówkę, że przez posiadanie w złej wierze własności ruchomości nabyć nie można. Skoro zaś prawo rzeczowe nie zawiera w tym przedmiocie żadnej luki, to niedopuszczalne jest podjęcie prób, aby nabycie własności przez posiadanie w złej wierze wyprowadzić w drodze analogii czy to ustawowej, czy też prawnej.Na przedstawione zatem pytanie należało udzielić odpowiedzi jak w uchwale.