2 CR 1155/60

PostanowienieIzba Cywilna1961-12-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie renty rodzinnej złożony do organu administracji publicznej przerywa bieg trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę moralną i rentę skapitalizowaną dochodzonych na drodze sądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie renty do organu władzy administracyjnej lub ZUS nie przerywa biegu przedawnienia roszczeń cywilnych, ponieważ organ ten działa w granicach swojej właściwości i nie jest powołany do rozpoznawania spraw, dla których przewidziana jest droga sądowa. Wniosek o rentę, który nie był ograniczony terminem, nie mógł przerwać przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie i rentę skapitalizowaną, które mogły być dochodzone wyłącznie na drodze sądowej.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej 56 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną i skapitalizowanej renty po zmarłym synu, który poniósł śmierć w wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z powodu przedawnienia, uznając, że roszczenie zostało wniesione po upływie trzyletniego terminu od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej. Powód twierdził, że bieg przedawnienia został przerwany przez złożenie wniosku o rentę rodzinną do organu administracji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława C. przeciwko Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w L. o 56 000 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 7 września 1961 r. rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneDnia 2 kwietnia 1955 r. syn powoda Bartłomiej C., pracownik kolejowy, poniósł śmierć przy pracach manewrowych na stacji kolejowej w S. W pozwie wniesionym dnia 25 lipca 1959 r. powód żądał zasądzenia od pozwanej 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną oraz 36 000 zł tytułem skapitalizowanej renty, twierdząc) że śmierć syna, który przyczyniał się do jego utrzymania - zawiniła Kolej.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił, uwzględniając podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia z art. 283 § 1 k.z. Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby szkoda powoda wynikła ze zbrodni lub występku, co mogłoby uzasadniać zastosowanie przedawnienia 10-letniego z art. 283 § 4 k.z., a także aby powód dochodził renty po zmarłym synie w postępowaniu administracyjnym.Skoro zatem powód wniósł pozew po upływie 3 lat od dnia, w którym dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do odszkodowania, to roszczenie jego uległo przedawnieniu.Powód w rewizji domaga się uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący wywodzi, że bieg trzyletniego terminu przedawnienia jego roszczeń, został przerwany w dniu 5 marca 1956 r., kiedy to wystąpił do Wydziału Rent i Pomocy Społecznej Prezydium WEN w K. o przyznanie mu renty rodzinnej po zmarłym synie (dokument załączony do rewizji).Pogląd ten jest niesłuszny.Wystąpienie z wnioskiem do organu władzy administracyjnej (rentowej) względnie do ZUS o przyznanie renty z ubezpieczenia społecznego, nie przerywa biegu przedawnienia, organ ten bowiem działa tylko w granicach swojej właściwości i nie jest władzą powołaną do rozpoznawania roszczeń, dla których przewidziana jest droga sądowa (art. 111p. 2 p.o.p.c.).Wymieniony wniosek skarżącego o przyznanie renty rodzinnej, który nie był ograniczony żadnym terminem, nie mógł zatem przerwać przedawnienia jego roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę moralną i rentę skapitalizowaną, które mogły być dochodzone tylko na drodze sądowej.Błędny jest tym samym również pogląd Sądu Wojewódzkiego, o ile oddalenie powództwa uzasadnia tym, że powód nie dochodził renty w postępowaniu administracyjnym.W okolicznościach sprawy brak jest podstaw do wniosku, że śmierć denata wynikła ze zbrodni lub występku, na co zresztą nie powołuje się i skarżący, słusznie przeto Sąd Wojewódzki przyjął, że w danym przypadku nie może mieć zastosowania przepis art. 285 § 4 k.z.Z tych względów rewizja podlegała oddaleniu (art. 383 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 283 § 1art. 283 § 4art. 111part. 285 § 4art. 383 KPC§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.