2 CR 23/62

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa J. I. przeciwko Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Zgoda Lubuska" w S. o wydanie względnie zapłatę, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 18 lipca 1961 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zobowiązania pozwanej do wydania powodowi dużej szafkowej lodówki elektrycznej, trzydrzwiowej, znajdującej się w sklepie pozwanej w S. przy ul. (...) (...), a w razie niemożności wydania zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda równowartości lodówki w wysokości 28.000 zł. Nadto powód domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 21.000 zł, z tytułu wynagrodzenia za używanie lodówki za okres 5 lat.Powód twierdził, że lodówkę tę nabył od OUL B. W., który sprzedał ją G., a od tego kupił ją powód w 1947 r. albo 1948 r. i po przeprowadzeniu remontu wstawił do sklepu pozwanej, który wówczas prowadził na własny rachunek, że sklep ten wraz z lodówką przejęła w dniu 1.VIII.1948 r. Powiatowa Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w S., a następnie pozwana spółdzielnia.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ustaliwszy, że lodówka, która znajduje się w sklepie rzeźnickim pozwanej spółdzielni w S. przy ul. (...) (...), nie jest lodówką, którą powód nabył w dniu 25. VI. 1948 r. od B. G., lecz lodówką poniemiecką, którą wraz z urządzeniem sklepu rzeźnickiego przejęła pozwana od OUL protokołem z dnia 28.XI.1950 r. Sąd Wojewódzki nadto uznał, że pozwana, z uwagi na upływ czasu i dobrą wiarę przy nabyciu, stała się właścicielką lodówki na podstawie art. 52 prawa rzeczowego przez zasiedzenie.Powód w rewizji zarzucił, że Sąd Wojewódzki sprzecznie z treścią protokołu przejęcia warsztatu rzeźnickiego od OUL z dnia 28.XI.1950 r. oraz sprzecznie z zeznaniami świadków G., C, G. i W. ustalił, że lodówka nie jest lodówką powoda, nabytą przez niego od G. Skarżący nadto kwestionował ustalenia Sądu Wojewódzkiego odnośnie posiadania przez pozwaną lodówki w dobrej wierze, wniósł o przeprowadzenie dowodu ze świadka K. i przesłuchania stron na okoliczność, że świadek ten jako prezes pozwanej spółdzielni wiedział o tym, że lodówka jest własnością powoda i że powód zwlekał z wytoczeniem powództwa o wydanie lodówki tylko dlatego, że świadek K. zwodził go obietnicą polubownego załatwienia sprawy.Pozwana w odpowiedzi na rewizję powołała się na zeznanie świadka K. i twierdziła, że w dobrej wierze kupiła sporną lodówkę od OUL.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki ustalając, że lodówka znajdująca się w sklepie pozwanej nie jest lodówką powoda, którą nabył w dniu 25.VI.1948 r. od G., odrzucił jako niewiarygodne zeznania świadków C. i R, a oparł się na zeznaniach świadków W. i P. oraz W. Wszyscy wymienieni świadkowie składali zeznania o okolicznościach, które miały miejsce przed przeszło 10 laty i dlatego mogli nie pamiętać wszystkich istotnych szczegółów, a zwłaszcza dat, które wymienili w swych zeznaniach.W tej sytuacji Sąd Wojewódzki przed dokonaniem oceny sprzecznych ze sobą zeznań świadków winien był wyczerpać wszystkie możliwości mogące lepiej wyjaśnić sporne okoliczności i pozwolić na bardziej wnikliwą ocenę materiału dowodowego. Dotyczy to zwłaszcza przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka W., który powołany został przez powoda na okoliczność, że remontował w masarni u powoda lodówkę nabytą od G. Świadek ten wprawdzie zeznał, że od chwili zakończenia działań wojennych zajmował się konserwacją i remontem lodówki w sklepie powoda, że lodówka ta była lodówką szafkową, o pojemności od 1.200 do 1.600 litrów, że - o ile pamięta - była to lodówka trzydrzwiowa, że wyglądu jej jednak dokładnie nie pamięta, lecz zaznacza, że gdyby lodówkę tę zobaczył to byłby ją rozpoznał.Sąd Wojewódzki z uwagi na sprzeczność zeznań wymienionych świadków winien był ponownie przesłuchać świadka W. po uprzednim obejrzeniu przez niego lodówki znajdującej się w sklepie pozwanego. Sąd Wojewódzki również nie rozważył treści formularza wpisowego złożonego przez powoda w OUL w dniu 16.IX.1946 r., z którego wynika, że powód w tym okresie oprócz urządzenia chłodniczego wartości 500 zł posiadał jedną lodówkę wartości 30 zł. Gdyby treść tego spisu była prawdziwa, to podana przez powoda wartość lodówki - 30 zł wskazywałaby raczej, że była to lodówka mniejsza od lodówki u pojemności 1.200 do 1.600 l o której mówił świadek W. W takim przypadku treść protokołu zdawczego z dnia 28.XI.1950 r., stwierdzająca przekazanie przez OUL pozwanej spółdzielni lodówki szafkowej jednodrzwiowej, odzwierciedlałaby rzeczywisty stan rzeczy.Trafny jest również zarzut skarżącego, że Sąd Wojewódzki błędnie uznał, że pozwana nabyła własność lodówki z art. 52 prawa rzeczowego przez zasiedzenie. Z protokołu bowiem zdawczo-odbiorczego z dnia 28.XI.1950 r. wynika, że OUL przekazał pozwanej, zgodnie z art. 12 dekretu z dnia 6 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, jedynie w zarząd urządzenie warsztatu rzeźniczego. Przesłanką zaś nabycia własności ruchomości z art. 52 prawa rzeczowego przez zasiedzenie jest posiadanie "rzeczy" w rozumieniu art. 296 § 1 prawa rzeczowego, a nie posiadania "prawa" (art. 296 § 2 prawa rzeczowego).Tak samo twierdzenie pozwanej w odpowiedzi na rewizję, że nabyła własność lodówki w drodze kupna lodówki w dobrej wierze od OUL, nie znajduje uzasadnienia w treści zebranego w sprawie materiału. Ogólnikowe zeznania świadka K., że kupował w OUL różne maszyny, nie może być dowodem na nabycie również spornej lodówki tym bardziej, że w aktach OUL nie ma wzmianki o takiej sprzedaży oraz że pozwana nie powoływała się na pisemny dokument nabycia lodówki.Z tych względów Sąd Wojewódzki z mocy art. 384 k.p.c. w celu uzupełnienia materiału dowodowego uchylił zaskarżony wyrok.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Powiatowy przesłucha świadka W. po obejrzeniu przez niego spornej lodówki, przy czym zapozna świadka z treścią formularza spisowego i z treścią protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 28.XI.1950 r. i ew. dalszych świadków podanych przez powoda, którzy jako najbliżej sklepu mieszkający winni byli zauważyć wciąganie lodówki do sklepu przez okno względnie rozbieranie lodówki w celu umożliwienia przeciągnięcia jej przez drzwi czy okno do sklepu.