2 CR 233/61
PostanowienieIzba Cywilna1961-07-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie pozwu do sądu niewłaściwego przerywa bieg terminu zawitego (prekluzyjnego) przewidzianego w art. 473 Kodeksu zobowiązań?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniesienie pozwu do sądu niewłaściwego przerywa również bieg terminu zawitego (prekluzyjnego), tak samo jak przerywa bieg przedawnienia. Powołano się na art. 114 p.o.p.c. i art. VI § 1 przep. wpr. k.p.c., zgodnie z którymi do terminów zawitych stosuje się odpowiednio przepisy o przedawnieniu, a zasady te nie wyłączają przerwy biegu terminu prekluzyjnego przez wniesienie pozwu do sądu, nawet jeśli jest on niewłaściwy. Uchylenie zdania drugiego § 1 art. VI przep. wpr. k.p.c. przez dekret z 23 kwietnia 1953 r. potwierdziło identyczność skutków wniesienia pozwu do sądu niewłaściwego.Stan faktyczny
Zakłady Gastronomiczne wniosły pozew o zapłatę odszkodowania za manko przeciwko byłemu kierownikowi bufetu. Pozew został wniesiony do sądu niewłaściwego, który po stwierdzeniu swojej niewłaściwości przekazał sprawę sądowi właściwemu. Sąd właściwy oddalił powództwo, uznając roszczenie za prekluzyjne z uwagi na upływ rocznego terminu z art. 473 k.z. od zakończenia stosunku pracy. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Namysłowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: M. Kenigsberg, J. Szczerski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zakładów Gastronomicznych w O. przeciwko Czesławowi C. o 2.593 zł 39 gr, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Namysłowie z dnia 28 czerwca 1960 r.,zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Namysłowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowodowe Zakłady wniosły przeciwko Czesławowi C. pozew o zasądzenie 2.593 zł 39 gr tytułem odszkodowania za manko wynikające z rozliczenia pozwanego na stanowisku kierownika bufetu w K.Z.G. w N.Pozew, adresowany do Sądu Powiatowego w Namysłowie, z nieznanej przyczyny wpłynął do Sądu Powiatowego w Niemodlinie dnia 29 września 1959 r. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 1960 r. Sąd Powiatowy w Niemodlinie uznał swoją niewłaściwość i przekazał sprawę, jako "właściwemu, Sądowi Powiatowemu w Namysłowie, do którego wpłynęła ona w dniu 8 marca 1960 r.Sąd Powiatowy w Namysłowie wyrokiem z dnia 28 czerwca 1960 r. oddalił powództwo. Oddalenie powództwa nastąpiło w wyniku zastosowania art. 473 k.z. i przyjęcia, że roszczenie powoda uległo skutkom rocznej prekluzji przewidzianej w powyższym przepisie. W sprawie jest okolicznością bezsporną, że stosunek pracy między stronami ustał z dniem 31 października 1958 r. Pozew wniesiono do sądu niewłaściwego dnia 29 września 1959 r. Wniesienie pozwu nastąpiło zatem przed upływem roku od zakończenia stosunku pracy, jednakże - zdaniem Sądu Powiatowego - fakt ten może mieć wpływ jedynie na przerwanie biegu przedawnienia roszczenia (art. VI § 1 przep. wpr. k.p.c.), nie ma natomiast wpływu na prekluzję z art. 473 k.z. Termin z art. 473 k.z. jest terminem zawitym, podlegającym uwzględnieniu przez sąd z urzędu (art. 115 i art. 116 p.o.p.c.).Wyrok powyższy nie został zaskarżony przez strony i stał się prawomocny.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej, złożonej z urzędu w terminie 6-miesięcznym, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał wniosek i zarzuty rewizji nadzwyczajnej za słuszne.Błędny jest pogląd Sądu Powiatowego, że pozew wniesiony przed sąd niewłaściwy przerywa tylko przedawnienie (art. VI § 1 przep. wpr. k.p.c.), natomiast nie ma wpływu na przerwę terminu prekluzyjnego. Według art. 114 p.o.p.c. do terminów zawitych stosuje się odpowiednio przepisy o przedawnieniu z zachowaniem odrębności przewidzianych w art. 115-117 p.o.p.c. Zasady zawarte w przepisach art. 115-117 p.o.p.c. nie dotyczą jednak odmiennego unormowania przerwy terminu prekluzyjnego przez wniesienie pozwu do sądu choćby niewłaściwego. Wynika stąd, że według art. 114 p.o.p.c. i art. VI § 1 przep. wpr. k.p.c. wniesienie pozwu przed sąd niewłaściwy przerywa również bieg terminu zawitego, a więc także terminu określonego w art. 473 k.z.Należy dodać, że identyczność skutków wniesienia pozwu przed sąd niewłaściwy zarówno co do przerwania przedawnienia, jak i co do przerwania biegu terminu zawitego, wynika także z faktu uchylenia dekretem z dnia 23 kwietnia 1953 r. o zmianie niektórych przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 23, poz. 90) zdania drugiego § 1 art. VI przep. wpr. k.p.c. Uchylone bowiem zdanie zawierało przepis różnicujący skutki wniesienia pozwu w zależności od tego, czy chodziło o przerwę przedawnienia, czy też przerwę terminu prekluzyjnego.Poza tym przekazanie sprawy przez sąd niewłaściwy sądowi właściwemu jest według znowelizowanego wymienionym dekretem art. 207 § 1 k.p.c. tylko fragmentem postępowania wszczętego przez wniesienie pozwu przed sąd niewłaściwy. Mimo przekazania sprawy postępowanie zachowuje ciągłość, której wyrazem jest m. in. zasada, że pozew wniesiony do sądu niewłaściwego przerwał także bieg przedawnienia i prekluzji.Odmienne stanowisko Sądu Powiatowego stanowi naruszenie art. 114 p.o.p.c., art. VI § 1 przep. wpr. k.p.c. i art. 473 k.z. Prowadzi to do uchylenia zaskarżonego rewizją nadzwyczajną wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 384 i 398 k.p.c.), ponieważ Sąd Powiatowy, stosując błędnie art. 473 k.z., nie poczynił ustaleń wyjaśniających sprawę odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 239 k.z.
Powiązane orzeczenia
- III PO 15/65 1965-10-29Czy wniesienie pozwu przerywa bieg terminu prekluzyjnego (zawitego) również w odniesieniu do roszczeń nieobjętych pierwotnym żądaniem pozwu lub wykraczających ponad nie, jeśli wynikają one z faktów przytoczonych przez po…
- II CSKP 770/24 2025-03-13Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, złożony w sytuacji toczącego się między stronami postępowania sądowego dotyczącego części roszczenia, przerywa bieg terminu przedawnienia, jeśli nie ma realnych podstaw do zawa…
- I CSK 4825/22 2023-07-18Czy wniesienie pozwu o odszkodowanie w określonej kwocie przerywa bieg terminu przedawnienia również w odniesieniu do roszczeń objętych późniejszym rozszerzeniem powództwa?
- II CSKP 495/22 2022-07-13Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, który nie doprowadził do zawarcia ugody, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia roszczenia, a następnie jego bieg rozpoczyna się na nowo od daty zakończenia postępowa…
- V CK 467/04 2005-02-18Czy czynność podjęta przed sądem polubownym, który nie posiadał skutecznego zapisu na sąd polubowny, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia?
Powołane przepisy
art. 473art. 115art. 116art. 114art. 207 § 1 KPCart. 384art. 239§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.