2 CR 525/61
PostanowienieIzba Cywilna1963-07-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy droga na terenie Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR), stanowiąca połączenie z drogą lokalną, jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych z dnia 29 marca 1962 r. i czy naruszenie przepisów ruchu drogowego na takiej drodze może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej z art. 144 § 1 i 3 k.k.W.P.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że drogi na terenach PGR, stanowiące połączenie tych obszarów z drogami państwowymi lub lokalnymi, są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych. W związku z tym, naruszenie przepisów ruchu drogowego obowiązujących na drogach publicznych na terenie PGR może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej z art. 144 § 1 i 3 k.k.W.P. Sąd uchylił wyrok uniewinniający, wskazując na błędną wykładnię prawa przez Sąd I instancji.Stan faktyczny
Oskarżony został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 144 § 1 i 3 k.k.W.P., polegającego na naruszeniu przepisów ruchu drogowego podczas cofania samochodem na terenie PGR, co spowodowało zniszczenie mienia. Sąd I instancji uznał, że przepisy o ruchu drogowym na drogach publicznych nie mają zastosowania na terenie PGR. Prokurator wniósł skargę rewizyjną, kwestionując tę wykładnię. Sąd Najwyższy uchylił wyrok uniewinniający.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Kenigsberg (sprawozdawca). Sędziowie: J. Szczerski, W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza M. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Przemysłowego Nr 1 w W. o 40.000 złotych, na skutek rewizji pozwanego Przedsiębiorstwa od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 1960 r.,zaskarżony wyrok w ten tylko sposób zmienił, że zasądzoną rentę uzupełniającą w kwocie 1.002 zł (pkt I wyroku) obniżył do kwoty 708 zł miesięcznie, płatnej od dnia 6 maja 1958 r.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego Nr 1 w W. na rzecz powoda tytułem renty miesięcznej kwotę 1.002 zł, ustalając następujący stan faktyczny:Powód był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie jako ślusarz montażowy. W dniu 5 listopada 1957 r. w czasie pracy na budowie powód został uderzony będącą w ruchu korbą w głowę, lewą rękę, nogę i żebra, w wyniku czego doznał złamania czaszki, niedowładu ręki i stał się całkowicie niezdolny do pracy. Winę za wypadek ponosi strona pozwana wskutek dopuszczenia do eksploatacji uszkodzonej wciągarki, skierowania do pracy ludzi nie przeszkolonych w zakresie bhp, których liczba była za mała, i niezapewnienia odpowiedniego dozoru technicznego. W związku z wypadkiem uznano powoda za inwalidę II grupy i przyznano mu rentę w wysokości 1.142 zł miesięcznie. Zarobki powoda przed wypadkiem wynosiły przeciętnie 2.144 zł. Na podstawie tych ustaleń Sąd uznał, że za wypadek ponosi winę strona pozwana i stąd jej obowiązek do wyrównania powstałych szkód.Wobec tego że powód w następstwie wypadku stał się niezdolny do pracy zarobkowej na stałe w 90%, należało mu przyznać rentę wyrównawczą w kwocie 1.002 zł, to jest w wysokości różnicy między jego zarobkami przed wypadkiem a przyznaną mu rentą administracyjną.Ponieważ po wytoczeniu powództwa strona pozwana wypłaciła powodowi tytułem odszkodowania kwotę 40.500 zł, postępowanie o przyznanie powodowi zadośćuczynienia umorzono.W rewizji od tego wyroku strona pozwana domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez obniżenie zasądzonej na rzecz powoda renty uzupełniającej do kwoty 708 zł miesięcznie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja zasługuje na uwzględnienie.Słuszny jest jedyny zresztą jej zarzut, że Sąd Wojewódzki sprzecznie z treścią zebranego w sprawie materiału ustalił, że przeciętne zarobki powoda wynosiły 2.144 zł, gdy tymczasem z poświadczonego wykazu zarobków powoda z okresu przed wypadkiem wynika, że wynosiły one przeciętnie 1.850,59 zł, po odliczeniu podatku od wynagrodzeń.Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd Wojewódzki, orzekając o wysokości renty uzupełniającej, oparł się na zaświadczeniu o wysokości zarobków powoda, które zostały złożone do akt rentowych. W zaświadczeniu tym podano - dla celów rentowych z ubezpieczenia społecznego - zarobki brutto z listy płac, tj. bez odliczenia kwot potrąconego powodowi podatku od wynagrodzeń.W myśl ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, do obliczenia wysokości renty uzupełniającej należy przyjąć za podstawę zarobki brutto pracownika pomniejszone o kwoty potrąconego mu podatku od wynagrodzeń. Z art. 161 § 2 kod. zob. wynika, że zobowiązany do odszkodowania powinien wypłacić poszkodowanemu rentę w wysokości odpowiadającej wyrządzonej szkodzie. Zgodnie z powyższym Sąd Wojewódzki powinien był obliczyć wysokość szkody, przyjmując za podstawę zarobki brutto pomniejszone o kwotę potrąconego powodowi podatku, ponieważ kwot potrąconego podatku powód nie otrzymywał, lecz brał je Skarb Państwa (Wydział Finansowy). Dlatego też część wynagrodzenia z kwoty brutto, będąca kwotą wyliczonego podatku, powinna być odliczona przy ustalaniu wysokości uszczerbku, jakiego powód doznał na skutek wypadku.Z wykazu zarobków powoda załączonego do pisma procesowego pozwanego z dnia 26.11.1960 r. wynika, że zarobek powoda po potrąceniu podatku wynosił przeciętnie przed wypadkiem 1.850,59 zł.Ponieważ powód otrzymał rentę inwalidzką w wysokości 1.142 zł miesięcznie, a zarobki jego przed wypadkiem po odliczeniu podatku wynosiły przeciętnie 1.850,59 zł miesięcznie, różnica tych kwot: 1.850,59 - 1.142 równa się 708,59 zł i tylko ta różnica powinna stanowić w myśl art. 161 § 2 k.z. rentę uzupełniającą dla powoda.Z tych zasad należało zmienić zaskarżony wyrok w części dotyczącej wysokości zasądzonej renty przez zmniejszenie jej do kwoty 708 zł miesięcznie i orzec jak w sentencji (art. 386 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 89/71 1971-05-08Czy rejony eksploatacji dróg publicznych są organami administracji państwowej w rozumieniu art. 17 pkt 3 k.p.c., a tym samym czy sprawy o naprawienie szkody wyrządzonej przez ich funkcjonariuszy należą do właściwości rze…
- III KK 229/16 2016-10-26Czy utrudnianie ruchu na drodze wewnętrznej gminnej, która nie jest zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, może być kwalifikowane jako wykroczenie z art. 90 k.w. dotyczące utrudniania ruchu na drodze publiczne…
- IV KK 140/13 2013-06-14Czy zaniechanie wyjaśnienia przez sąd wszystkich ważnych okoliczności dotyczących statusu drogi oraz ustalenia, czy usytuowanie znaków drogowych nastąpiło zgodnie z prawem, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku i um…
- III CZP 83/87 1987-12-17Czy drogi ogólnodostępne, niezaliczane do żadnej z kategorii dróg publicznych, są drogami wewnętrznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, i czy w razie samowolnego naruszenia pasa drogowego takiej drogi dopuszcza…
- III CZP 33/13 2013-07-24Czy zarząd miasta jako zarządca drogi krajowej w granicach miasta na prawach powiatu, w zakresie odpowiedzialności za szkodę wynikłą z nienależytego utrzymania nawierzchni drogi, reprezentuje Skarb Państwa, czy jednostkę…
Powołane przepisy
art. 161 § 2art. 386 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.