2 CR 549/61

Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w sprawie z powództwa J.S., S.S. i T.K. przeciwko Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w L. o umorzenie egzekucji na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 7 marca 1961 r. II.O. 248/59 oddalił rewizję.Z uzasadnienia (...) Pomiędzy tymi samymi stronami toczył się proces w postępowaniu nakazowym z powództwa pozwanej (w niniejszej sprawie) przeciwko powodom (w niniejszej sprawie) o zapłatę 35.326,58 zł z tytułu weksla własnego, którego wystawcą był powód J.S., remitentem i pierwszym indosantem powód S.S., a drugim indosantem powód K.Na podstawie tego weksla Sąd Wojewódzki wydał 28 listopada 1959 r. nakaz zapłaty. S.S. i K. nie wnieśli zarzutów, zarzuty wniesione przez J.S. zostały mu zwrócone, a zarządzenie zwrotu nie zostało zaskarżone.W niniejszej sprawie powodowie (tekst jedn.: pozwani z owej sprawy poprzedniej) żądali umorzenia egzekucji prowadzonej przeciwko nim na podstawie powyższego nakazu zapłaty, twierdząc że po wydaniu tegoż nakazu zapłaty, a mianowicie w dniu 31 marca 1960 r., prokurator wydał postanowienie o umorzeniu postępowania karnego przeciwko powodowi J.S. wobec braku cech przestępstwa.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z tym uzasadnieniem, że ani umorzenie śledztwa ani opinia biegłego złożona w postępowaniu karnym nie są zdarzeniami, o których mowa w art. 573 § 1 pkt 2 k.p.c.Uzasadnienie prawneTen wyrok zaskarżyli powodowie rewizją, w rozpoznaniu której Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie trafna jest polemika skarżących z powyższym poglądem wyroku Sądu Wojewódzkiego. Podstawą powództwa z art. 573 § 1 pkt 2 k.p.c. jest zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane (...). Ani opinia biegłego, ani postanowienie prokuratora, stwierdzające że pozwana spółdzielnia nie poniosła żadnej szkody, nie powoduje takich skutków. Powództwo oparte jest na twierdzeniu, że z postanowienia prokuratora okazało się, iż egzekwowane roszczenie nie istnieje. Powództwo zmierza zatem do wykazania bezzasadności prawomocnego nakazu zapłaty. Powodowie przeczyli jednak, że prawomocny nakaz zapłaty ma skutki prawomocnego wyroku (art. 459 § 3 k.p.c.), że zatem (art. 367 k.p.c.) wyłącza dopuszczalność kwestionowania jego zasadności między tymi samymi stronami w innym postępowaniu niż postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania albo z rewizji nadzwyczajnej. Powództwo o umorzenie egzekucji nie może w żadnym przypadku kwestionować powagi rzeczy osądzonej.Powodowie mogli natomiast zakwestionować zasadność nakazu zapłaty, gdyby skutecznie wnieśli przeciwko niemu zarzuty, albo ewentualnie skargę o wznowienie postępowania opartą na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych. Tego jednak nie uczynili.Skoro więc między tymi samymi stronami nie może być ponownie rozpoznawane to samo, co zostało już prawomocnie osądzone pomiędzy nimi, skoro zatem powodowie nie mogą skutecznie twierdzić, że prawomocny nakaz zapłaty jest niesłuszny, wykluczona jest możliwość powoływania się na jego rzekomą niesłuszność i zarzucanie, iż egzekwowanie niesłusznego nakazu zapłaty narusza zasady współżycia w Państwie Ludowym (art. 3 popc). Można natomiast wskazać powodom, iż jedyną drogą, jaka jest dla nich otwarta i może rokować widoki powodzenia, jest zwrócenie się do wierzyciela z prośbą, by - z uwagi na szczególne okoliczności sprawy - zaniechał egzekwowania nakazu zapłaty. Powodowie mogą więc prosić wierzyciela, ale nie przysługuje im w stosunku do wierzyciela żadne prawo.Z tych przyczyn rewizja ulega oddaleniu.