3 CR 234/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: K. Kwapiszewski, S. Breyer.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa Z. przeciwko Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Finansowy w K. o 20.000 zł tytułem wykreślenia wpisu prawa własności, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 5 grudnia 1957 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Józef K. domaga się wykreślenia dokonanego na rzecz Skarbu Państwa wpisu prawa własności nieruchomości, położonej w Ch., która stanowiła poprzednio własność Berty G., a której spadkobiercą jest powód. Twierdzi on, że prawo własności wspomnianej nieruchomości do marca 1957 r. wpisane było na rzecz Berty G. i że postanowieniem Sądu Powiatowego w Chorzowie z dnia 21 stycznia 1957 r. Ns. 838/58 na wniosek Prezydium MRN Wydział Finansowy w Ch. stwierdzono nabycie prawa własności wymienionej nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie art. 34 dekr. o majątkach opuszczonych i poniemieckich z dnia 8 marca 1948 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 87). W uzasadnieniu tego postanowienia podano, że wydano je na podstawie oświadczenia wnioskodawcy Prez. MRN Wydział Finansowy, iż właścicielka wpisana w księdze wieczystej bądź jej spadkobiercy nie czynili starań o przywrócenie posiadania, a tymczasem - jak twierdzi powód - wniósł on w roku 1955 do Sądu Wojewódzkiego w Katowicach pozew przeciwko Skarbowi Państwa o wydanie mu wspomnianej nieruchomości, przy czym pozew ten spowodował przerwę przedawnienia (zasiedzenia) z art. 34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich i rozprawa sądowa na skutek tego pozwu została odroczona do czasu ukończenia postępowania o stwierdzenie praw do spadku po Bercie G. na rzecz powoda. Ponieważ na podstawie wymienionego wyżej postanowienia Sądu Powiatowego w Chorzowie nastąpiło przepisanie prawa własności z Berty G. na rzecz Skarbu Państwa, powód, który nie brał udziału w postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości ani o nim nie wiedział, domaga się obecnie na podstawie art. 44 k.p.c. w związku z przepisem art. 32 prawa spadkowego wykreślenia wpisu prawa własności, dokonanego na rzecz strony pozwanej, jako naruszającego prawa powoda.Sąd Wojewódzki powództwo uwzględnił.Uzasadnienie prawneRewizji strony pozwanej, żądającej zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa lub uchylenia go z powodu naruszenia przepisów art. 23 i 290 pr. rzecz. i art. 32 pr. sp., nie uznał Sąd Najwyższy za usprawiedliwioną.Zdaniem skarżącego, dopóki w toczącym się pomiędzy stronami procesie o wydanie spornej nieruchomości nie zapadnie orzeczenie uwzględniające żądanie pozwu, nie można twierdzić, aby wpisanie strony pozwanej za właściciela było niezgodne ze stanem rzeczywistym własności.Pogląd ten nie znajduje usprawiedliwienia ani w cytowanych przez skarżącego, ani w innych przepisach ustawy. Prawo własności może usprawiedliwiać różne roszczenia. W szczególności usprawiedliwia zarówno roszczenie z art. 23 pr. rzecz. o usunięcie niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jak i roszczenie z art. 28 pr. rzecz. o wydanie rzeczy. Z treści powołanego art. 23 nie wynika, żeby warunkiem dochodzenia roszczenia przewidzianego tym artykułem było posiadanie nieruchomości. Nie ma zatem potrzeby ani uprzedniego wytoczenia procesu o wydanie rzeczy, ani doprowadzenia do końca toczącego się już procesu. Tak samo zresztą nie potrzeba przed procesem o wydanie rzeczy przeprowadzać procesu o usunięcie niezgodności księgi wieczystej, skoro art. 18 § 1 pr. rzecz. nie wyłącza dowodu, że prawo wpisane do księgi wieczystej jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym.Również brak podstaw do uznania, żeby toczący się pomiędzy stronami proces o wydanie rzeczy uzasadniał odrzucenie pozwu (art. 207 § 1 k.p.c.), w sprawie bowiem niniejszej roszczenie powoda jest inne.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.