3 CR 328/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Alicji H. przeciwko Elżbiecie D. o zwolnienie spod egzekucji, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 3 listopada 1959 r., zmienił zaskarżony wyrok i oddalił rewizję pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Targu Wydziału zamiejscowego w Zakopanem z dnia 16 grudnia 1958 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy uwzględnił powództwo o zwolnienie od egzekucji prowadzonej przez pozwaną przeciwko Janinie i Jerzemu S. nieruchomości zapisanych w księgach wieczystych: Kw. 2807 i Kw. 2854 S. Pow. w Z., uznając - na podstawie akt sądowych C. 494/54 - za udowodnione, że powódka jest właścicielką nieruchomości, mimo iż wpis w księdze wieczystej opiewa na S.Sąd Wojewódzki wyrok ten zmienił i powództwo oddalił, wychodząc z założenia, że roszczenie o zwolnienie od egzekucji i wykreślenie wpisu o wszczęcie egzekucji służy tylko właścicielowi wpisanemu do księgi wieczystej.Wyrok powyższy zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, który, zarzucając naruszenie przepisu art. 574 k.p.c. w związku z art. 18 Prawa rzeczowego, wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie rewizji pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego Wydział Zamiejscowy w Zakopanem z dnia 16 grudnia 1958 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywodom rewizji nadzwyczajnej nie można odmówić słuszności.W systemie prawa polskiego nie ma zasady, że właścicielem jest tylko ten, kto jest wpisany do księgi wieczystej, a domniemanie z art. 18 pr. rzecz, nie stanowi presumpcji nie dopuszczającej przeciwdowodu. Nigdzie również nie jest wyrażona zasada, że dowód przeciwko treści wpisu może być przeprowadzony w postępowaniu o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (np. w procesie opartym na przepisie art. 23 pr. rzecz.). Domniemanie z art. 18 pr. rzecz, można obalić w każdym postępowaniu w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe. Postępowanie z art. 574 k.p.c. nie jest tu wyjątkiem. Powołanie się zaś Sądu Wojewódzkiego na art. 21 pr. o ks. wiecz. jest wynikiem nieporozumienia, gdyż przepis ten dotyczy jedynie przypadku, gdy wpis jest potrzebny do dokonania rozporządzenia własnością lub innym prawem (wówczas rzeczywiście potrzebna jest zgoda osoby, której prawo ma być wpisem dotknięte); taki wypadek jednak w sprawie nie zachodzi.W tym stanie rzeczy, skoro rewizja nie podnosi żadnych innych konkretnych zarzutów przeciwko uwzględniającemu powództwo wyrokowi Sądu Powiatowego, powinna ona być oddalona.Podniesiony przez pozwaną zarzut, że powódka nie jest właścicielką, jest chybiony. W sprawie bowiem C 494/54 zostało obalone domniemanie wynikające z wpisu w księdze wieczystej i zostało stwierdzone posiadanie powódki. Wobec obalenia domniemania wynikającego z wpisu w księdze wieczystej art. 300 § 2 prawa rzeczowego nie może mieć w sprawie zastosowanie a w myśl przepisu § 1 art. 300 prawa rzeczowego powódce służy domniemanie, że jest właścicielką posiadanej nieruchomości. Skoro sprawa C 494/54 toczyła się również między obecnym stronami, stanowi ona między nimi w zakresie rozstrzygniętym rzecz osądzoną i pozwana nie może twierdzić, że osoby wpisane w księdze wieczystej są właścicielami spornej nieruchomości, skoro jej powództwo o wydanie posiadania oparte na tytule własności wynikającym z umowy kupna zostało oddalone na tej podstawie, że po zwana w chwili kupna wiedziała o tym, że osoby wpisane w księdze wieczystej jako właściciele spornej nieruchomości nie są jej właścicielami.W tych warunkach, skoro, jak trafnie podnosi rewizja, współuczestnictwo dłużników nie jest konieczne, należało orzec jak w sentencji wyroku.