3 CR 800/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: A. Meszorer, L. Moskwa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Karola S. przeciwko Ministerstwu Zdrowia - Profilaktyczne Domy Zdrowia w Zakopanem o 7.500 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Targu - Wydział Zamiejscowy w Zakopanem z dnia 22 października 1955 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda sumę 5.990 zł z 8% od dnia 20 września 1954 r., w pozostałej części rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód, który bezspornie przebywał w profilaktycznym domu zdrowia "Paradis" w Zakopanem w sierpniu 1954 r., żądał zasądzenia sumy 7.500 zł z odsetkami tytułem wynagrodzenia szkody spowodowanej kradzieżą jego ruchomości znajdujących się w przydzielonym mu pokoju.Sąd Powiatowy powództwo oddalił. Na skutek rewizji powoda Sąd Wojewódzki w Krakowie przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne:"Czy odpowiedzialność profilaktycznych domów zdrowia, stanowiących zakłady społeczne prowadzone przez Ministerstwo Zdrowia, za szkody poniesione przez przebywających tam gości oceniać należy tak samo jak odpowiedzialność osób fizycznych czy prawnych utrzymujących prywatne lub społeczne hotele i podobne zakłady stosownie do przepisu art. 538 i n. k.z., czy też takie zakłady społeczne, jako nie prowadzone "zarobkowo" w ścisłym tego słowa znaczeniu, podlegają ocenie w kwestii odpowiedzialności za szkody poniesione przez gości wskutek uszkodzenia lub utraty rzeczy przez nich wniesionych w myśl przepisów art. 523 i n. lub art. 239 i n. k.z.?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do własnego rozpoznania, zważył, co następuje:W zmienionym ustroju znacznie przeważająca część zakładów podpadających pod przepis art. 538 k.z. straciła charakter zakładów prowadzonych dla celów zarobkowych. W szczególności zamiast pensjonatów w miejscowościach uzdrowiskowych i klimatycznych mamy takie zakłady, jak domy wczasowe lub profilaktyczne domy zdrowia, które za odpłatą, przeważnie niepełną lub jako dodatkowe świadczenie w związku z gdzie indziej świadczoną pracą, zapewniają obywatelom wypoczynek po pracy czy rekonwalescencję po chorobie.Jeśliby w związku z tym uznać, że przepis art. 538 k.z. przestał się do wymienionych zakładów stosować, to wynikałoby, że udostępnienie wczasów szerokim masom robotników i innych pracowników dało im wczasy o tyle jednak gorsze, iż w mniejszym stopniu zabezpieczają one ich mienie osobiste, powodując konieczność pilnowania go z uszczerbkiem dla swobodnego wypoczynku. Na takie stosowanie przepisu art. 538 k.z. nie pozwala przepis art. 13 Konstytucji stwierdzający, że Polska Rzeczypospolita Ludowa poręcza całkowitą ochronę własności osobistej, oraz przepis art. 59 Konstytucji zapewniający obywatelom prawo do wypoczynku, w szczególności przez organizację wczasów.Sens gospodarczy obciążenia przedsiębiorców hotelowych odpowiedzialnością za ruchomości gości był ten, że przedsiębiorstwo łatwiej i stosunkowo tanim kosztem może ubezpieczyć ruchomości swych gości lub siebie od odpowiedzialności prawnej z art. 538 k.z. aniżeli sami goście. Ten sens gospodarczy pozostał i dzisiaj.Z tych powodów należy uznać, że przepis art. 538 k.z. stosuje się do nie prowadzonych zarobkowo domów wczasowych i im podobnych, przeznaczonych na wypoczynek i rekonwalescencję pracowników. Do nich należą też i profilaktyczne domy zdrowia, których dotyczy instrukcja Ministra Zdrowia z dnia 12 marca 1951 r. (Dz. Urz. Min. Zdr. Nr 13, poz. 128) i których sama nazwa wskazuje, że celem ich jest zapobieganie chorobie, a nie leczenie.Według ustalenia Sądu Powiatowego powód poniósł szkodę w wysokości 5.990 zł i tę sumę mu przyznano, zmieniając wyrok Sądu Powiatowego (...).Nie uznał przy tym Sąd Najwyższy za trafny poglądu Sądu Powiatowego, że strona pozwana nie odpowiada, gdyż powód, udając się ze swego pokoju do jadalni nie pozostawił, zgodnie z regulaminem, klucza od pokoju w portierni. Ani bowiem Sąd Powiatowy nie ustalił, ani też nie ma w aktach żadnego materiału wskazującego na to, że może zachodzić związek przyczynowy pomiędzy powyższym faktem a kradzieżą.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.