C 1335/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia E. Krotowski; Sędziowie: J. Oleksy (sprawozdawca), S. Juński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mieczysława T. przeciwko Powszechnemu Domowi Towarowemu, Przedsiębiorstwu Państwowemu w Łodzi o 96.900 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratorii Generalnej R. P. na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 1 marca 1950 r., zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi uchylił i sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneMieczysław T. wytoczył powództwo w Sądzie Pracy o zasądzenie od Powszechnego Domu Towarowego - Przedsiębiorstwa Państwowego 96.900 zł na tej podstawie, że jako kierownik działu konfekcyjnego został zwolniony z pracy bez zachowania terminu wypowiedzenia umowy o pracę. Powód domaga się odszkodowania za trzy miesiące łącznie z dodatkiem rodzinnym i premią. W toku sporu powód rozszerzył powództwo do sumy 108.530 zł.Sąd Pracy powództwo w całości uwzględnił, a Sąd Okręgowy wyrok ten zatwierdził.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prokuratoria Generalna R. P. podniosła w kasacji zarzut, że Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia art. 250, 351 k.p.c. w związku z naruszeniem art. 32 rozp. Prez. R. P. z dnia 16.III.1928 r. (Dz. U. R. P. Nr 35. poz. 323) o umowie o pracę prac. umysł. przez to, że wysnuł błędny wniosek z materiału dowodowego, iż po stronie pozwanej brak było dostatecznych podstaw do niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę.Zarzut Prokuratorii Generalnej R. P. jest uzasadniony. Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zeznań świadków: Krystyny K. i Krystyny G., że powód stale sprzedawał jednemu nabywcy parę razy dziennie płaszcze gumowe oraz że sprzedał jednej osobie trzy płaszcze gabardinowe, lecz uznał, że fakty te są bez znaczenia dla wyniku sporu, powołując się na brak zakazu sprzedawania tych towarów jednej osobie w większych ilościach.Stanowisko Sądu Okręgowego nie jest słuszne.Ze stanu sprawy wynika, że o ile chodzi o zakaz sprzedawania towarów w większych ilościach jednemu nabywcy Prokuratoria Generalna R. P. podniosła wyraźnie w postępowaniu apelacyjnym zarzut, że w Powszechnym Domu Towarowym istniał zakaz sprzedawania towarów reglamentowanych w większych ilościach, i na stwierdzenie tego faktu zaofiarowała dowód. Jeżeli więc Sąd Okręgowy miał w tym względzie wątpliwości, obowiązany był sprawdzić zarzut Prokuratorii Generalnej R. P. i przeprowadzić zaofiarowany dowód.Wbrew mniemaniu Sądu Okręgowego ustalone w zaskarżonym wyroku fakty mają istotne znaczenie dla oceny, czy zaistniała ważna przyczyna do niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę z powodem. Jak to bowiem Prokuratoria Generalna R. P. słusznie podnosi, sprzedawanie wbrew zakazowi towarów tego rodzaju jak płaszcze gumowe i gabardinowe w większych ilościach jednemu nabywcy ułatwiało prowadzenie handlu nielegalnego, dezorganizującego handel uspołeczniony, a w konsekwencji pozbawiało nabywających na własne potrzeby, a zwłaszcza świat pracy, najniezbędniejszych artykułów codziennego użytku.W tych okolicznościach, jeżeli w Powszechnym Domu Towarowym istniał zakaz sprzedawania towarów w większych ilościach jednemu nabywcy, to powód, działając wbrew temu zakazowi, dopuścił się czynu szkodliwego pod względem społecznym, który to czyn może stanowić dostateczną podstawę do niezwłocznego rozwiązania umowy.Błędne jest również zapatrywanie Sądu Okręgowego, że tylko zarządzenie na piśmie o zakazie sprzedaży większej ilości towarów, skierowane do ekspedientów, mogłoby obowiązywać personel, gdyż wystarczało ustne zarządzenie o zakazie sprzedaży, do którego personel powinien był się zastosować.Prokuratoria Generalna R. P. zasadnie także zarzuca, że Sąd Okręgowy nienależycie rozważył treść regulaminu Ministerstwa Przemysłu i Handlu, złożonego w sprawie, a dotyczącego wypłaty premii. Według § 9 regulaminu "premia jest dobrowolnym, pozaumownym świadczeniem ze strony instytucji na rzecz pracowników", w myśl zaś § 12 pkt 3 premia może być wypłacona tylko w przypadku dodatniego wyniku finansowego netto. Treść tych postanowień może uzasadniać wniosek, że nawet wykonanie zadań ponad plan jeszcze nie stanowi podstawy do żądania wypłacenia premii. Prokuratoria Generalna R. P. słusznie podnosi, że wykonanie planu daje jedynie uprawnienie dla pracodawcy wypłacenia premii, lecz nie stwarza dla niego w tym zakresie obowiązku, czyli, innymi słowy, pracodawca może w takim przypadku przyznać pracownikowi premię, lecz do tego nie jest obowiązany. W tych warunkach zapatrywanie Sądu Okręgowego, że powód byłby otrzymał premię, gdyby był prawidłowo zwolniony, nie ma uzasadnienia w stanie sprawy, skoro premia była dobrowolnym, pozaumownym świadczeniem, zależnym od uznania pracodawcy i od wykonania planu.Ponieważ zaskarżony wyrok opiera się na błędnych założeniach, przeto należało na zasadzie art. 437 k.p.c. wyrok uchylić i odesłać sprawę do ponownego rozpoznania.