C 142/50
WyrokIzba Cywilna1950-08-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnictwo prywatne wystawione za granicą i niezalegalizowane przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej jest nieważne i czy wyrok oparty na takim dokumencie jest dotknięty nieważnością, która nie uległa sanowaniu przez przedstawienie w instancji apelacyjnej zalegalizowanego pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pogląd powódek o nieważności pełnomocnictwa prywatnego wystawionego za granicą i niezalegalizowanego przez konsula jest bezpodstawny. Żaden przepis prawa polskiego nie uzależnia ważności takiego pełnomocnictwa od jego legalizacji. Legalizacja ma znaczenie jedynie dla siły dowodowej dokumentu publicznego wystawionego za granicą, a nie dla ważności oświadczenia w nim zawartego. Brak legalizacji dokumentu prywatnego nie wpływa nawet na jego siłę dowodową.Stan faktyczny
Powódki domagały się ustalenia prawa własności i usunięcia pozwanego z działki. Sąd Grodzki oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powódek. W skardze kasacyjnej powódki zarzuciły nieważność wyroku z powodu oparcia go na pełnomocnictwie prywatnym wystawionym za granicą i niezalegalizowanym przez konsula.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódek, uznając jej zarzuty za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca).Sędziowie: dr J. Jodłowski, dr J. Marowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Anny L. i Bronisławy K. przeciwko Stanisławowi S., po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powódek na wyrok Sądu Okręgowego w Ełku, Wydział Zamiejscowy w Suwałkach, z dnia 22 grudnia 1949 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczne... Powódki żądały ustalenia ich prawa własności oraz usunięcia pozwanego z zagarniętej działki...Sąd Grodzki powództwo oddalił... Skargi apelacyjnej powódek na ten wyrok Sąd Okręgowy nie uwzględnił, podzielając stanowisko Sądu Grodzkiego...W skardze kasacyjnej na wyrok Sądu Okręgowego powódki wnoszą o jego uchylenie i odesłanie sprawy do instancji apelacyjnej...W uzasadnieniu zarzutów powódki na pierwszym miejscu wyrażają pogląd, że pełnomocnictwo prywatne wystawione za granicą i nie zalegalizowane przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej nie ma żadnego znaczenia, a wyrok opierający się na takim dokumencie jest dotknięty nieważnością, która nie doznała usanowania przez przedstawienie w instancji apelacyjnej pełnomocnictwa zalegalizowanego. To zapatrywanie powódek jest bezpodstawne, gdyż żaden przepis prawa polskiego nie uzależnia ważności pełnomocnictwa wystawionego za granicą od jego legalizacji przez konsula. Legalizacja gra jedynie rolę, gdy chodzi o siłę dowodową dokumentu publicznego wystawionego za granicą, a nie o ważność zawartego w nim oświadczenia (art. 263 k.p.c.). Przy dokumentach prywatnych brak legalizacji nie wpływa nawet na ich siłę dowodową (art. 264 k.p.c.). Przyczyny nieważności wreszcie są wymienione w art. 409 k.p.c. Pomiędzy nimi okoliczność powołana przez powódki w skardze kasacyjnej nie znajduje się ani też znajdować się nie może, skoro Sąd Grodzki, opierając się na pełnomocnictwie prywatnym, postąpił zgodnie z przepisami kodeksu. Skoro zaś postępowanie w I instancji jest ważne, upada kwestia usanowania nieważności tego postępowania przez dodatkowe czynności pozwanego (przedstawienie pełnomocnictwa zalegalizowanego) w II instancji...
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 419/11 2012-05-31Czy umowa darowizny nieruchomości położonej w Polsce, zawarta na podstawie pełnomocnictwa udzielonego za granicą, jest ważna, jeśli forma pełnomocnictwa nie spełnia wymogów prawa polskiego, ale może spełniać wymogi prawa…
- III CSK 204-11/1 2012-03-30Czy czynność prawna, która wypełnia znamiona przestępstwa lub została podjęta w celu popełnienia przestępstwa, jest bezwzględnie nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c., nawet jeśli mogłaby być uznana za bezskuteczną z in…
- I CKN 345/97 1998-01-20Czy pełnomocnictwo do zawarcia umowy darowizny nieruchomości, udzielone za granicą, wymaga dla swej ważności formy aktu notarialnego według prawa polskiego, jeśli zostało sporządzone z zachowaniem formy wymaganej przez p…
- II CSKP 1293/22 2024-01-17Czy pełnomocnictwo rodzajowe, które nie zawiera expressis verbis umocowania do nieodpłatnego przekazania majątku mocodawcy, pozwala na skuteczne przeniesienie własności pod tytułem darmym?
- II CKN 866/97 1998-11-04Czy pełnomocnictwo, które nie określa wprost rodzaju czynności prawnej, ale pozwala pełnomocnikowi na dowolne rozporządzanie nieruchomością, spełnia wymogi pełnomocnictwa rodzajowego w rozumieniu art. 98 k.c. dla czynnoś…
Powołane przepisy
art. 263 KPCart. 264 KPCart. 409 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.