C 181/51

PostanowienieIzba Cywilna1951-04-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd, nadając klauzulę wykonalności, może samodzielnie przeliczyć zasądzoną sumę na nową walutę, jeśli nie toczy się postępowanie, w którym kwestia trafności przeliczenia jest przesłanką orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd nadający klauzulę wykonalności nie powinien samodzielnie przeliczać zasądzonej sumy na nową walutę, jeśli nie ma przepisu przewidującego taki szczególny tryb postępowania. Przeliczenie wierzytelności jako nieistotne w sprawie nadania klauzuli wykonalności było niedopuszczalne. W przypadku sporu o sposób przeliczenia, strony mogą dochodzić swoich praw na drodze powództwa cywilnego na podstawie art. 3 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód uzyskał wyrok zasądzający od Skarbu Państwa określoną sumę pieniędzy. Po uprawomocnieniu się wyroku, Sąd Wojewódzki, rozpoznając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, odmówił jej nadania, ale jednocześnie przeliczył zasądzoną sumę na nową walutę. Powód zaskarżył postanowienie w części dotyczącej przeliczenia wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej przeliczenia wierzytelności.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: p.o. Prezes W. Święcicki; Sędziowie: dr J. Marowski (sprawozdawca), S. Gross.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Pawła B. przeciwko Skarbowi Państwa, po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 6 lutego 1951 r. w przedmiocie nadania wyrokowi klauzuli wykonalności,postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 6 lutego 1951 r. w części zaskarżonej, dotyczącej przeliczenia na nową walutę sumy zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 września 1950 r.,uchylił.Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 września 1950 r. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powoda Pawła B. sumę 496.675 zł z odsetkami tytułem niesłusznego zbogacenia przez nakłady dokonane w młynie poniemieckim.Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku Sąd Wojewódzki w Gdańsku, rozpoznając wniosek powoda o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności, postanowieniem z dnia 6 lutego 1951 r. odmówił nadania klauzuli, a zarazem przeliczył zasądzoną sumę na 4.966 zł 75 gr.Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem powód w części dotyczącej przeliczenia wierzytelności wnosząc o zmianę postanowienia i przeliczenia wierzytelności w stosunku 3 zł nowe za 100 zł dawnych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, że brak jest przepisu, który by przewidywał szczególny tryb postępowania dla przeliczenia wierzytelności w związku z wprowadzeniem nowego systemu pieniężnego ustawą z dnia 28 października 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 459). Jeżeli zatem pomiędzy stronami powstanie spór, jak należy przeliczyć wierzytelności, stosuje się zasady ogólne. W szczególności w przypadku, gdy trafność przeliczenia jest przesłanką orzeczenia w sprawie będącej w toku, rozstrzyga o tej kwestii sąd rozpoznając daną sprawę w trybie dla sprawy właściwym. Jeżeli natomiast nie toczy się żadne postępowanie, w którym kwestia trafności przeliczenia byłaby przesłanką orzeczenia, każdej ze stron, która ma interes prawny w ustaleniu sposobu przeliczenia, przysługuje powództwo z art. 3 k.p.c.W spornym przypadku Sąd odmawiając nadania klauzuli wykonalności nie miał potrzeby rozstrzygnięcia kwestii przeliczenia wierzytelności celem zamieszczenia przeliczonej sumy w treści klauzuli. Przeliczenie wierzytelności jako nieistotne w sprawie było zatem niedopuszczalne.Postanowienie Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonej części podlega z tych powodów na zasadzie art. 384, 385 i 394 § 3 k.p.c. uchyleniu bez potrzeby odesłania sprawy do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3 KPCart. 384§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.