C 2141/50

PostanowienieIzba Cywilna1951-05-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwany, który zajmował lokal handlowy w okresie przygotowawczym do założenia stowarzyszenia, odpowiada osobiście za nieotrzymanie czynszu przez właściciela lokalu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pozwany odpowiada osobiście za zajmowanie lokalu i nieuiszczanie czynszu, nawet jeśli działał w imieniu przyszłego stowarzyszenia, które ostatecznie nie powstało. Sąd podkreślił, że założyciele odpowiadają osobiście i solidarnie za czynności dokonane w okresie przygotowawczym, a nieotrzymanie czynszu stanowi szkodę dla właściciela lokalu.
Stan faktyczny
Gmina Gliwic pozwała Edwarda Z. o zapłatę odszkodowania za zajmowanie lokalu handlowego. Pozwany twierdził, że lokal był przydzielony Gliwickiemu Kołu Myśliwych, a on był tylko gospodarzem. Sądy niższych instancji ustaliły, że Koło Myśliwych prawnie nie istniało, a pozwany prowadził w lokalu restaurację na własne ryzyko. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Grodzkiego zasądzający należność od pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Witecki (sprawozdawca); Sędziowie: T. Kurkowski, S. Kałamajski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa (Gmina m. Gliwic) przeciwko Edwardowi Z. o zapłatę 81.250 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 1950 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePełnomocnik gminy m. Gliwic żądał w pozwie z dnia 12 marca 1949 r. zasądzenia na rzecz gminy od Edwarda Z. 81.250 zł z %% od daty wniesienia pozwu tytułem odszkodowania za zajmowanie i używanie lokalu handlowego w domu przy ul. Z. nr (...) w G., dzierżawionym przez gminę.Pełnomocnik pozwanego Edwarda Z. żądał oddalenia powództwa twierdząc, że lokal ten był przydzielony Gliwickiemu Kołu Myśliwych, a pozwany był tylko gospodarzem lokalu.Sąd Grodzki w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 czerwca 1949 r. zasądził od Edwarda Z. na rzecz gminy m. Gliwic 81.250 zł z 8% od dnia 12 marca 1949 r.Sąd Okręgowy nie uwzględnił apelacji pozwanego Edwarda Z. i zatwierdził wyrok Sądu Grodzkiego.Sąd Okręgowy ustalił, że Gliwicki Klub Myśliwski prawnie nie istniał i nie miał przydziału, a pozwany Edward Z. prowadził w lokalu restaurację na własne ryzyko.W skardze kasacyjnej pełnomocnik pozwanego żądał zmiany wyroku Sądu Okręgowego i oddalenia powództwa ewentualnie uchylenia wyroku i odesłania sprawy do ponownego rozpoznania. Prokuratoria Generalna R.P. działając w imieniu Skarbu Państwa żądała oddalenia skargi kasacyjnej.Skarga kasacyjna zarzuca Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 134 i 157 k.z., rozprawa bowiem, zdaniem skarżącego, nie stwierdziła, aby strona pozywająca poniosła "efektywną szkodę". Zarzut jest bezpodstawny. Sąd Okręgowy ustalił, a zresztą pozwany nie przeczył temu, że strona pozywająca nie otrzymała czynszu za lokal, w którym pozwany prowadził restaurację. Nieotrzymanie czynszu i niemożność innego wykorzystania lokalu zajętego przez pozwanego stanowi szkodę strony pozywającej.Nie uzasadniony jest też zarzut, że Sąd Okręgowy błędnie interpretował art. 19 i 21 prawa o stowarzyszeniach. Sąd Okręgowy ustalił, że grono osób dokonało czynności przygotowawczych do założenia stowarzyszenia pod nazwą "Gliwickie Koło Myśliwych" i że jedną z tych osób, czyli jednym z założycieli, był pozwany Edward Z. Jeżeli czynności przygotowawcze nie doprowadziły do powstania stowarzyszenia, to za czynności dokonane w okresie przygotowawczym w imieniu przyszłego stowarzyszenia odpowiadają, jak to bezbłędnie stwierdził Sąd Okręgowy, założyciele osobiście i solidarnie. Jeżeli zaś pozwany zajmował lokal mimo nieistnienia stowarzyszenia, to odpowiada za to osobiście (...).Z powodu braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych skarga kasacyjna została na mocy art. 436 k.p.c. (w dawnym brzmieniu) oddalona.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 134art. 19art. 436 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.