C 282/49
PostanowienieIzba Cywilna1950-02-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu niespornym, w szczególności w postępowaniu o stwierdzenie zgonu, dopuszczalny jest dowód z przesłuchania uczestników postępowania?Ratio decidendi
W postępowaniu niespornym, w tym w postępowaniu o stwierdzenie zgonu, dopuszczalny jest dowód z przesłuchania uczestników postępowania na podstawie odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu Postępowania Cywilnego (k.p.c.). Dowód ten nie jest związany pojęciowo z dwustronnością postępowania i może być stosowany nawet w sytuacji, gdy bierze udział tylko jedna osoba.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła dopuszczalności dowodu z przesłuchania uczestników w postępowaniu niespornym, konkretnie w postępowaniu o stwierdzenie zgonu. Sąd rozważał, czy przepisy k.p.c. dotyczące przesłuchania stron mogą być stosowane w postępowaniu, w którym nie ma wyraźnego podziału na strony.Rozstrzygnięcie
Sąd uznał, że dowód z przesłuchania uczestników jest dopuszczalny w postępowaniu niespornym.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneNiesłuszny jest zarzut, jakoby w postępowaniu niespornym nie był dopuszczalny dowód z przesłuchania uczestników postępowania przy odpowiednim (art. 4 kpn) zastosowaniu przepisów k.p.c. (art. 323 i nast.). Dowód ten nie łączy się pojęciowo z dwustronnością postępowania. Do pomyślenia jest o tej samej treści i z tym samym skutkiem w postępowaniu, w którym bierze udział tylko jedna osoba lub więcej osób działających równocześnie i niepodzielonych na dwie strony. Jeżeli k.p.c. nakazuje słuchać obydwie strony, czyni to dla poszanowania zasady równouprawnienia stron. Mimo jednak tej zasady kodeks przewiduje również możliwość słuchania tylko jednej strony, gdy przemawiają za tym względy słuszności i celowości (art. 323 § 2, art. 325 k.p.c.). Stąd stosowaniu dowodu z przesłuchania uczestników w postępowaniu niespornym pojęciowo nic nie stoi na przeszkodzie i zachodzić mogłoby pytanie, czy w postępowaniu niespornym, w którym bierze udział więcej osób, należy przesłuchać wszystkich uczestników, czy też wystarczy słuchać tylko niektórych z nich. Skoro więc art. 4 kpn zezwala na odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. w przypadkach nie unormowanych w części ogólnej kpn lub w przepisach szczególnych, a ani część ogólna kpn nie wyłącza dowodu z przesłuchania uczestników postępowania, ani nie czyni tego miarodajny dla sprawy niniejszej dekret z dnia 29 sierpnia 1945 r., brak jest podstaw do uznania niedopuszczalności tego środka dowodowego w postępowaniu o stwierdzenie zgonu, a zwłaszcza wówczas, gdy w postępowaniu bierze udział tylko jeden uczestnik.
Powiązane orzeczenia
- 4 CR 414/60 1961-05-30Czy sąd może pominąć dowód z zeznań świadka (interwenienta ubocznego) z powodu jego niestawiennictwa, a także pominąć przesłuchanie strony powodowej (osoby prawnej) z powodu braku wskazania osoby uprawnionej do składania…
- II CSKP 1392/22 2022-06-22Czy postępowanie sądowe prowadzone z udziałem zmarłego uczestnika postępowania, który utracił zdolność sądową, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?
- II CSKP 77/23 2025-08-12Czy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, w której zmarł jeden z uczestników postępowania, sąd powinien zawiesić postępowanie?
- I CSK 3178/22 2022-12-05Czy w sprawie o zasiedzenie, w której zmarł jeden z uczestników postępowania, należy zawiesić postępowanie?
- I CNP 1/23 2023-10-26Czy w przypadku śmierci uczestnika postępowania w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, postępowanie powinno zostać zawieszone i podjęte z udziałem jego następców prawnych?
Powołane przepisy
art. 4 kpart. 323art. 323 § 2art. 325 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.