C 441/49

SentencjaSąd Najwyższy na sesji wyjazdowej w Toruniu na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 1950 r. w sprawie z powództwa Heleny i Henryka Z. przeciwko Skarbowi Państwa o wydanie ruchomości po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powodów na wyrok Sądu Apelacyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 1949 r. zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneSpadkodawca powodów Jan Z. miał przed wojną skład obuwia w domu, który wówczas był własnością Niemki Elżbiety P., a obecnie jest własnością Skarbu Państwa. Urządzenie sklepu, a w szczególności sporne regały i gablotka, były własnością Jana Z. Ponieważ pozwany nie chce obecnie powyższych przedmiotów wydać, żądają powodowie zobowiązania go do wydania 2 regałów i gablotki.Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc że sporne przedmioty stanowią część składową nieruchomości.Sąd Okręgowy w Bydgoszczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, a Sąd Apelacyjny wyrok I Instancji zmienił i powództwo oddalił.Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 250, art. 282, art. 252, art. 254 k.p.c. i art. 4 i art. 7 pr. rzecz.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasadnie zarzuca skarga kasacyjna naruszenie art. 4 i art. 7 pr. rzecz.Według art. 4 pr. rzecz. za część składową rzeczy uważa się to, co nie może być odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości lub przedmiotu odłączonego. Z tego, że zmiany muszą być "istotne", wynika że i uszkodzenie nie może być drobne, lecz musi odpowiadać pojęciu "istotne", a więc musi być znaczne. Zaskarżony wyrok ustala na podstawie opinii biegłego Orłowskiego, że uszkodzenia, któreby powstały przez odłączenie spornych przedmiotów byłyby nieznaczne, a mimo to uznaje sporne przedmioty za część składową nieruchomości, przez co narusza art. 4 pr. rzecz.Według art. 7 pr. rzecz. przedmioty połączone z rzeczą tylko dla chwilowego użytku nie są uważane za jej części składowe. Pojęcia "chwilowe" nie można brać dosłownie jako bardzo krótki okres czasu, przeciwnie, okres ten może być nawet długi i wystarcza, aby z woli stron, które połączenie wykonują, wynikało, że połączenie to ma nastąpić nie na stałe, lecz tylko na pewien - choćby długi okres czasu. Ma to szczególnie zastosowanie do urządzenia sklepowego - jak właśnie w obecnym wypadku. Kupiec, urządzając sklep w najętym lokalu, choćby pewne części urządzenia połączył z murem, nie czyni tego z zamiarem pozostawienia urządzenia na zawsze, lecz tylko na czas, kiedy będzie w tym lokalu swe przedsiębiorstwo prowadził, a więc dla chwilowego użytku, choćby ta chwila miała trwać nawet kilkadziesiąt lat. Uznanie zatem spornych rzeczy za część składową nieruchomości obraża art. 7 pr. rzecz.Skoro powyższe naruszenia prawa materialnego uzasadniają uchylenie wyroku, odpada potrzeba badania dalszych zarzutów skargi kasacyjnej.