C 547/52

Uzasadnienie faktyczneRozstrzygnięcie podniesionej przez Sąd Wojewódzki wątpliwości, czy po zniesieniu z dniem 1 I 1951 r. sądów okręgowych odwołanie od orzeczenia sądu rozjemczego dla spraw o wynagrodzenie szkód łowieckich podlega rozpoznaniu przez sąd wojewódzki, czy też przez sąd powiatowy, wymaga rozważenia, jaki charakter ma postępowanie przed sądem powszechnym, toczące się na skutek odwołania, wniesionego na podstawie art. 68 prawa łowieckiego. Właściwość funkcyjna jednego z wymienionych sądów do rozpoznania takiego odwołania zależy od tego, czy postępowanie wszczęte na skutek odwołania, o jakim mowa, odbywa się według przepisów o postępowaniu z powu, tak jak postępowanie ze skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 512 k.p.c.), czy też jest to postępowanie odwoławcze, tj. takie, jakie toczy się celem rozpoznania środka odwoławczego. W pierwszym przypadku sąd powszechny działałby jako sąd I instancji, od którego orzeczenia służyłaby rewizja, a w drugim przypadku - jako sąd II instancji.Na tle poprzednio obowiązujących przepisów proceduralnych i przepisów prawa o ustroju sądów powszechnych, przy systemie trzyinstancyjnym, Sąd Najwyższy przyjął, że sąd okręgowy rozpoznaje odwołanie od orzeczenia sądu rozjemczego dla spraw o szkody łowieckie, wniesione w trybie art. 68 pr. łow., jako instancja odwoławcza, w związku z czym uznał, iż od wyroku sądu okręgowego służy skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, aczkolwiek wyrokowanie w sądzie okręgowym z uwagi na przepisy art. 61 - 68 pr. łow. jest właściwie sprawdzeniem kasacyjnym (vide orz. S. N. Zb. Urz. 449/34). Stanowisko, iż sąd okręgowy rozpoznaje orzeczenia sądu rozjemczego jako II instancja, nie budziło też wątpliwości w literaturze (vide odpowiedź w Polskim Procesie Cywilnym, r. 1937, zesz. 7-8, poz. 22, i było przyjęte w praktyce sądowej (vide orz. S. N. z dn. 30 XI 1950 r. Nr Ł. C. 1384/50).Jeśli idzie o wpływ zmiany systemu instancyjnego, dokonanej z dn. 1 I 1951 r., i jednoczesnej zmiany przepisów k.p.c. na postępowanie toczące się z odwołania od orzeczenia wymienionego sądu rozjemczego, przyjąć należy, że również pod rządem nowego prawa procesowego i przy systemie dwuinstancyjnym postępowanie przed sądem powszechnym ma charakter postępowania odwoławczego i że sąd ten rozpoznaje odwołanie jako II instancja. W związku z tym wyrok sądu powszechnego jest ostateczny, a postępowanie przed tym sądem toczy się na ogólnych zasadach postępowania rewizyjnego z tym, że z mocy art. 68 pr. łow., jako przepisu szczególnego, odwołanie wnosi się wprost do sądu powszechnego, a podstawą odwołania może być tylko naruszenie przepisów o postępowaniu, przewidziane w art. 61-67 tego prawa. Poza tym w postępowaniu przed sądem powszechnym, na skutek odwołania od orzeczenia wymienionego sądu rozjemczego, stosuje się mutatis mutandis przepisy rozdziału k.p.c. o rewizji.Charakter postępowania przed sądem powszechnym z odwołania od orzeczenia sądu rozjemczego dla spraw o wynagrodzenie szkód łowieckich przesądza, który z istniejących obecnie sądów powszechnych jest funkcyjnie właściwy do rozpoznania odwołania od takiego orzeczenia. Właściwym jest ten sąd, który przejął funkcję dawnego sądu okręgowego jako II instancji, a więc sąd wojewódzki.Wprawdzie art. 15 ustawy z dn. 20 VII 1950 r. o zmianie przepisów postępowania cywilnego (Dz. Ust. Nr 38 poz. 349) stanowi, że "ilekroć w przepisach prawnych, dotyczących postępowania cywilnego, mówi się o sądzie grodzkim lub okręgowym, należy przez to rozumieć sąd powiatowy, chyba że przepis szczególny inaczej stanowi", ale uznać należy, że cyt. przepis ma na względzie tylko sąd okręgowy jako I instancję. Świadczy o tym równorzędne zestawienie sądu okręgowego z sądem grodzkim, który przed reformą z 20 lipca 1950 r. nie był w postępowaniu cywilnym sądem II instancji.Za przyjęciem poglądu, iż do rozpoznania odwołania od orzeczenia sądu rozjemczego dla spraw o wynagr. szkód łowieckich właściwy funkcyjnie jest sąd wojewódzki, przemawiają też względy celowości. Wprawdzie sąd powiatowy występuje obecnie jako sąd II-ej instancji, rozpoznając mianowicie rewizje od wyroków sądów obywatelskich (art. 45 § 1 pr. o sąd. obyw. w brzmieniu art. 12 ustawy z dn. 20 VII 1950 r. o zmianie przepisów o post. cyw. i obwieszczenia Min. Sprawiedl. z dn. 17 X 1950 r. Dz. Ust. Nr 53 poz. 489 pkt 4), ale należy mieć na uwadze, że sądy obywatelskie rozpoznają sprawy o drobne tylko roszczenia, podczas gdy przedmiotem rozpoznania sądu rozjemczego dla spraw o wynagr. szkód łowieckich mogą być niekiedy roszczenia o poważniejsze wartości majątkowe. Właściwe i celowe jest przeto, by odwołania od orzeczeń tych sądów rozpoznawał jako II i ostatnia instancja sąd wojewódzki...