Cs 17/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, płk E. Olczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr. dr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 kwietnia 1975 r. wszczętego przez Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 8 kwietnia 1975 r. sporu o właściwość między tym Sądem a Wojskowym Sądem Garnizonowym w O. w sprawie: 1) Mirosława K., oskarżonego o przestępstwo określone w art. 327 § 1 k.k., oraz 2) Romana P., oskarżonego o przestępstwa określone w art. 322 § 1 i 2 i w art. 199 § 1 i 2 k.k.,rozstrzygnął spór ten przez stwierdzenie, że właściwy do rozpoznania sprawy Mirosława K. i Romana P. jest Wojskowy Sąd Garnizonowy w O.Uzasadnienie faktyczneSpór o właściwość między Wojskowym Sądem Okręgowym w W. a Wojskowym Sądem Garnizonowym w O. powstał w tej sprawie na tle jednego z zarzucanych w akcie oskarżenia Romanowi P. czynów.Prokurator oskarżył Romana P. m. in. o przestępstwo przewidziane w art. 322 § 1 i 2 k.k. (...).Wojskowy Sąd Garnizonowy w O. - w toku przygotowania do rozprawy głównej - postanowieniem z dnia 1 kwietnia 1975 r. uznał się za niewłaściwy do rozpoznania tego zarzutu i w konsekwencji całej sprawy i na podstawie art. 25 § 1 oraz art. 572 § 2 pkt 2 k.p.k. przekazał ją Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. W uzasadnieniu Sąd ten podkreślił, że na rozprawie głównej, mając możność pełnej oceny dowodów, na podstawie wyjaśnień Romana P. z postępowania przygotowawczego "mógłby ustalić", że oskarżony dopuścił się zbrodni określonej w art. 148 § 1 k.k., podlegającej w myśl art. 572 § 2 pkt 2 k.p.k. wyłącznej właściwości wojskowych sądów okręgowych, a to zmusiłoby go do przerwania rozprawy i przekazania sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. Ze względu na "ekonomikę procesu" - stwierdził dalej tenże Sąd - należało uczynić to od razu po wniesieniu aktu oskarżenia.Wojskowy Sąd Okręgowy w W. nie przyjął wspomnianej sprawy do rozpoznania i powstały w ten sposób spór o właściwość postanowieniem z dnia 8 kwietnia 1975 r. przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w myśl art. 28 § 1 i art. 572 § 3 k.p.k. W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten stwierdził, że Romanowi P. nie zarzucono popełnienia zbrodni określonej w art. 148 § 1 k.k. i że na postawienie takiego zarzutu nie pozwala stan dowodów, a jeżeli Wojskowy Sąd Garnizonowy w O. był innego zdania, to powinien był zwrócić akta sprawy prokuratorowi w celu zmiany oskarżenia.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o stwierdzenie właściwości Wojskowego Sądu Garnizonowego w O., Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. jest błędne, i to z dwóch powodów.Po pierwsze - sąd ma prawo postąpić w myśl art. 25 § 1 k.p.k. tylko "w razie stwierdzenia swej niewłaściwości", a nie w przewidywaniu możliwości stwierdzenia swej niewłaściwości. Wojskowy Sąd Garnizonowy w O. zaś nie stwierdził, że jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy Romana P., lecz tylko to, że na rozprawie "mógłby" dojść do wniosku, iż jest niewłaściwy. Rozstrzygnięcie zatem kwestii właściwości rzeczowej sądu na podstawie hipotetycznego przewidywania możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonemu było nieuzasadnione. Jeżeli sąd ten kierował się - jak wynika z postanowienia - względem na "ekonomikę procesu", to powinien pamiętać, że nic chyba tak nie szkodzi sprawności postępowania i gospodarności, jak pochopne wydawanie orzeczeń, które następnie w toku instancji muszą być uchylane, a sprawa przekazywana do ponownego rozpoznania.Po wtóre - wyjaśnienia Romana P. złożone w postępowaniu przygotowawczym, jakby ich nie oceniać, wcale nie upoważniają do wniosku, że na ich podstawie można by ustalić, iż dopuścił się on zbrodni określonej w art. 148 § 1 k.k. (...).Z tych względów przedmiotowy spór o właściwość należało rozstrzygnąć jak na wstępie.