I CKN 908/98

Izba Cywilna2000-11-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy prawne do przyjęcia osoby do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody, gdy jej stan psychiczny stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia innych osób?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając zasadność przyjęcia W. C. do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody. Uznano, że ustalony stan faktyczny, w tym zespół urojeniowy i agresywne zachowanie pacjenta zagrażające jego żonie, spełniał przesłanki określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, uzasadniające hospitalizację. Sąd podkreślił, że w tego typu sprawach sąd z urzędu podejmuje działania dla ochrony interesów osoby kierowanej na leczenie, a w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono uchybień naruszających prawa uczestnika.
Stan faktyczny
W. C. nadużywał alkoholu, był agresywny i zazdrosny o żonę, groził jej pozbawieniem życia. Zdemolował dom i przebywał w szpitalu psychiatrycznym. Zdiagnozowano u niego zespół urojeniowy, który stanowił zagrożenie dla jego żony. Po cofnięciu zgody na leczenie, sąd pierwszej instancji stwierdził przesłanki do dalszej hospitalizacji bez jego zgody. Sąd drugiej instancji utrzymał to postanowienie, oddalając apelację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CKN 908/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 16 listopada 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Marek Sychowicz Sędziowie: SN - Kazimierz Zawada (spraw.) SN - Henryk Pietrzkowski Protokolant: Anna Matura po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2000 r. na rozprawie sprawy z urzędu o przyjęcie do szpitala W. C. bez jego zgody z udziałem R. C. na skutek kasacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 21 maja 1998 r. sygn. akt VI Ca […] p o s t a n a w i a: oddalić kasację. 2 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 5 stycznia 1998 r. Sąd Rejonowy w W. stwierdził, iż zostały spełnione przesłanki do przyjęcia W. C. do szpitala psychiatrycznego. Sąd ten ustalił następujący stan faktyczny: W. C. przez wiele lat nadużywał alkoholu. Pod jego wpływem był agresywny. Od około roku stał się też zazdrosny o żonę. Wielokrotnie groził jej pobiciem, a nawet zabiciem. W październiku 1997 r. zdemolował dom. Od 12 października 1997 r. przebywał w szpitalu psychiatrycznym. Dnia 5 grudnia cofnął zgodę na dalsze leczenie szpitalne. Z opinii biegłego, zgodnej z rozpoznaniem lekarzy prowadzących W. C., wynika, że cierpi on na zespół urojeniowy, który jest chorobą psychiczną. Jego zachowanie wynikające z tej choroby stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia żony. W ocenie Sądu Rejonowego ustalony stan faktyczny dawał podstawy do stwierdzenia istnienia w sprawie przesłanek przewidzianych w art. 23 pkt. 1 ustawy z 19 marca 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. nr 111, poz. 535 ze zm.), uzasadniających hospitalizację uczestnika w szpitalu psychiatrycznym, mimo braku jego zgody. Apelacja uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona przez Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 21 maja 1998 r. Sąd Wojewódzki nie podzielił zarzutu uczestnika o nieważności postępowania. Wskazał mianowicie, że jego pełnomocnik procesowy, mimo wypowiedzenia pełnomocnictwa, obowiązany był działać jeszcze przez dwa tygodnie (art. 94 § 2 k.p.c.). W odniesieniu zaś do pozostałych zarzutów apelacji stwierdził, iż stanowią one nieuzasadnioną polemikę z prawidłowo dokonanymi ustaleniami Sądu Rejonowego. 3 W skardze kasacyjnej uczestnik zarzucił postanowieniu Sądu Wojewódzkiego naruszenie art. 217 § 1 i 2, art. 5 i art. 525 k.p.c. oraz art. 2, 3,18, 23 ust. 1, art. 24 ust. 2 w zw. z art. 28, 33, 34 i 36 ustawy z 19 marca 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Założeniem postępowania kasacyjnego jest kontrola prawidłowości zastosowania prawa przez sąd drugiej instancji (zob. art. 392 § 1, art. 3931, art. 39311 k.p.c.); przy czym rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy odbywa się w zasadzie jedynie w granicach wyznaczonych przez zakres zaskarżenia i podstawy skargi kasacyjnej (art. 39311 k.p.c.). Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż uzasadnienie podniesionych w niej zarzutów opiera się na przytoczonej przez uczestnika własnej wersji zdarzeń, nie mającej uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto należy zaznaczyć, iż w takich sprawach, jak niniejsza, sąd z urzędu podejmuje niezbędne działania dla ochrony interesów osoby kierowanej na leczenie. W aktach brak danych wskazujących na to, aby Sądy rozpoznające niniejszą sprawę dopuściły się uchybień uszczuplających zakres gwarantowanej uczestnikowi ochrony. Z przytoczonych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39312 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). aw db

Powołane przepisy

art. 23 pkt. 1art. 94 § 2 KPCart. 217 § 1art. 5art. 525 KPCart. 2art. 24 ust. 2art. 28art. 392 § 1art. 3931art. 39311 KPCart. 39312

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy