I CNP 1/11
Izba Cywilna2011-06-16
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, która nie wykazała wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających wniesienie apelacji oraz rażącego naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego, może zostać uwzględniona?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. i art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wymaga wykazania nie tylko rażącego naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności, ale także zaistnienia wyjątkowych okoliczności, z powodu których strona nie skorzystała z możliwości wniesienia środka odwoławczego. Brak spełnienia tych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego, które stwierdziło nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie przez Skarb Państwa. Skarżący nie wniósł apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego, twierdząc, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem powinna być uwzględniona z uwagi na rażące naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego. Sąd Najwyższy odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 1/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie ze skargi Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 12 sierpnia 2008 r., wydanego w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta m. st. Warszawy przy uczestnictwie Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w W. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2011 r., odrzuca skargę.
2 Uzasadnienie Uczestnik postępowania Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w W. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 12 sierpnia 2008 r. stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył z dniem 1 lipca 2003 r. przez zasiedzenie własność opisanej bliżej w postanowieniu nieruchomości położonej w W. przy ul. L.[…]. Skarżący wskazał między innymi, że jakkolwiek nie wniósł apelacji od skarżonego obecnie postanowienia Sądu Rejonowego, jednakże skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia powinna być uwzględniona, gdyż narusza ono rażąco podstawowe zasady porządku prawnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje zasadniczo od orzeczenia sądu drugiej instancji, a jedynie wyjątkowo, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie w sprawie (art. 4241 § 2 k.p.c.). W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji skarga, zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., powinna zawierać między innymi wykazanie, że występuje wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. W świetle jednolitego i utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego pojęcie „wypadek wyjątkowy” w rozumieniu tego przepisu odnosi się zarówno do przyczyn niezgodności z prawem orzeczenia, jak i powodów, dla których strona (uczestnik postępowania) nie skorzystała z możliwości jego zaskarżenia. Skarżący powinien zatem, spełniając wymaganie konstrukcyjne skargi przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wykazać nie tylko, że zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej instancji narusza podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności albo prawa człowieka i obywatela, lecz także wykazać, iż zaszły wyjątkowe okoliczności, z powodu których nie skorzystał
3 z możliwości wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu pierwszej instancji. Przez takie okoliczności należy rozumieć ciężką chorobę strony uniemożliwiającą podjęcie rozsądnej decyzji co do zaskarżenia niekorzystnego dla niej orzeczenia sądu pierwszej instancji, katastrofę, klęskę żywiołową, uzyskanie błędnej informacji od pracownika sądu co do sposobu i terminu zaskarżenia i tym podobne okoliczności niezależne od strony (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r. III CNP 4/06, OSNC 2006/6/113 i z dnia 29 listopada 2006 r. II CNP 85/06, niepubl.). Rozpoznawana skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Skarżący po pierwsze nie wyjaśnił dlaczego nie wniósł apelacji od zaskarżonego obecnie postanowienia Sądu pierwszej instancji ani nie wskazał żadnych wyjątkowych okoliczności, z powodu których nie mógł wnieść apelacji. Po wtóre nie wykazał, że zaskarżone orzeczenie rażąco narusza podstawowe zasady porządku prawnego. Nie spełnia bowiem wymagania art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. w tym zakresie przytoczenie jedynie zwrotu użytego w ustawie. Konieczne jest wskazanie naruszonych podstawowych zasad porządku prawnego i wykazanie, że zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej instancji rzeczywiście zasady te narusza. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 w zw. z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. odrzucił skargę.
Powiązane orzeczenia
- I CNP 22/16 2016-12-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być uwzględniona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn leżących po jej…
- I BU 4/08 2008-12-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona od orzeczenia sądu pierwszej instancji, podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie wykazał istnienia wyjątkowego wypadku z art. 4241 § 2 k.p.…
- I CNP 40/12 2013-04-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, wydanego w sytuacji braku skorzystania przez stronę z przysługujących jej środków prawnych, może być uwzględniona, jeśli n…
- II BP 12/11 2011-10-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być oparta na zarzucie naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i…
- I CNP 39/13 2014-03-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, wniesiona w sytuacji braku skorzystania z przysługujących środków prawnych, może być uwzględniona, gdy zarzucana niezgodność n…
Powołane przepisy
art. 4241 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 1§ 2§ 1 pkt 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy