I CNP 123/23

Izba Cywilna2024-11-14

Skład orzekający: Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty procesu i koszty sądowe, którymi strona została obciążona, stanowią szkodę w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że koszty procesu i koszty sądowe, którymi strona została obciążona, nawet jeśli zostały uiszczone lub wyegzekwowane, nie stanowią szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skarga, która nie spełnia tego konstrukcyjnego wymogu, jest dotknięta brakiem istotnym i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu, który nakazał pozwanym wydanie nieruchomości i zasądził od nich koszty postępowania oraz wydatki. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 316 k.p.c. i art. 222 k.c. jako podstawę niezgodności wyroku z prawem. Jako szkodę wskazała konieczność solidarnego zwrotu kosztów postępowania i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Oddalono również wnioski o zasądzenie kosztów postępowania i zwrot kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 123/23 POSTANOWIENIE 14 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 14 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi E. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z 25 czerwca 2020 r., II Ca 93/16, wydanego w sprawie z powództwa G. G. i U. G. przeciwko J. M. i E. M. o wydanie, 1. odrzuca skargę; 2. oddala wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania; 3. oddala wniosek pełnomocnika skarżącej o przyznanie zwrotu kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z 19 czerwca 2015 r. nakazującego pozwanym wydanie powodom oznaczonej w sentencji nieruchomości gruntowej (punkt 1); zasądzającego od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 107 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 2) oraz nakazującego I CNP 123/23 2 pobrać od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kaliszu) kwotę 2.439,60 zł tytułem poniesionych wydatków (punkt 3). Od powyższego wyroku skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wniosła pozwana. Zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o stwierdzenie jego niezgodności z art. 316 k.p.c. i art. 222 k.c. oraz zarzuciła naruszenie powyższych przepisów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Stosownie do art. 4245 § 1 k.p.c. do konstrukcyjnych elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części (pkt 1), przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (pkt 6). Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego oraz jego funkcję, wszystkie wymagania konstrukcyjne wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c. muszą być przytoczone odrębnie i samodzielnie, niezależnie od innych, wobec czego skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych (art. 4248 § 1 k.p.c.), co skutkuje jej odrzuceniem. Wniesiona w sprawie skarga nie spełnia wymagania konstrukcyjnego określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody, skarżąca podała, że konsekwencją wydanego w pierwszej instancji i podtrzymanego w drugiej instancji orzeczenia było zobowiązanie pozwanej do solidarnego zwrotu poniesionych przez powodów kosztów postępowania I CNP 123/23 3 w wysokości 107 zł oraz wydatków w kwocie 2.439,60 zł. Jednakże koszty procesu i koszty sądowe, którymi strona została obciążona, nawet wtedy, gdy zostały uiszczone lub wyegzekwowane nie stanowią jednak szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 sierpnia 2023 r., I CNP 154/22, niepubl.; z 4 stycznia 2019 r., IV CNP 27/18, niepubl.; z 20 maja 2014 r., V CNP 61/13,niepubl; z 27 marca 2015 r., I CNP 43/14, niepubl.; z 27 lipca 2006 r., II BP 11/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 223; z 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06, niepubl.; z 17 listopada 2005 r., II CNP 15/05, OSNC 2006, nr 9, poz. 153). Z tych względów, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Zawarty w odpowiedzi powodów na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wniosek o zasądzenie kosztów postępowania oddalono wobec niezłożenia wniosku o odrzucenie skargi (zob. np. niepubl. postanowienia Sądu Najwyższego z 17 marca 2011 r., II CNP 100/10 i z 22 maja 2019 r., III CNP 2/19). Odrzucenie skargi uzasadniało oddalenie wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie na jego rzecz zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2018 r., V CNP 42/17, niepubl.). [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 316 KPCart. 222 KCart. 4241 § 1 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPC§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy