I CNP 195/22
Izba Cywilna2024-01-30
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było możliwe, mimo istnienia takiej możliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ponieważ skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który nie służy uchyleniu lub zmianie prawomocnego orzeczenia, lecz inicjuje postępowanie zmierzające do realizacji odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Niespełnienie tego wymogu stanowi brak istotny, nienaprawialny.Stan faktyczny
Skarżący M. Ż. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień sądów dotyczących działu spadku i zniesienia współwłasności. Twierdził, że sądy błędnie ustaliły własność nieruchomości, która w jego ocenie należała wyłącznie do niego, a nie do spadkodawcy. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
I CNP 195/22 POSTANOWIENIE 30 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 30 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi M. Ż. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z 4 stycznia 2022 r., VII Ca 808/21 oraz Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z 30 września 2021 r., I Ns 675/12, wydanego w sprawie z wniosku M. Ż. z udziałem M. Ł., M. Ł1., S.Ł., M. Ż., M.S. i J. Ł. o dział spadku i zniesienie współwłasności, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z 30 września 2021r., sygn. akt I Ns 675/12, dokonano działu spadku i zniesienia współwłasności po M. Ż.. Zaskarżonym postanowieniem z 4 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie w sprawie VII Ca 808/21 oddalił apelację wnioskodawcy M. Ż. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. W skardze wnioskodawca wniósł o stwierdzenie niezgodności zaskarżonych postanowień z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż miało miejsce rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni oraz niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd przepisu prawa materialnego, bez wszechstronnego rozważenia, a mianowicie art. 931 § 1 k.c. w zakresie, w jakim Sąd przyjął jako
I CNP 195/22 2 prawdziwe założenie, iż spadkodawca M. Ż. był rzeczywistym właścicielem nieruchomości w postaci działki zabudowanej domem pensjonatowym i gospodarczym nr [...] w D., Kw Nr […], która następnie jako spadek w sposób nieuprawniony przypadła uczestnikom postępowania w udziałach pieniężnych mimo tego, iż materiał dowodowy wskazywał, że jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości był brat spadkodawcy - skarżący M. Ż., który poniósł koszty budowy i spłaty kredytu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., do konstrukcyjnych elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części, przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Wymagania te wynikają z charakteru skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako nadzwyczajnego środka prawnego, który nie służy uchyleniu lub zmianie prawomocnego orzeczenia, lecz inicjuje pierwszą fazę postępowania, zmierzającego do realizacji odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia sądu (art. 4171 § 2 k.c. w związku z art. 77 Konstytucji RP). Muszą być one zrealizowane odrębnie i samodzielnie, każde niezależnie od pozostałych, co prowadzi do wniosku, że skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w reżimie właściwym dla usuwania braków formalnych (art. 4248 § 1 k.p.c.). W skardze skarżący stwierdził lakonicznie, że „zaskarżenie powyższych orzeczeń na innej drodze nie jest możliwe”, nie wykazując, skąd wynika jego przekonanie.
I CNP 195/22 3 Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. A contrario zatem, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna w tych sprawach przysługuje. W sprawie niniejszej jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazano 274 470, 80 zł, z czego wynika, że przedmiotowo i kwotowo w sprawie była dopuszczalna skarga kasacyjna. Ponieważ skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. [SOP] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- II CNP 80/16 2017-05-30Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał wyczerpująco, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie je…
- I CNP 66/23 2024-10-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody ani nie wykazał braku możliwości wzruszenia zaskarżonego wyroku innymi środkami prawnym…
- V CNP 17/14 2014-10-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał braku możliwości wzruszenia zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych?
- IV CNP 68/08 2008-11-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, w…
- I BU 12/10 2011-02-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił powstania szkody oraz braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 931 § 1 KCart. 4245 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 77art. 4248 § 1 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2§ 4 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy