I CNP 20/23

Izba Cywilna2023-06-21

Skład orzekający: Mariusz Załucki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na nieuzyskaniu przez skarżącego dochodzonej kwoty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości lub na ogólnym stwierdzeniu o niemożności wykorzystania nieruchomości w celach budowlanych, bez szczegółowego uprawdopodobnienia szkody?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga od skarżącego uprawdopodobnienia powstania szkody w wyniku wydania zaskarżonego orzeczenia. Samo nieuzyskanie dochodzonej kwoty wynagrodzenia lub ogólne stwierdzenie o niemożności wykorzystania nieruchomości nie stanowi wystarczającego uprawdopodobnienia szkody, jeśli nie zostanie wykazany jej rozmiar, postać i związek przyczynowy z orzeczeniem. Brak spełnienia tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Powód M. M. domagał się nakazania usunięcia linii energetycznych i słupa, przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego oraz zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Powód złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wskazując jako szkodę niezasądzenie dochodzonej kwoty i ogólne stwierdzenie o niemożności wykorzystania nieruchomości w celach budowlanych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu braku dostatecznego uprawdopodobnienia szkody.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 20/23 POSTANOWIENIE 21 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 21 czerwca 2023 r. w Warszawie, w sprawie ze skargi M. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z 24 sierpnia 2022 r. VII Ca 161/22, wydanego w sprawie z powództwa M. M. przeciwko E. spółce akcyjnej w G. o nakazanie i zapłatę, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Powód M. M. domagał się nakazania pozwanej E. S.A. Oddział w K. usunięcia w terminie 12 miesięcy trzech linii energetycznych oraz słupa energetycznego, znajdujących się na jego nieruchomości, nakazanie pozwanej przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego oraz zapłaty kwoty 37 400 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Wyrokiem z 28 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Białogardzie oddalił powództwo w całości. Wyrokiem z 24 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił apelację powoda. Powód zaskarżył wyrok wydany w drugiej instancji skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CNP 20/23 2 Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem prawnym mającym, poprzez zakwestionowanie zgodności z prawem orzeczenia, przesądzić jedną z przesłanek deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Stanowi ona nadzwyczajny, sformalizowany środek procesowy, zatem przepisy ja regulujące powinny być wykładane ściśle (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2006 r., I CNP 14/06, z dnia 28 marca 2007 r., II CNP 124/06, z dnia 25 marca 2009 r., V CNP 93/08, z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CNP 116/08). Zgodnie z art. 4245 § 1 do elementów konstrukcyjnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należą: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, przytoczenie i uzasadnienie podstaw skargi, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie powstania szkody w wyniku wydania zaskarżonego orzeczenia, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w innym trybie nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem. W skardze przedstawionej przez powoda nie zawarto dostatecznego uprawdopodobnienia szkody. Powód wskazał, że poprzez wydanie zaskarżonego wyroku doznał szkody w postaci niezasądzenia na jego rzecz żądanej kwoty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sformułował również w sposób ogólny tezę, że na skutek wydania zaskarżonego wyroku jego nieruchomość nie może być wykorzystywana w celach budowlanych, nie uprawdopodobnił jednak tej okoliczności, ani nie wskazał, jaką szkodę związaną z ta okolicznością uważa za poniesioną. Zgodnie ze stanowiskiem wielokrotnie zajmowanym przez Sąd Najwyższy, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dotyczy jedynie zaistniałej już szkody, zaś skarżący musi wskazać czas powstania szkody, jej postać, rozmiar i adekwatny związek przyczynowy między tak określoną szkodą a zaskarżonym wyrokiem (zob. postanowienia SN z 14 czerwca 2021 r., III CNP 8/21; z 28 maja 2021 r., V CNP 5/21 oraz z 17 czerwca 2021, III CNP 14/20). Za szkodę nie uważa się nieuzyskania korzyści spodziewanych przez skarżącego. I CNP 20/23 3 Nieuwzględnienie powództwa nie może bowiem być utożsamiane z wyrządzeniem szkody, której rozmiary odpowiadałyby wysokości dochodzonego przez powoda roszczenia. Nieuzyskanie przez stronę żądanej w postępowaniu sądowym ochrony prawnej nie zawsze prowadzi do powstania uszczerbku majątkowego. Poniesienie takiego uszczerbku w związku z oddaleniem powództwa strona powinna precyzyjnie wykazać. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2016 r., I CNP 15/16 oraz z 28 listopada 2016, II CNP 24/16). Brak spełnienia w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skutkuje odrzuceniem skargi na mocy art. 4248 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał o kosztach postępowania ze względu na brak stosowanego wniosku, obejmującego odrzucenie skargi. A.D. [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4245 § 1art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy