I CNP 214/22
Izba Cywilna2024-03-21
Skład orzekający: Dariusz Pawłyszcze
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość odszkodowania za szkodę komunikacyjną powinna być ustalana według kosztów rzeczywiście poniesionych na naprawę pojazdu, czy według hipotetycznych kosztów naprawy obliczonych przez biegłego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odszkodowanie za szkodę komunikacyjną nie powinno przekraczać kosztu przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, a koszty te mogą być ustalane na podstawie faktycznie poniesionych wydatków na naprawę, jeśli przywróciły one pojazd do stanu sprzed szkody. Sąd podkreślił, że hipotetyczne wyliczenia kosztów naprawy zawarte w systemach eksperckich nie zawsze odzwierciedlają realia lokalnego rynku napraw samochodowych.Stan faktyczny
Powód (cesjonariusz) dochodził od pozwanego ubezpieczyciela zapłaty dalszego odszkodowania za uszkodzenie samochodu, ponad kwotę wypłaconą przez ubezpieczyciela i kwotę, którą poszkodowany (cedent) wydał na naprawę. Sąd pierwszej instancji zasądził brakującą kwotę do sumy 2300 zł, którą poszkodowany wydał na naprawę. Sąd drugiej instancji oddalił apelację cesjonariusza. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 363 § 1 k.c., kwestionując sposób ustalenia wysokości odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz pozwanego koszty postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
I CNP 214/22 POSTANOWIENIE 21 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. w P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z 7 października 2021 r., V Ca 404/21, wydanego w sprawie z powództwa X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. w P. przeciwko P. S.A. w W. o zapłatę, 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 2. zasądza od X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. w P. na rzecz P. S.A. w W. 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł kosztów postępowania skargowego. [SOP] UZASADNIENIE Wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., X C 268/20, Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powodowego cesjonariusza 985,53 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za uszkodzenie samochodu cedenta przez ubezpieczonego i oddalił powództwo w pozostałej części, tj. co do sumy 3 005,31 zł z odsetkami.
I CNP 214/22 2 Zaskarżonym wyrokiem Sąd drugiej instancji oddalił apelację cesjonariusza. Sąd ten ustalił, że po uszkodzeniu samochodu cedenta przez ubezpieczonego pozwany ubezpieczyciel zaoferował naprawę samochodu na swój koszt, a po odrzuceniu oferty zapłacił poszkodowanemu cedentowi odszkodowanie 1314,17 zł. Poszkodowany zapłacił za naprawę 15-letniego samochodu, z użyciem nowych części, 2300 zł i zbył roszczenie odszkodowawcze, a nabywca wierzytelności zbył ją powodowemu cesjonariuszowi. Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowód z biegłego, który obliczył koszty hipotetycznej naprawy na 4985,74 zł przy użyciu części marki producenta samochodu oraz na 3.453,16 zł z użyciem części nowych z grupy PC (zamienników o potwierdzonej jakości przez zewnętrzne firmy audytujące). Sąd uznał, że należne odszkodowanie jest sumą niezbędną do przywrócenia samochodu do stanu sprzed wypadku (art. 363 k.c.), i zasądził na rzecz cesjonariusza sumę brakującą do sumy 2300 zł wydanej przez poszkodowanego cedenta. Skarżący cesjonariusz zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 i 822 § 1 k.c. oraz z art. 34 ust. 1 i 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przez przyjęcie, że: 1) nie jest zasadne rozliczenie szkody według kosztorysu, tylko według kosztów rzeczywiście poniesionych, gdyż: a) roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a nie po poniesieniu kosztów naprawy, a w konsekwencji fakt dokonania naprawy nie ma żadnego znaczenia przy obliczaniu wysokości odszkodowania; b) wykładnia przyjęta przez Sąd odwoławczy prowadzi do nierównego traktowania poszkodowanych w zależności od tego czy są „zaradni", tzn. potrafią zorganizować naprawę pojazdu w sytuacji otrzymania zaniżonego odszkodowania, gdyż poszkodowany, który nie naprawi pojazdu, otrzyma wyższe odszkodowanie, co budzi poważne wątpliwości w kontekście zasady równości (art. 32 Konstytucji); 2) w zakres szkody nie wchodzi obowiązek zwrotu kosztów ekspertyzy, która umożliwiła powodowi sformułowanie jego roszczeń. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I CNP 214/22 3 Na podstawie art. 363 k.c. odszkodowanie nie powinno przekraczać kosztu przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego. Skarżący zarzuca, że „z materiału dowodowego, a w szczególności z zeznań świadka, nie można wyprowadzić wniosków, że naprawa przez niego przeprowadzona doprowadziła pojazd do stanu poprzedniego, zwłaszcza że do naprawy zastosowano części używane”. Zarzut ten, jako dotyczący ustalenia faktów, nie może być podstawą skargi (art. 4244 k.p.c.). Skarżący nie zarzucił naruszenia przepisów postępowania mogącego prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych. Skarżący zakłada, że szkodą są hipotetyczne koszty naprawy obliczone przez biegłego przy użyciu cennika zawartego w systemie eksperckim […]. Jednak koszty napraw samochodów są bardzo zróżnicowane, są wyższe od średnich w dużych miastach z wysokimi płacami i niższe na niektórych obszarach. Poszkodowany może wykazywać, że w jego miejscowości koszty naprawy są wyższe od obliczonych w […], a ubezpieczyciel może wykazywać, że w danym przypadku są niższe. Sąd Okręgowy ustalił, że poszkodowany przywrócił stan samochodu sprzed kolizji za 2300 zł, co wystarczająco świadczy, że cennik […] nie uwzględnia uwarunkowań lokalnego rynku napraw samochodownych w miejscowości poszkodowanego (chyba że Sąd błędnie ustalił pełne przywrócenie stanu poprzedniego). Niezasadny jest zarzut, że poszkodowany samodzielnie wyszukujący jak najtańszy zakład naprawczy traci na odszkodowaniu. W praktyce może się zdarzyć, że poszkodowany zwlekający z naprawą do końca procesu uzyska wyższe odszkodowanie, lecz będzie to skutkiem nieudolności ubezpieczyciela w wykazywaniu, że danej miejscowości ceny są niższe (ew. uznaniem przez ubezpieczyciela, że nie warto dowodzić tak małej różnicy). Przy tak niewielkich kosztach naprawy wykonanie ekspertyzy w celu obliczenia wysokości żądania nie jest normalnym następstwem kolizji drogowej (art. 361 § 1 k.c.). Ponieważ argumenty przytoczone w skardze nie wskazują na niezgodność wyroku Sądu drugiej instancji z art. 363 k.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 4249 w zw. z art. 42412 i 3989 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Na podstawie art. 98 k.p.c. pozwanemu przysługuje od powoda zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę w wysokości stawki minimalnej
I CNP 214/22 4 określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (pozwany żądał kosztów według norm). (A.T.)
Powiązane orzeczenia
- II CNPP 39/22 2024-06-14Czy poszkodowanemu zawsze należy się odszkodowanie obejmujące koszt naprawy pojazdu z wykorzystaniem części zamiennych nowych, oryginalnych, niezależnie od wieku pojazdu, jego stanu technicznego przed szkodą, czy wcześni…
- II CNPP 30/22 2023-11-30Czy w przypadku, gdy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu przed wypłatą odszkodowania, może dochodzić od ubezpieczyciela zapłaty hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu wyliczonych metodą kosztorysową?
- II NSNC 385/23 2024-05-15Czy w przypadku częściowej naprawy uszkodzonego pojazdu, wysokość odszkodowania z polisy OC powinna być ustalana na podstawie rzeczywiście poniesionych kosztów naprawy, czy też na podstawie hipotetycznych kosztów przywró…
- II CSKP 726/22 2022-12-08Czy wysokość odszkodowania za szkodę komunikacyjną, w przypadku gdy poszkodowany sprzedał uszkodzony pojazd, a następnie nabywca dokonał jego naprawy, powinna być ustalana na podstawie kosztów tej naprawy, czy też różnic…
- II CNPP 38/22 2023-06-07Czy wyrok sądu drugiej instancji, który oddalił apelację powoda w części dotyczącej kosztów naprawy pojazdu i kosztów procesu, jest niezgodny z prawem, jeśli poszkodowany naprawił pojazd za niższą kwotę niż hipotetyczne…
Powołane przepisy
art. 363 KCart. 363 § 1 KCart. 361 § 2art. 34 ust. 1art. 32art. 4244 KPCart. 361 § 1 KCart. 4249art. 42412art. 98 KPC§ 1§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy