I CNP 59/12

Sygn. akt I CNP 59/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie skargi A.A. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2011 r., sygn. Akt […], wydanego w sprawie z powództwa B.B. przeciwko A.A. o naruszenie praw autorskich, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2013 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Pozwana A.A. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2011 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 października 2010 r. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo powódki B.B. o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kwoty 130 000 zł z ustawowymi odsetkami, na którą składało się 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie autorskich praw osobistych i 120 000 zł tytułem wynagrodzenia za zawinione naruszenie autorskich praw majątkowych C.C. jako autora scenariusza serialu telewizyjnego „[…]" oraz o zobowiązanie pozwanej do naniesienia na taśmę teledysku „[…]" tekstu informującego, że autorem scenariusza serialu „[…]", którego fragmenty wykorzystano w teledysku, jest C.C. Sąd uznał, że wykorzystanie fragmentów serialu stanowiło zwielokrotnienie fragmentów cudzego utworu z przekroczeniem granic cytatu. Pozwana uzyskała od producenta zgodę na korzystanie z tych fragmentów na polach eksploatacji związanych z rozpowszechnianiem i eksploatacją teledysku „[…]". Nie musiała natomiast ubiegać się o zgodę podmiotu uprawnionego do zezwalania na wykonywanie praw zależnych z powodu braku takich praw. Zdaniem Sądu powódka nie mogła też dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie autorskich praw osobistych, ponieważ nie zostały spełnione wymagania art. 445 § 3 k.c. Sąd odwoławczy uwzględnił częściowo apelację złożoną przez powódkę, zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 37 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 września 2003 r., a w pozostałej części powództwo oddalił. Uznał, że doszło do naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który powinien zostać zastosowany per analogiam do utworu z zapożyczeniami. Wykorzystanie fragmentów filmu wymagało więc zgody autora utworu macierzystego, który nie przeniósł pod rządami ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. na producenta praw do wykorzystania scenariusza w innych utworach. Ponadto nawet przekazane prawa powróciły do autora z chwilą wygaśnięcia praw producenta po 10-ciu latach. 3 Dlatego Sąd uznał za uzasadnione roszczenie powódki wywiedzione z art. 79 ust. 1 prawa autorskiego i zasądził na jej rzecz z tego tytułu kwotę 27 000 zł. Za uzasadnione uznał także roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę powódki polegającą na spowodowaniu jej dyskomfortu psychicznego wywołanego naruszeniem integralności utworu, wykorzystaniem go niezgodnie z intencjami twórcy oraz dysproporcją między postacią wykonawczyni a postacią bohaterki sprzed lat. Dochodzoną kwotę zadośćuczynienia uznał za odpowiednią. Natomiast jako nieuzasadnione ocenił żądanie naniesienia informacji o autorstwie scenariusza serialu na taśmę teledysku. Skargę o stwierdzenie częściowej niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji (w punktach I. 1 i 3 oraz III) pozwana oparła na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 2, art. 78 ust. 1 i art. 78 ust 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zw. z art. 445 § k.c. oraz art. 79 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przez błędna ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania - art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca wyjaśniła, że na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia poniosła szkodę w wysokości 74 126,39 zł równą sumie, którą musiała przekazać powódce w wykonaniu wyroku. Wskazała też, że wzruszenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, ponieważ nie przysługiwała od niego skarga kasacyjna. Z tych przyczyn skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności zaskarżonej części wyroku z prawem i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych. Należą do nich: 4 1) oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy, 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Skarga wniesiona przez pozwaną nie czyni zadość tym wszystkim wymaganiom łącznie. Nie został w niej zrealizowany obowiązek przewidziany w art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c., to znaczy obowiązek wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny. W orzecznictwie wyjaśnione zostało, że element konstrukcyjny skargi wymieniony w tym przepisie jest odrębny od obowiązku wskazania i uzasadnienia podstaw skargi, ponieważ nie wszystkie wady stanowiące wypełnienie podstaw skargi powodują niezgodność wyroku z prawem, a przepisy przytoczone w ramach podstaw skargi nie muszą być identyczne z tymi, z którymi niezgodny jest wyrok. W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lipca 2011 r. (SK 49/08, OTK-A 2011/6/55) Trybunał Konstytucyjny uznał wymaganie wskazania przepisu, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny za najistotniejsze z sześciu wymagań konstrukcyjnych, które musi spełnić skarga. Tego elementu jednak w skardze pozwanej zabrakło. W konsekwencji skarga ta nie wypełnia ustawowych wymagań konstrukcyjnych, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.