I CNP 66/22

Izba Cywilna2022-12-29

Skład orzekający: Leszek Bosek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oparta na zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego, może zostać uwzględniona, jeśli naruszenie to nie ma charakteru oczywistego i rażącego?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który wymaga, aby naruszenie prawa miało charakter elementarny, oczywisty, rażący, kwalifikowany i krzywdzący stronę. W przypadku braku takich cech, skarga podlega odrzuceniu jako oczywiście bezzasadna. SN podkreślił, że zarzucane w skardze uchybienia nie miały charakteru oczywistego i rażącego w rozumieniu orzecznictwa, co skutkowało odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.
Stan faktyczny
Powód J. D. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni. Skarżący kwestionował wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę oraz w zakresie kosztów procesu i wydatków. Zarzucał naruszenie art. 812 § 8 k.c. oraz art. 3851 § 1 k.c. Sąd Najwyższy ocenił skargę jako oczywiście bezzasadną, wskazując na brak rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 66/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 grudnia 2022 r., na skutek skargi J. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt XVI Ca 715/19 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 1800 (tysiąc osiemset 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z 29 marca 2019 r. w ten sposób, że w punkcie I, zasądził od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. na rzecz powoda J. D. kwotę 4 405,65 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 13 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty a w pozostałej części powództwo oddalił (pkt 1 ppkt a); w punkcie II, zasądził od powoda J. D. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. kwotę 1 712 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 1 ppkt b); w punkcie III, nakazał ściągnąć od powoda J. D. na rzecz Skarbu Państwa – 2 Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 145,40 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa (pkt 1 ppkt c); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego (pkt 3). Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku powód J. D. zaskarżył skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, kwestionując go w części, tj. w pkt 1 ppkt a) w zakresie oddalenia powództwa co do kwoty 16 324,32 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 13 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty, a także pkt 1 ppkt b), pkt 1 ppkt c) oraz pkt 3, zarzucając naruszenia prawa materialnego, tj. art. 812 § 8 k.c. oraz art. 3851 § 1 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest oczywiście bezzasadna. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który umożliwia dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (art. 4171 § 2 k.c.). Wstępna ocena skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia polega na weryfikacji, której celem jest wyeliminowanie tych skarg, które są oczywiście bezzasadne (art. 4249 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowana jest wykładnia, że wyrokiem niezgodnym z prawem – w rozumieniu art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. – jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (por. m.in. wyroki SN z: 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06; 31 stycznia 2008 r., II CNP 178/07; 4 czerwca 2014 r., II CNP 3/14). Wykładnia ta znalazła także uznanie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok TK z 27 września 2012 r., SK 4/11). 3 Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa może wynikać zarówno z naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, z tym zastrzeżeniem, że nie mogą być to zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (por. postanowienie SN z 7 czerwca 2005 r., III BPO 2/05). W obu przypadkach naruszenie musi mieć charakter elementarny, oczywisty, rażący, kwalifikowany i krzywdzący stronę postępowania (por. wyrok TK z 27 września 2012 r., SK 4/11; wyroki SN z: 4 czerwca 2014 r., II CNP 3/14; 25 maja 2016 r., II BU 7/15; 1 grudnia 2017 r., I CNP 7/17; 28 lutego 2018 r., II CNP 21/17). Z samej definicji rażącego naruszenia prawa wynika, że chodzi tu o kwalifikowane naruszenie norm prawnych rekonstruowanych z przepisów, które nie mogą być w różny sposób interpretowane, a naruszenie to jest oczywiste dla każdego, bez pogłębionej analizy i znajomości prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2022 r., I NSNc 309/21). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy uznać, że zarzucane w skardze uchybienia nie mają charakteru oczywistego i rażącego w rozumieniu określonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Bezspornym jest, że z treści postanowień OWU wynika, że warunkiem wypłaty odszkodowania w wariancie serwisowym jest przedstawienie ubezpieczycielowi rachunków bądź faktur VAT za naprawę (§ 17 ust. 5 OWU). W przypadku zaś niedochowania tego warunku, rozliczenie szkody ma nastąpić w wariancie optymalnym (§ 17 ust. 7 OWU). Sąd Okręgowy szczegółowo wyjaśnił, że postanowienia OWU są sformułowane w sposób umożliwiający określenie zasad wyliczenia szkody. Sąd Okręgowy wskazał, że w zakresie przedstawienia przez poszkodowanego rachunków naprawy samochodu przepis ten jest wystarczająco jasny i jest adekwatny do istoty umowy ubezpieczania majątkowego. Jednocześnie obowiązek ten nie stanowi dla poszkodowanego uciążliwości i pozwala na precyzyjne wyliczenie rzeczywistej wysokości szkody. 4 W stanie faktycznym sprawy niewątpliwym jest, że skarżący nie przedstawił rachunku za dokonanie naprawy samochodu, dlatego powód wypłacił odszkodowanie stosując wariant optymalny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 4249 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. i art. 42412 oraz § 5 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r. poz. 265). [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 812 § 8 KCart. 3851 § 1 KCart. 4171 § 2 KCart. 4249 KPCart. 4241 § 1art. 98 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPCart. 42412§ 8§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy