I CNP 86/07

Izba Cywilna2007-11-29

Skład orzekający: Mirosław Bączyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie syndyka na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania syndykowi ostatecznego wynagrodzenia, wydane na podstawie art. 123 § 51 prawa upadłościowego z 1934 r., może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie syndyka na postanowienie w przedmiocie przyznania mu ostatecznego wynagrodzenia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Tym samym nie przysługuje od niego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem. Postanowienie to, mimo że kończy postępowanie w materii wynagrodzenia, ma charakter incydentalny i nie rozstrzyga co do istoty postępowania upadłościowego.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia sądu drugiej instancji, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji przyznające mu wynagrodzenie. Syndyk twierdził, że zaskarżone postanowienie wyrządziło mu szkodę poprzez istotne zmniejszenie należnego wynagrodzenia. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę syndyka jako niedopuszczalną i zasądził od niego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 86/07 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk w sprawie ze skargi T.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie w postępowaniu upadłościowym B. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji przy uczestnictwie Skarbu Państwa -Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie wynagrodzenia syndyka T.K., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2007 r., odrzuca skargę; zasądza od syndyka T.K. na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów wywołanych wniesieniem skargi. 2 Uzasadnienie Skarżący – T.K. – Syndyk Masy Upadłości „B.” (w likwidacji) złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 kwietnia 2007 r. W postanowieniu tym oddalono zażalenie skarżącego – T.K., wniesione od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 stycznia 2007 r. W tym ostatnim postanowieniu przyznano T.K. (Syndykowi) wynagrodzenie w wysokości 552.986,56 zł (powiększona o podatek VAT) na podstawie art. 123 § 51 prawa upadłościowego z 1934 r. (treść postanowienia – zał. Nr 10 do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem; k. 38 akt). W skardze przytoczono przepisy prawa, które – zdaniem skarżącego – naruszało zaskarżone postanowienie, wykazywano, że naruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Według skarżącego, wydanie zaskarżonego postanowienia wyrządziło mu znaczną szkodę z racji istotnego zmniejszenia należnego wynagrodzenia. Sformułowany został także wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem kwestionowanego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powstaje przede wszystkim kwestia dopuszczalności umorzenia skargi przewidzianej w art. 4241 § 1 k.p.c. od postanowienia Sądu drugiej instancji, w którym oddalone zostało zażalenie syndyka, wniesione od postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania syndykowi ostatecznego wynagrodzenia za pełnione czynności na podstawie art. 123 § 51 prawa upadłościowego z 1934 r. (Dz.U. z 1991 r., nr 118 ze zm.). Chodzi mianowicie o to, czy takie postanowienie można zaliczyć do ogólnej kategorii postanowień „kończących postępowanie w sprawie” w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyraźnie zmierza się do wąskiego ujmowania wspomnianej kategorii orzeczeń. Sama cecha prawomocności orzeczenia nie oznacza jeszcze tego, że stanowi ono rozstrzygnięcie „kończące postępowanie w sprawie” w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Chodzi tu bowiem nie o każde orzeczenie, które kończy określone postępowanie, lecz tylko takie orzeczenie, 3 którego uprawomocnienie się zamyka drogę prowadzącą do rozstrzygnięcia spornej kwestii, tj. istoty i całości kwestii spornej poddanej pod osąd. Nie jest zatem orzeczeniem „kończącym postępowanie w sprawie” rozstrzygnięcie zamykające jedynie fragment postępowania obejmujący zagadnienie incydentalne (tak np. ostatnio w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2006 r., IV CNP 48/06, OSP 2007, z. 11, poz. 126, s. 781; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2007 r., II CNP 133/07, nieopubl.). Niewątpliwie incydentalny charakter postanowienia Sądu, wydanego na podstawie art. 123 § 51 prawa upadłościowego z 1934 r., pozwala stwierdzić, że nie należy ono na pewno do kategorii orzeczeń określonych w art. 4241 § 1 k.p.c. Postanowienie Sądu w przedmiocie przyznania syndykowi ostatecznego wynagrodzenia (art. 123 § 2 prawa upadłościowego z 1934 r.) nie kończyło postępowania upadłościowego jako całości, ani nawet jego zasadniczych etapów. Trafnie zauważano w odpowiedzi na skargę, że postanowienie Sądu drugiej isntanacji, dotyczące ostatecznego wynagrodzenia syndyka, wprawdzie kończy postępowanie w tej materii, jednak z punktu widzenia całości postępowania upadłościowego stanowi jedynie postanowienie uboczne, nierozstrzygające co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy wypowiadał się już w zakresie określenia prawnego charakteru orzeczeń zapadających w toku postępowania upadłościowego z punktu widzenia dopuszczalności objęcia ich skargą przewidzianą w art. 4241 § 1 k.p.c. Do kategorii orzeczeń „kończących postępowanie w sprawie” w rozumieniu tego przepisu nie zaliczono, np. postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu upadłości (postanowienie z dnia 19 stycznia 2006 r., II CNP 38/05 OSNC 2006, z. 10, poz. 171), postanowienia sądu oddalającego zażalenie na postanowienie sędziego komisarza rozstrzygającego w przedmiocie wyłączenia składników z masy upadłości (postanowienie z dnia 25 stycznia 2006 r., V CNP 82/05, nieopubl.), postanowienia wydanego w sprawie sprzeciwu od listy wierzytelności ustalonej postanowieniem sędziego – komisarza (postanowienie z dnia 19 stycznia 2007 r., III CNP 63/06, nieopubl.). Skoro nie przysługuje skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie 4 w przedmiocie przyznania Syndykowi ostatecznego wynagrodzenia (art. 123 § 151 prawa upadłościowego z 1934 r.), skargę Syndyka należało odrzucić jako niedopuszczalną (art. 4248 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania wywołanego wniesieniem skargi orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c. art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. 1 §§ 6, 13 ust. 5 rozporządzenie MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (..) (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 123 § 51art. 4241 § 1 KPCart. 123 § 2art. 123 § 151art. 4248 § 1 KPCart. 98 KPCart. 99 KPCart. 108 § 1 KPC§ 51§ 1§ 2§ 151

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy