I CNP 9/18
Izba Cywilna2018-07-18
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, może zostać uwzględniony, jeśli strona, na rzecz której pomoc była udzielona, zmarła przed wniesieniem skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie z dnia 10 maja 2018 r. w ten sposób, że oddalił wniosek o zasądzenie od pozwanej na rzecz adwokata kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, gdyż ostateczny wynik postępowania (odrzucenie skargi) był niekorzystny dla strony, w imieniu której skarga została wniesiona. Ponadto, wniosek nie zawierał żądania zasądzenia kosztów od Skarbu Państwa, a profesjonalny pełnomocnik powinien był stwierdzić bezzasadność podejmowania czynności procesowych na rzecz osoby zmarłej.Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, zawierając w niej wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Skarga została odrzucona. Następnie pełnomocnik złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, domagając się rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powód zmarł przed wniesieniem skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie z dnia 10 maja 2018 r. w ten sposób, że oddalił wniosek o zasądzenie od pozwanej na rzecz adwokata M.D. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi M.N.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 9/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie skargi M.N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt V Ca […]/15, wydanego w sprawie z powództwa M.N. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lipca 2018 r. na skutek wniosku pełnomocnika powoda adwokat M.D. o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt I CNP 9/18, uzupełnia postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt I CNP 9/18 w ten sposób, że oddala wniosek o zasądzenie od pozwanej na rzecz adwokat M.D. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi M.N. z urzędu.
2 UZASADNIENIE Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. adwokat M.D. wniosła o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r. odrzucającego skargę M.N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2016 r. (sygn. akt V Ca […]/15) poprzez orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu wniosku adwokat M.D. wskazała, że we wniesionej przez nią, jako pełnomocnika z urzędu, skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia został zawarty wniosek o „zasądzenie według norm przypisanych kosztów udzielonej powodowi pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconych w całości ani w części", który nie został objęty rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 10 maja 2018 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 10 maja 2018 r. zgłoszony przez adwokat M.D. okazał się zasadny, gdyż w wyżej powołanym orzeczeniu nie rozstrzygnięto o zasadności bądź bezzasadności wniosku zawartego w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił uzupełnić postanowienie z dnia 10 maja 2018 r. w ten sposób, że oddalił wniosek o zasądzenie od pozwanej na rzecz adwokat M.D. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi M.N. Adwokat M.D. w skardze z dnia 2 marca 2018 r. zawarła wniosek o „zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów niniejszego postępowania, w tym zasądzenie według norm przypisanych kosztów udzielonej powodowi pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconych przez powoda ani w części ani w całości". Wniosek o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie mógł być uwzględniony w świetle art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c., gdyż nie uzasadniał to ostateczny wynik postępowania
3 - odrzucenie skargi - a więc niekorzystny dla strony, w imieniu której skarga została wniesiona. Przy takiej konstrukcji wniosku jego uwzględnienie byłoby możliwe jedynie przy uwzględnieniu wniesionej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 9 listopada 2017 r., I CZ 94/17, nie publ). Tak sformułowany wniosek nie mógł także stanowić skutecznej podstawy przyznania wnioskującemu pełnomocnikowi od Skarbu Państwa poniesionych i nieopłaconych w całości lub części kosztów pomocy prawnej udzielonej urzędu w trybie jaki przewiduje to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). Nie zawiera bowiem żądania zasądzenia tych kosztów od Skarbu Państwa (§ 3 rozporządzenia). Gdyby nawet uznać w drodze bardzo życzliwej wykładni, że pełnomocnik powoda taki wniosek zgłosił, to podlegałby on oddaleniu, gdyż pełnomocnik dokonał czynności prawnej, która już w chwili jej dokonania skazana była na niepowodzenie. Już bowiem w uzasadnieniu skargi pełnomocnik zawarł informację o śmierci powoda. W konsekwencji profesjonalny pełnomocnik, już na etapie przygotowania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinien stwierdzić bezzasadność podejmowania czynności procesowych na rzecz osoby zmarłej, tj. pozbawionej zdolności sądowej i procesowej. Mając powyższe na względnie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 351 k.p.c. w zw. z art. 361, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c. ał
Powiązane orzeczenia
- V CSK 677/16 2017-09-18Czy wniosek o zasądzenie od przeciwnika procesowego zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmuje również wniosek o przyznanie tych kosztów od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika?
- II CZ 82/14 2015-04-29Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest uzasadniony, gdy Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu drugiej instancji i przekazał…
- I UZ 1/17 2017-08-29Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej może być uwzględniony, jeśli strona domagała się zasądzenia tych kosztów od przeciwnika procesowego, a jej środe…
- I CZ 143/17 2018-01-31Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w przypadku cofnięcia przez stronę zażalenia, które zostało sporządzone w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu?
- V CSK 353/18 2019-04-26Czy Sąd Najwyższy ma obowiązek lub możliwość orzekania o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu na wniosek pełnomocnika, jeśli taki wniosek nie został złożony w sposób przewidziany przepisami?
Powołane przepisy
art. 98 § 1 KPCart. 391 § 1art. 39821art. 42412 KPCart. 351 KPCart. 361§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy