I CNP 91/23

I CNP 91/23 POSTANOWIENIE 25 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 25 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi B.F. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 9 kwietnia 2021 r., III Ca 1049/20, wydanego w sprawie z wniosku B.F. z udziałem E.M., Z.M., J.G. i miasta Ł. o ustanowienie zarządcy przymusowego nieruchomości wspólnej, 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, 2. zasądza od B.F. na rzecz J.G. 360 zł zwrotu kosztów postępowania wywołanego skargą wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. (E.M.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 5 czerwca 2018 r. w ten sposób, że oddalił wniosek o ustanowienie zarządcy przymusowego nieruchomości wspólnej. Wnioskodawca wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 9 kwietnia 2021 r. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji I CNP 91/23 2 błędną wykładnię art. 26 ust. 1 w zw. z art. 19 u.w.l. polegającą na ustaleniu, że przy stosowaniu tego przepisu można wziąć pod uwagę jedynie okoliczności faktyczne mające miejsce po 1 stycznia 2020 r., tj. po wejściu w życie nowelizacji ustawy o własności lokali. Skarżący powołuje się także na naruszenie art. 321 w zw. z art. 231 k.p.c. polegające na niewyciągnięciu przez Sąd drugiej instancji z ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych wniosków, które pozwoliłyby na uwzględnienie żądania o ustanowienie zarządcy przymusowego, nawet jeżeli okoliczności te były błędnie interpretowane przez wnioskodawcę. W piśmie z 24 lipca 2023 r. uczestnik J.G. wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie, skargi oraz zasądzenie od wnioskodawcy na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy ma charakter prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (art. 4171 § 2 k.c.). Z utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego wynika, że niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty (zob. np. postanowienia SN: z 19 kwietnia 2018 r., V CNP 50/17; z 26 kwietnia 2018, IV CNP 53/17, i z 29 września 2022 r., I CNP 29/22). Orzeczenie musi być niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które nie wymaga głębszej analizy prawnej. Tylko takiemu orzeczeniu można przypisać cechy bezprawności (zob. postanowienie SN z 29 września 2022 r., I CNP 29/22). Wstępna ocena skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma na celu wyeliminowanie skarg oczywiście bezzasadnych (art. 4249 k.p.c.), których podstawy już przy pierwszej ocenie pokazują, że nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa lub do naruszeń doszło, ale nie mogły mieć wpływu na kształt orzeczenia (zob. postanowienia SN: I CNP 91/23 3 z 6 kwietnia 2018 r., III CNP 30/17; z 23 września 2020 r., II CNP 49/19; z 10 grudnia 2020 r., V CNP 51/19; z 17 lutego 2021 r., III CNP 17/20; z 23 lutego 2021 r., V CNP 21/20; z 29 września 2022 r., I CNP 29/22; z 16 listopada 2022 r., I CNP 102/22, i z 31 stycznia 2024 r., I CNP 181/22). Mając na uwadze powyższe kryteria, skargę należy uznać za oczywiście bezzasadną, gdyż wnioski przyjęte w zaskarżonym orzeczeniu są przekonujące, co w każdym razie wyklucza możliwość uznania, że doszło do naruszenia prawa w stopniu kwalifikowanym. W szczególności przekonujące jest rozumowanie, zgodnie z którym w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. żądanie wnioskodawcy mogło mieć podstawę wyłącznie w art. 26 ust. 1 u.w.l. Ostatecznie trafny wydaje się również wniosek, że przepisu tego nie można stosować do zdarzeń z okresu wcześniejszego, gdy we wspólnocie obowiązywał inny model zarządu nieruchomością wspólną. Nie sposób było twierdzić, że zarząd nie wypełniał wówczas swoich obowiązków albo naruszał zasady prawidłowej gospodarki, skoro w ogóle nie było obowiązku ani możliwości ustanowienia zarządu. Powołanie zarządu przymusowego przez sąd nie stanowi sankcji z tytułu zaistniałych naruszeń w przeszłości, ale ma na celu racjonalne uregulowanie zarządzania nieruchomością wspólną na przyszłość. Nietrafny jest również drugi z zarzutów skargi. Został on sformułowany w bardzo zawikłany sposób, ale wydaje się z niego wynikać, że skarżący za błędne uznaje to, iż Sąd drugiej instancji nie przyjął na zasadzie domniemania faktycznego, iż po 1 stycznia 2020 r. zaistniały przesłanki powołania zarządu przymusowego, w szczególności przesłanka w postaci niepowołania zarządu. W tej mierze Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że na okoliczności takie wnioskodawca się nie powoływał, w związku z czym przyjęcie w tej mierze ustaleń i oparcie na nich rozstrzygnięcia stanowiłoby wykroczenie ponad granice żądania i naruszałoby art. 321 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania wywołanego skargą orzeczono na podstawie art. art. 520 § 3, 98 § 1, 11, 3 i 4, art. 99 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a także § 10 I CNP 91/23 4 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (E.M.) [ms]