I CO 15/19
Izba Cywilna2019-04-03
Skład orzekający: Marian Kocon, Anna Kozłowska, Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa doprowadzenia osadzonego powoda na rozprawę oraz bliskie stosunki koleżeńskie z innymi sędziami stanowią uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w rozumieniu art. 49 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając, że subiektywne odczucia wnioskodawcy i jego własna ocena sprawy nie są wystarczające do wykazania uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego wymaga obiektywnych okoliczności mogących rzutować na jego bezstronność, a nie jedynie powzięcia jakichkolwiek wątpliwości przez stronę.Stan faktyczny
Powód T. P., osadzony w zakładzie karnym, wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziów delegowanych do tego sądu. Jako podstawę wskazał odmowę doprowadzenia go na rozprawę oraz bliskie stosunki koleżeńskie niektórych sędziów z innymi sędziami, których działania uznał za nieprawidłowe. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziów i umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania wyłączenia sędziów, którzy nie byli już czynni zawodowo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CO 15/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa T. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Policji Miejskiej w S., Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w S. i Prezesowi Sądu Okręgowego w S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 kwietnia 2019 r., wniosku powoda o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (...): (…) od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ACa (...), 1. oddala wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (...): (…); 2. umarza postępowanie w części dotyczącej żądania wyłączenia sędziów: J. C., M. Ł., M. M., E. S., T. S., A. T., A. W., H. W. UZASADNIENIE Powód T. P. wystąpił o wyłączenie Sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziów delegowanych do tego Sądu w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Policji Miejskiej w S., Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w S. i Prezesowi Sądu Okręgowego w S. o zapłatę (sygn. akt I ACa (...)). W stosunku do
2 sędziów B. K., J. W. oraz A. S. wskazał, że ich działania polegające na odmowie doprowadzenia powoda, który jest osadzony w zakładzie karym, na rozprawę w dniu 27 września 2018 r., mają na celu nieprawidłowe rozpoznanie sprawy i uzasadniają zastosowanie art. 49 k.p.c. W stosunku do pozostałych sędziów wymienionych we wniosku podniósł, że łączą ich bliskie stosunki koleżeńskie z sędziami B. K., J. W. oraz A. S. Sędziowie, o których wyłączenie wnosił powód, złożyli oświadczenia o braku okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności w rozumieniu art. 49 k.p.c., a także o braku podstaw do wyłączenia na podstawie art. 48 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego została uregulowana w przepisach art. 48 i n. k.p.c. Zgodnie z art. 49 k.p.c. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, lub też jeśli zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 k.p.c. stanowiące o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy. Odnosząc się do argumentacji jaka legła u podstaw wniosku powoda, przypomnieć należy, że wyłączenie sędziego na wniosek strony nie nastąpi gdy strona poweźmie jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale dopiero wówczas gdy ujawnią się uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.). Należy bowiem pamiętać, że instytucja wyłączenia nie tylko wzmacnia zasadę bezstronności i niezawisłości, ale również pozbawia sędziego prawa rozpoznania przydzielonej mu sprawy wydania w niej orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CO 2/04, OSNC 2004, z. 12, poz. 207). Dlatego wnoszący o wyłączenie sędziego powinien uprawdopodobnić wystąpienie takich okoliczności, które obiektywnie mogą rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską. Niewystarczające jest prezentowanie subiektywnych odczuć wnioskodawcy, nieopartych na okolicznościach sprawy. Wnioskodawca nie przedstawił argumentów o potrzebie zachowania
3 społecznego przekonania o bezstronności sędziego, w niniejszej sprawie. Ograniczył się jedynie do podania własnej oceny sprawy, co należy uznać za niewystarczające. Z uwagi na to, że wskazani przez powoda sędziowie J. C., M. Ł., M. M., E. S., T. S., A. T., A. W. i H. W. w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy nie są już czynnymi sędziami Sądu Apelacyjnego w (...), postępowanie z wniosku pozwanego o ich wyłączenie, podlegało umorzeniu. aj
Powiązane orzeczenia
- V CO 165/17 2017-09-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być uwzględniony wyłącznie na podstawie subiektywnych odczuć wnioskodawcy, czy też wymaga obiektywnego uprawdopodobnienia okoliczności mogących rzutować na bezstronność sędziego?
- III UO 4/19 2019-09-17Czy subiektywne przeświadczenie strony o braku obiektywizmu sędziów, wynikające z ich przynależności do tego samego kręgu zawodowego i towarzyskiego, może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozumie…
- I NSP 248/25 2025-11-12Czy możliwość występowania relacji osobistych między sędzią a osobą trzecią, która mogła mieć związek z postępowaniem, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego?
- II CO 208/19 2019-12-16Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów rozpoznających zażalenie, jeśli wnioskodawca podnosi argumenty oparte na domniemanych powiązaniach między sędziami, otrzymanych pożyczkach mieszkaniowych o…
- I NSP 63/23 2023-04-25Czy istnienie sprawy cywilnej o sygn. akt VII P [...] pomiędzy sędzią Sądu Najwyższego a stroną postępowania, w której sędzia ten ma być wyłączony, może uzasadniać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumi…
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 48 KPCart. 48
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy