I CR 109/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Masłowski, W. Pol.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w T. przeciwko Wiktorowi Z. i Helenie Z. o 7.875 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla woj. warszawskiego z dnia 28 marca 1956 r., oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneNakazem zapłaty z 16 sierpnia 1954 r. Sąd Wojewódzki dla woj. warszawskiego zobowiązał pozwanych Wiktora i Helenę Z. do solidarnego uiszczenia Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w T. sumy 7.875 zł z weksla z %% i kosztami procesu.Pozwani wnieśli przeciw nakazowi zapłaty zarzuty, w których twierdzili, że pozwana Helena Z. złożyła powodowej spółdzielni weksel gwarancyjny in blanco z podpisem własnym i Wiktora Z. na zabezpieczenie należności za powierzony jej do sprzedaży towar oraz że znaczna część tego towaru uległa zniszczeniu wskutek zawalenia się w dniu 9 listopada 1953 r. budynku, w którym znajdował się punkt sprzedaży detalicznej powódki, prowadzony przez pozwaną Z. Na tej podstawie pozwani zarzucili, że powódka nie miała prawa wypełniać weksla, i żądali oddalenia powództwa, powołując się na to, że szkoda wywołana została siłą wyższą.Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Wojewódzki dla woj. warszawskiego wyrokiem z dnia 28 marca 1956 r. utrzymał nakaz zapłaty w mocy.Sąd ustalił, że pozwana Z. prowadziła punkt sprzedaży na podstawie umowy prowizyjnej, której § 5 zobowiązywał ją do pokrycia wszelkich szkód w towarze, pobranym przez nią do sprzedaży. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego pozwana obowiązana była zatem odpowiednio zabezpieczyć przyjęty towar, a skoro spostrzegła, że komin domu, w którym mieścił się towar, grozi zawaleniem, powinna była niezwłocznie dokonać jego naprawy lub na czas grożącego niebezpieczeństwa towar przenieść do innego lokalu, zwłaszcza że dom stanowił jej własność i na własne ryzyko towar w nim umieściła.Na podstawie takich ustaleń Sąd doszedł do wniosku, że obrona pozwanych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż odpowiedzialność za powstałą szkodę obciąża z mocy umowy wyłącznie pozwaną bez względu na to, jaka część niedoboru wynikła z powodu uszkodzenia towaru, i w związku z tym uznał, za zbędne ustalenie wartości towaru zniszczonego z powodu zawalenia się komina.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyli pozwani rewizją, w której zarzucają naruszenie prawa materialnego, mające polegać na wadliwej ocenie treści wiążącej strony umowy i pominięciu przyczynienia się powódki do doznanej przez nią szkody, oraz uchybienie art. 242 § 1 k.p.c.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut naruszenia art. 47 p.o.p.c. nie jest usprawiedliwiony. Jako przesłankę tego zarzutu skarżący powołują okoliczność, że treść umowy stron "jest nawet podobna w swym ujęciu i sformułowaniach do umowy o pracę". Nie przeczą jednak temu, że nie jest to umowa o pracę. To zaś ma znaczenie decydujące. O ile bowiem, zgodnie z ustalonym już orzecznictwem, obciążenie pracownika odpowiedzialnością za szkodę wynikłą wskutek okoliczności, za które nie ponosi winy, nie może być skuteczne, jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym, o tyle sprzeczności takiej nie można z reguły dopatrywać się w innego rodzaju umowach, a zwłaszcza w umowach typu handlowego, do których zaliczyć należy powierzenie sprzedaży na warunkach prowizyjnych. W danym zaś wypadku przeciwko jakimkolwiek zastrzeżeniom co do ważności zobowiązania pozwanej w przedmiocie jej odpowiedzialności za całość wynikłej szkody, przemawia dodatkowo fakt, że zniszczenie towaru nastąpiło z powodu zawalenia się budynku będącego w posiadaniu pozwanej, która w związku z tym za wynikłą wskutek tego szkodę odpowiada nie tylko z mocy zawartej umowy, lecz także na podstawie art. 151 § 1 k.z.Nie są także słuszne pozostałe zarzuty rewizji.Twierdzenie, że pozwana Z. zwracała się do powodowej spółdzielni o pomoc w dokonaniu naprawy budynku, przytoczone zostało po raz pierwszy w skardze rewizyjnej i ze względu na brak przesłanek przewidzianych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych nie może być wzięte pod uwagę.Jeśli zaś chodzi o dalsze zarzuty, zmierzające do wykazania, że strona powodowa przyczyniła się do wyrządzenia szkody, są one całkowicie gołosłowne i nie mogą podważyć prawidłowego ustalenia zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym pozwana Z. ponosi odpowiedzialność za całość towaru powierzonego jej do sprzedaży na warunkach prowizyjnych.W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności podstaw rewizyjnych i niestwierdzenia uchybień, które należałoby z urzędu wziąć pod uwagę, Sąd Najwyższy stosownie do art. 383 k.p.c. orzekł jak w sentencji.