I CR 3/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Maruczyński, L. Klimczak.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej, W. Bryndy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Danuty L. przeciwko W. Spółdzielni Mieszkaniowej w W. o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 29 października 1976 r.oddalił rewizję i zasądził od powódki na rzecz pozwanej 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowódka Danuta L. wniosła o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów W. Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 12.VII.1976 r. w przedmiocie wykluczenia, zarzucając, że uchwała ta narusza § 26 ust. 2 statutu WSM i zasady współżycia społecznego.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. W uzasadnieniu wyroku m.in. ustalił i wskazał, iż w okresie od 13.XII.1966 r. do 7.XII.1972 r. powódka zamieszkiwała w lokalu kwaterunkowym nr 10 w domu przy ul. (...) w W. W 1971 r. przez swoją koleżankę poznała Jadwigę G., a za pośrednictwem powódki poznał ją Jan K., z którym powódka pozostawała w konkubinacie. G. podała się za pracownicę Wydziału Spraw Lokalowych DRN przy ul. (...) i w obecności powódki zaproponowała, że przyspieszy sprawę załatwienia mieszkania, ale że "będzie to kosztować". Propozycja ta nie od razu została przyjęta i dalsze rozmowy z G. przeprowadzał już Jan K. W wyniku tych rozmów sprzedał on swój samochód i na początku grudnia 1971 r. wpłacił Jadwidze G. z uzyskanych w ten sposób funduszów kwotę zł 70.000. Powiedział on wtedy powódce, że sprzedał samochód, aby uzyskać środki na zapłacenie G. za załatwienie mieszkania, a powódka wyraziła wówczas z jednej strony zadowolenie z perspektywy uzyskania nowego mieszkania, a z drugiej strony obawę przed ewentualnymi konsekwencjami takiego załatwienia tej sprawy. W kilka dni potem powódka wraz z Janem K. zostali zawiezieni przez G. do biura WSM i tam na podstawie skierowania Stołecznej Rady Narodowej powódka uzyskała na swoje nazwisko przydział lokalu spółdzielczego, o który chodzi w sprawie i automatycznie została przyjęta na członka pozwanej Spółdzielni.Od tego czasu powódka zamieszkuje w tym lokalu wraz z córką Elżbietą, synem Leszkiem i synową Anną L. Jan K., który od kwietnia 1976 r. jest mężem powódki, uzyskał w 1975 r. w innej spółdzielni przydział trzypokojowego mieszkania i zamieszkuje w nim wraz z synem Dariuszem.Decyzją Rady pozwanej Spółdzielni z dnia 1.IX.1975 r. powódka na wniosek Zarządu została wykluczona spośród członków Spółdzielni. Decyzja ta została utrzymana w mocy wskazaną uchwałą Walnego Zgromadzenia Delegatów z dnia 12.VII.1976 r.Wykluczenie powódki nastąpiło na podstawie § 26 ust. 2 statutu WSM z powołaniem się na naruszający zasady współżycia społecznego sposób, w jaki powódka uzyskała przydział przedmiotowego lokalu. Do wykluczenia tego doszło w rok po zakończeniu prawomocnym wyrokiem sprawy karnej w Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy, w którym Jadwiga G. została skazana za przestępczą działalność polegającą na nielegalnym załatwianiu przydziałów mieszkań i uzyskiwania z tego tytułu korzyści majątkowych.Sąd Wojewódzki w wyniku dokonanych ustaleń uznał powództwo o uchylenie wymienionej uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Spółdzielni z dnia 12.VII.1976 r. za nieuzasadnione.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę z rewizji powódki Danuty L., Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie zasługuje na uwzględnienie. W ustalonym niewadliwie stanie faktycznym nie nasuwa zastrzeżeń prawidłowość zaskarżonego wyroku.Przepis § 26 statutu pozwanej Spółdzielni pozwala na wykluczenie członka m.in. z powodu "poważnego wykroczenia przeciwko ogólnym zasadom współżycia społecznego" (ust. 2 pkt 2). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo wskazano, iż w przepisie tym chodzi przede wszystkim o wykroczenie, jakiego dopuszcza się członek Spółdzielni. Jednakże przyjąć należy, iż wykluczenie może być również uzasadnione z powodu wykroczenia popełnionego przed powstaniem stosunku członkostwa, jeżeli wykroczenie to dotyczy sposobu nabycia praw członkowskich i uzyskania przydziału. Taki zaś przypadek zachodzi w niniejszej sprawie. Przydział spornego lokalu i związane z tym przyjęcie powódki na członka nastąpiło na podstawie skierowania uzyskanego w drodze płatnego przestępczego pośrednictwa, jakiego dopuściła się Jadwiga G. Bezskuteczne są zarzuty rewizji, iż załatwieniem spraw związanych z przedmiotowym lokalem spółdzielczym zajmował się Jan K., z którym powódka żyła wówczas w konkubinacie. Sąd Wojewódzki zasadnie bowiem wskazał, iż powódka nie tylko odniosła korzyść z jego działania, lecz również od początku była świadoma, w jaki sposób mieszkanie jest uzyskiwane i udzieliła na to swego milczącego przyzwolenia.Wejścia w taki właśnie sposób w posiadanie mieszkania spółdzielczego, z rażącym naruszeniem praw innych członków Spółdzielni oczekujących przez długie okresy na przydział mieszkania, nie mogą, jak to również zasadnie wskazano w uzasadnieniu wyroku, usprawiedliwiać trudne warunki mieszkaniowe powódki przed grudniem 1971 r.Sąd Wojewódzki miał też na uwadze fakt upływu pięciu lat od przydzielenia powódce mieszkania do jej wykluczenia. Nie nasuwa wszakże zastrzeżeń wskazanie Sądu, że fakt ten nie może mieć istotnego znaczenia, jeśli zważyć, iż Spółdzielnia wyczekiwała na prawomocne zakończenie sprawy karnej przeciwko Jadwidze G. Wywody rewizji w kwestii oświadczenia Jana K., iż nie żyje obecnie z żoną, nie podważają ustalenia, iż mąż powódki posiada inne mieszkanie spółdzielcze.W ustalonym stanie faktycznym Sąd Wojewódzki miał usprawiedliwione podstawy do oddalenia powództwa. Prawidłowo wskazał, iż powódka nie może skutecznie powoływać się na zasady współżycia, skoro sama rażąco je naruszyła przez sam sposób uzyskania przydziału lokalu i członkostwa.Z przytoczonych zasad należało rewizję oddalić. Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.