I CR 314/69
WyrokIzba Cywilna1969-10-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności skazanego przez okres przekraczający wymiar kary łącznej, ale mieszczący się w sumie kar orzeczonych w poszczególnych wyrokach, stanowi bezprawne pozbawienie wolności uzasadniające żądanie odszkodowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie wolności skazanego przez okres przekraczający wymiar kary łącznej, ale mieszczący się w sumie kar orzeczonych w poszczególnych wyrokach, nie stanowi bezprawnego pozbawienia wolności. Kara łączna obowiązuje dopiero od chwili uprawomocnienia się wyroku, który ją wymierzył. Do tej pory skazany odbywa kary z każdego wyroku oddzielnie, a zatem łącznie sumę wszystkich wymierzonych kar. Odbywanie tych kar znajduje podstawę prawną w poszczególnych wyrokach i nie może być uważane za bezprawne, nawet jeśli wymierzona później kara łączna jest niższa od sumy kar już odbytych.Stan faktyczny
Powód domagał się odszkodowania od Skarbu Państwa za pozbawienie wolności przez okres 11 miesięcy po upływie terminu kary łącznej. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód odbywał szereg kar pozbawienia wolności, których suma wynosiła ponad 10 lat. Wyrokiem łącznym wymierzono mu karę 5 lat więzienia, która uprawomocniła się w dniu 22 października 1963 r., a powód został zwolniony następnego dnia. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że obniżenie kary łącznej w stosunku do kary już odbytej nie uzasadnia żądania odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski (sprawozdawca). Sędziowie: E. Mielcarek, K. Wojtanowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Erwina S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sąd Powiatowy w Bydgoszczy o 79.000 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 1969 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 80.000 zł na tej podstawie, że odbywając karę pozbawienia wolności na podstawie kilku wyroków sądowych skazujących, został zwolniony z więzienia w 11 miesięcy po upływie terminu kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ustaliwszy na podstawie akt osobowych powoda dotyczących wykonania kary oraz akt karnych z oskarżenia powoda, że powód odbywał szereg kar pozbawienia wolności, których suma wynosiła 10 lat i 3 miesiące. Sąd Powiatowy w Bydgoszczy wyrokiem łącznym z dnia 14.VI.1963 r. wymierzył powodowi karę łączną 7 lat i 6 miesięcy więzienia z zaliczeniem tymczasowego aresztu w okresach od 13.IV.1957 r. do 20.XI.1957 r. oraz od 30.IV.1958 r. do 20.XI.1958 r. Na skutek rewizji powoda Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 22.X.1963 r. wymierzył powodowi karę łączną w rozmiarze 5 lat więzienia i wydał nakaz zwolnienia powoda.Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że okoliczność, iż wyrok łączny obniżył powodowi wysokość kary, której wymiar wskutek tego stał się niższy od kary odbytej przez skazanego, nie uzasadnia żądania wynagrodzenia wynikłej szkody.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zarzut rewizji oparty na twierdzeniu, że powód przez okres 11 miesięcy i 7 dni był bez podstawy prawnej pozbawiony wolności, jest chybiony.Jak wynika z prawidłowych ustaleń Sądu Wojewódzkiego opartych na aktach spraw karnych, powód odbywał prawomocnie orzeczone kary pozbawienia wolności, których suma wynosiła przeszło 10 lat. Podstawą odbywania tych kar były więc prawomocne wyroki sądowe. Wyrok łączny wymierzający powodowi karę łączną 5 lat więzienia uprawomocnił się dopiero w dniu 22.X.1963 r. i w następnym dniu powód został zwolniony.Wbrew zapatrywaniu skarżącego brak jest w powyższym stanie faktycznym podstawy do przyjęcia, że powód przebywał w więzieniu niesłusznie przez okres przekraczający wymiar kary łącznej. Dopóki bowiem nie zostanie wydany wyrok wymierzający karę łączną, skazany odbywa karę z każdego wyroku oddzielnie, a zatem łącznie sumę wszystkich wymierzonych kar.Kara łączna obowiązuje dopiero od chwili uprawomocnienia się wyroku, który ją wymierzył, i jeśli skazany karę w wymiarze łącznym już odbył przed tą datą, to powinien być niezwłocznie po wydaniu wyroku łącznego zwolniony. Ponieważ do chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego karę łączną obowiązują kary w wymiarze orzeczonym w poszczególnych wyrokach, przeto odbywanie tych kar znajduje podstawę prawną w tych wyrokach i nie może być uważane za bezprawne pozbawienie wolności, chociażby wymierzona następnie kara łączna była niższa od sumy kar, które skazany już odbył.Na marginesie sprawy należy zauważyć, że również postępowanie sądów w sprawie wydania wyroku łącznego nie było opóźnione, ostatni bowiem wyrok skazujący został wydany przez Sąd Powiatowy w Bydgoszczy w dniu 7 stycznia 1963 r., dla wydania zaś wyroku łącznego musiały być ściągnięte akta w sprawach dotyczących powoda z kilkunastu sądów na terenie całej Polski.Z powyższych przyczyn rewizja wobec bezzasadności zarzutu podlega z mocy art. 387 k.p.c. oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- III KK 135/23 2023-07-26Czy kara ograniczenia wolności, która została w całości wykonana lub zamieniona na karę zastępczą i odbyta, podlega łączeniu z inną karą w ramach wyroku łącznego, jeśli w momencie orzekania wyroku łącznego nie podlegała…
- V KK 452/25 2025-12-09Czy kara pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone, może zostać objęta wyrokiem łącznym, jeżeli upłynął już termin, w którym zarządzenie wykonania tej kary mogło nastąpić?
- III KK 394/16 2016-11-23Czy kara pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, może zostać połączona w wyroku łącznym, jeśli okres próby wraz z dodatkowymi sześcioma miesiącami upłynął przed wydaniem wyroku łącznego?
- IV KR 31/86 1986-02-28Czy w przypadku orzekania kary łącznej, na jej poczet należy zaliczyć całą karę pozbawienia wolności orzeczoną w poprzednim wyroku, jeśli skazany został z niej warunkowo przedterminowo zwolniony, a zwolnienie to nie zost…
- V KK 156/23 2023-11-22Czy kara pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone, a następnie z mocy prawa nastąpiło zatarcie skazania z uwagi na upływ okresu próby i dodatkowych 6 miesięcy, może zostać objęta wyrokiem łączn…
Powołane przepisy
art. 387 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.