I CR 321/76

SentencjaSprawy z powództwa Mieczysława W. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "P. S. P." w W. o 195 000 zł na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 14 maja 1976 r., sygn. akt I C 1824/75 oddala rewizję i zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 2 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktycznePowód Mieczysław W. domagał się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowego "P. S. P." w W. kwoty 195 000 zł tytułem 100% zwyżki wynagrodzenia za pomnik Mikołaja Kopernika we Fromborku. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa na rzecz powoda dochodzoną kwotę z 8% od dnia 16 lipca 1975 r. W uzasadnieniu wyroku m.in. ustalił i wskazał, iż w wyniku zawartej przez strony umowy powód wykonał projekt pomnika Mikołaja Kopernika wraz z modelem figury i cokołem (k. 4). W umowie tej przewidziano zweryfikowanie wyceny w trybie i na zasadach przewidzianych w zarządzeniu nr 21 z dnia 28 lutego 1951 r. Ministra Kultury i Sztuki w sprawie zawierania umów i określania wynagrodzeń za prace artystyczne z zakresu plastyki. Według art. 13 tego zarządzenia, stawki wynagrodzenia zawarte w załącznikach stosuje się do dzieł będących na dobrym poziomie artystycznym. W przypadkach, gdy dzieło ma wybitną wartość artystyczną, wykonawca może otrzymać wynagrodzenie z podwyżką do 50%, a przy dziełach stałych do 300% wynagrodzenia. Prawo do stosowania podwyżek przysługuje wyłącznie kolegium rzeczoznawców, którym prawa tego udzieli Minister Kultury i Sztuki. Sąd Wojewódzki wskazał, iż treść przepisu art. 13 cytowanego zarządzenia wiązała strony z mocy § 6 umowy. Bezspornym jest w sprawie, a ponadto z treści złożonych do akt pism (k. 21 i 31) wynika, iż decyzje w przedmiocie uznania dzieła powoda za wybitne zostały podjęte nawet przez dwa zespoły rzeczoznawców, a mianowicie przez zespół przy Pracowniach Sztuk Plastycznych oraz przez kolegium rzeczoznawców przy Departamencie Plastyki MKiS. Sąd Wojewódzki uznał za chybiony zarzut przedawnienia roszczeń. Wskazał, iż do umowy o wykonanie dzieła rzeźby będącej wytworem indywidualnych zdolności rzeźbiarza mają zastosowanie przepisy prawa autorskiego, a w konsekwencji miałoby zastosowanie 10­letnie przedawnienie. Gdyby jednak - jak wskazano w uzasadnieniu wyroku - przyjąć, że do roszczeń powoda mają zastosowanie przepisy art. 646 czy 751 kc, to i tak brak byłoby podstaw do uwzględnienia zarzutu przedawnienia. Przy wskazaniu, iż wysokość roszczeń nie była kwestionowana, Sąd Wojewódzki zasądził zatem od strony pozwanej na rzecz powoda dochodzoną kwotę z odsetkami. W rewizji pozwane Przedsiębiorstwo "P. S. P." wniosło o zmianę powyższego wyroku i oddalenie powództwa. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Strona pozwana w swych wywodach przede wszystkim podnosi, iż przewidziane w cytowanym zarządzeniu Nr 21 MKiS z dnia 28 lutego 1951 r. decyzje kolegium rzeczoznawców w przedmiocie zastosowania podwyżki wynagrodzenia za dzieło z zakresu plastyki ze względu na jego wybitny poziom artystyczny nie przesądzają o obowiązku uiszczenia wykonawcy dzieła podwyższonego wynagrodzenia. Byłoby to bowiem, jak wywodzi pozwane Przedsiębiorstwo, sprzeczne z postanowieniami art. 38 kc oraz art. 14 dekretu z 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111), dotyczącymi sposobu działania osób prawnych, a w szczególności zasad kierowania przedsiębiorstwem państwowym i reprezentowania go w sprawach majątkowych. Przy prawidłowych - w świetle powyższych przepisów - wskazaniach dotyczących działania osób prawnych, a w szczególności osób uprawnionych - w świetle postanowień powołanego dekretu z 26 października 1950 r. - do działania w imieniu przedsiębiorstwa państwowego, wywody rewizji w tym zakresie są o tyle chybione, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie podważają prawidłowości uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki dochodzonych w sprawie roszczeń. Strona pozwana rozpatruje bowiem kwestię wydania przez kolegium rzeczoznawców opinii w przedmiocie zastosowania - ze względu na wybitny poziom artystyczny dzieła - podwyżki wynagrodzenia w zupełnym oderwaniu od okoliczności, które - w danym wypadku - poprzedzały wydanie opinii i z którymi jest ona związana. Bezspornym jest w sprawie niniejszej, iż powód wykonał przedmiotowe dzieło w ramach umowy z dnia 15 sierpnia 1971 r. zawartej z nim przez pozwane Przedsiębiorstwo, w imieniu którego działały upoważnione do jego reprezentowania osoby. W § 6 umowy (k. 4) m.in. postanowiono, iż ostateczna wycena określająca rzeczywistą wartość usługi zostanie ustalona po zweryfikowaniu wyceny w trybie i na zasadach przewidzianych w zarządzeniu Nr 21 MKiS z dnia 28 lutego 1951 r. Skoro art. 13 załącznika do cytowanego zarządzenia MKiS z dnia 28 lutego 1951 r. przewiduje zastosowanie podwyżki wynagrodzenia za wykonane dzieło ze względu na jego wybitny poziom artystyczny, to wydanie przez uprawnione według powołanego przepisu kolegium rzeczoznawców opinii w przedmiocie podwyżki wynagrodzenia za wykonanie przez powoda dzieła jest w istocie ostatecznym określeniem wynagrodzenia należnego powodowi z mocy wiążących pozwane Przedsiębiorstwo postanowień powołanej umowy stron z dnia 15 sierpnia 1971 r. Wywody rewizji, o ile podniesiono w nich zastrzeżenia w kwestii przysługiwania kolegium rzeczoznawców przy pozwanym Przedsiębiorstwie wskazanych uprawnień w dacie wydania opinii przez to kolegium, tj. w dniu 15 sierpnia 1972 r., także zarzuty, iż opinia ta dotyczyła projektu przed jego zrealizowaniem (k. 21), są o tyle chybione, iż opinia w przedmiocie zastosowania 100% podwyżki wynagrodzenia za już zrealizowany pomnik Mikołaja Kopernika we Fromborku, jak wynika z treści złożonych do akt dokumentów (k. 31 i 6), została wydana przez Kolegium Rzeczoznawców przy Departamencie Plastyki MKiS, o czym powód, jak to przytoczono w uzasadnieniu wyroku, został poinformowany w piśmie z dnia 15 lipca 1975 r. (k. 6). W dniu 20 października 1975 r. zostało wytoczone powództwo w niniejszej sprawie. Przeto zarzut przedawnienia roszczeń, jak to prawidłowo wskazano w uzasadnieniu wyroku, jest chybiony także przy założeniu, iż do dochodzonych roszczeń, jak to przyjmuje strona pozwana, ma zastosowanie termin przedawnienia z art. 646 kc. Z przytoczonych zasad należało rewizję - jako nieuzasadnioną - oddalić. Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 387 kpc orzekł jak w sentencji.