I CR 357/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN K. Kołakowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: K. Piasecki, M. Sychowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa firmy Blue Bell, Inc. w Stanach Zjednoczonych przeciwko Edwardowi D. o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 18 marca 1984 r.:oddalił rewizję i zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę zł 1.500 tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję.Uzasadnienie faktyczneW częściowym uwzględnieniu powództwa firmy Blue Bell, Inc. Sąd Wojewódzki zakazał pozwanemu umieszczanie na wyrabianych przez siebie spodniach znaku towarowego "Wrangler" i nakazał mu usunięcie z już wyprodukowanych wyrobów tegoż znaku, w tym także z przekazanych już do obrotu, a także nakazał opublikowanie tego rozstrzygnięcia w "Życiu Warszawy".Na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, dowodu z oględzin i z opinii biegłego Sąd ten ustalił, że przy rejestracji w Polsce znaków towarowych "Wrangler" i "Blue Bellʼs Wrangler" spodnie nie zostały objęte wykazem towarów, dla których rejestracja została dokonana, jednakże usprawiedliwione interesy powódki, a przede wszystkim ochrona interesów odbiorców produkcji, wymagają, by ochrona znaku towarowego (dodatkowo jeszcze powszechnie znanego) obejmowała towary tego samego rodzaju, co towary, dla których rejestracja obowiązuje (art. 10 ust. 2 ustawy o znakach towarowych). Spodnie i koszule robocze (dla których obowiązuje rejestracja znaku "Blue Bellʼs Wrangler") zaliczone są do odzieży, a zatem są towarami tego samego rodzaju. Dodatkowo sąd pierwszej instancji powołał się na to, że znak "Wrangler" jest znakiem powszechnie w Polsce znanym, i przyjęta jest nawet od niego popularna nazwa spodni, co znalazło potwierdzenie w danych o wysokości obrotów tymi spodniami przez przedsiębiorstwa państwowe. Uwzględnione żądania znajdują podstawę w przepisach art. 31, 32 i 33 ust. 2 powołanej ustawy.W rewizji pozwanego od tego wyroku zarzucono sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału, w szczególności przez przyjęcie, że używanie znaku "Wrangler" było naruszeniem praw powódki z rejestracji, a w konsekwencji przyjęcie, że pozwany jest winny naruszenia praw wynikających z rejestracji w rozumieniu art. 33 ustawy o znakach towarowych. Na tej podstawie wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez nienakazywanie usunięcia znaku ze spodni przekazanych do obrotu i przez oddalenie żądania ogłoszenia treści wyroku w "Życiu Warszawy". Zdaniem skarżącego uzasadnione jest udzielenie naruszonym prawom powódki ochrony na podstawie art. 24 k.c., w związku z czym powódka może żądać jedynie zaniechania działalności. Dla usunięcia skutków naruszenia nie potrzeba podawać treści wyroku do publicznej wiadomości, gdyż w świetle zaniedbań w zakresie rejestracji powódce powinno wystarczyć usunięcie znaku z wyprodukowanych spodni i zaprzestanie oznaczania ich tym znakiem w przyszłości. Dowolne jest przy tym przyjęcie, że znak "Wrangler" jest powszechnie znany w Polsce.W odpowiedzi na tę rewizję - wniesionej w imieniu powodowej Firmy - domagano się jej oddalenia, wskazując że ogłoszenie wyroku da zasłużoną satysfakcję za poniesione straty materialne i niematerialne właścicielowi naruszanego znaku, a także mieć będzie aspekt wychowawczy, gdyż stanowić będzie przestrogę - szczególnie wobec plagi takich naruszeń w Polsce - przed bezprawnym stosowaniem cudzych znaków towarowych i podszywanie się pod znane i cieszące się dobrą reputacją firmy.Uzasadnienie prawneNie znajdując podstaw do uwzględnienia rewizji, Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:Stanowisko pozwanego jest niekonsekwentne. Przyznał on, iż nie zawierał z powódką jakiejkolwiek umowy uprawniającej do stosowania jej znaków towarowych, wnosił jednak początkowo o oddalenie powództwa. Twierdził, że "dostępne w handlu" znaki towarowe umieszczał na produkowanych spodniach ze świadomością, że "kupujący, kierując się przesłankami mody, snobizmu, czy wreszcie tym, co nazywamy pozerstwem nabywa tak ozdobione spodnie po to, by wzbudzić w swoim środowisku przekonanie, że ubiera się w odzież pochodzenia zagranicznego, co w mentalności pewnych środowisk uchodzi za dowód dobrego smaku i należytej pozycji społecznej". Ostatecznie jednak pozwany, na rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, uznał powództwo co do zakazu używania znaku "Wrangler". W uzasadnieniu rewizji przyznał, że dopuścił się naruszenia praw powódki z art. 23 k.c., a także iż doszło do naruszenia ochrony wynikającej z podobieństwa tego towaru z towarami, dla których zastrzeżono znak powódki. Pozwany twierdził także, że powódka dopuściła do istnienia luki w ochronie swojego znaku w Polsce, z której zdawał sobie sprawę.Było w sprawie okolicznością bezsporną (i znalazło potwierdzenie w ustnej opinii biegłego), że po zarejestrowaniu w Polsce znaków Firmy Blue Bell, Inc., co miało miejsce przed kilkunastu laty, szczególnie rozwinęło się stosowanie znaku "Wrangler" na towarach należących do odzieży, w tym i spodni. Znaczne ich ilości były od lat wprowadzane z tym właśnie znakiem do obrotu w Polsce.Zgodnie z opinią biegłego sąd pierwszej instancji trafnie przypisał znaczenie tym okolicznościom w ocenie zakresu ochrony wynikającej z rejestracji tego znaku także dla towarów tego samego rodzaju, dla których został on zarejestrowany. Znaczenie to znajduje wprost potwierdzenie w ustawowej definicji znaku towarowego (art. 5 ustawy), jako oznaczenia, które nadaje się do odróżnienia towarów wytwarzanych lub wprowadzanych do obrotu przez określone przedsiębiorstwo od tego samego rodzaju towarów wytwarzanych lub wprowadzanych do obrotu przez inne przedsiębiorstwo.Pozwany przyznał, że posługując się podrobionymi znakami firmowymi powódki, zmierzał świadomie do wykorzystania popularności i renomy na rynku polskim, a także mody (będącej także wynikiem istotnych zabiegów promocyjnych w Polsce firmy Blue Bell, Inc.) na towary odzieżowe dostarczone ze znakiem firmowym "Wrangler". Dążył więc - bez względu na realną nawet skuteczność - do zatarcia odróżnienia, wynikającego z zaopatrywania w zarejestrowany w Polsce znak towarowy, towarów tego samego rodzaju, wchodzących w zakres działalności powodowej Firmy. Tym samym pozwany naruszył prawa z rejestracji tego znaku, nie był bowiem osobą uprawnioną do oznaczania nim produkowanej przez siebie odzieży.Powołując się na bezpośredni zakres ochrony, wynikający ze wskazania przy rejestracji znaku "Blue Bellʼs Wrangler", iż jest on przeznaczony tylko do oznaczania koszul roboczych, pozwany pomija, iż - stosownie do art. 10 i 31 ustawy - on sam nie mógł dokonać w Polsce rejestracji znaku towarowego "Wrangler" z przeznaczeniem do oznaczania nimi spodni przez siebie produkowanych. Byłby to bowiem niewątpliwie znak nie tylko podobny do znaku już zarejestrowanego w Polsce dla odzieży, lecz wręcz taki sam jak znak zarejestrowany dla butów.Prowadzi to do wniosku, że posługiwanie się przez nieupoważnioną osobę do oznaczania wytwarzanych przez siebie towarów znakiem towarowym, którego element, w postaci wyrazu ujętego w szczególnej formie plastycznej, będący istotną częścią znaku towarowego już zarejestrowanego w Polsce dla odróżnienia towarów tego samego rodzaju pochodzących z innego przedsiębiorstwa, stanowi naruszenie praw wynikających z rejestracji znaku towarowego i uzasadnia udzielenie odpowiedniej ochrony. Czyni to nawet zbędnym poszukiwanie ochrony w powszechnej znajomości znaku, służącej znakom nie zarejestrowanym.Wbrew twierdzeniom zawartym w rewizji także zakres ochrony został przez sąd pierwszej instancji określony prawidłowo. Usunięcie bezprawnie umieszczonych znaków ze spodni przekazanych do obrotu nie jest bynajmniej niewykonalne, gdyż pozwany niewątpliwie wie, jakim jednostkom tego obrotu przekazał wyprodukowane przez siebie spodnie, i z powołaniem się na treść obowiązku nałożonego w wyroku może doprowadzić do spełnienia tego obowiązku, wynikającego z art. 33 ust. 3 cyt. ustawy. Również nakaz ogłoszenia wyroku w prasie znajduje oparcie w art. 33 ust. 2 tej ustawy.Nawet jednak, gdyby podzielić argumenty pozwanego co do zakresu prawa wynikającego z rejestracji w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy, nie można by uznać rewizji za uzasadnioną. Między bowiem ochroną przewidzianą w art. 23 i 24 w związku z art. 43 k.c. a ochroną w razie uznania działania pozwanego za naruszenie praw wynikających z rejestracji nie ma różnic (art. 24 § 3 k.c.), nakazujących odmiennie ocenić obowiązki pozwanego. Musiałby również dopełnić czynności potrzebnych do usunięcia skutków dokonanego naruszenia, ogłoszenie zaś wyroku jest w istocie równoznaczne z nakazaniem złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (art. 24 § 1 k.c.).Z tych względów i na podstawie art. 98, 108 i 387 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.