I CR 607/62

WyrokIzba Cywilna1964-01-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie dóbr osobistych przez prasę, nawet jeśli nastąpiło, może być zniwelowane przez późniejsze publikacje prasowe wyjaśniające sytuację oraz przez fakt, że osoba poszkodowana sama dopuściła się czynu naruszającego prawo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie zadośćuczynienia za krzywdę moralną może być oddalone, nawet jeśli doszło do naruszenia dóbr osobistych przez prasę, gdy okoliczności sprawy wskazują na dobrą wiarę publikującego, brak zamiaru zniesławienia, a osoba domagająca się zadośćuczynienia sama dopuściła się czynu naruszającego prawo. W szczególności, późniejsze publikacje wyjaśniające uniewinnienie oraz prawomocne skazanie za inne przestępstwo mogą stanowić podstawę do oddalenia powództwa.
Stan faktyczny
Powód domagał się zadośćuczynienia za krzywdę moralną w związku z publikacją prasową, która nazwała go "jednym z chuliganów" w kontekście kradzieży. Powód został następnie uniewinniony od zarzucanego mu czynu, ale skazany za inne przestępstwo. Pozwana spółdzielnia opublikowała później wyjaśnienie o uniewinnieniu powoda, wskazując na korzystanie z biuletynu milicyjnego. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że powód sam naruszył swoją cześć czynem, za który odbywa karę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa K.G. przeciwko Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa" w Białymstoku o zapłatę, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 1962 roku, rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 150.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną doznaną przez to, że w "Gazecie Białostockiej" w nr 248 z dnia 18.XI.1960 r. została zamieszczona w kronice milicyjno-sądowej notatka pt. "Garderoba łupem opryszków", w której powód został wymieniony jako "jeden z chuliganów", którzy pobili swego przeciwnika i zrabowali mu płaszcz.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem powództwo oddalił. W uzasadnieniu wyroku przytoczył, co następuje:Wyrokiem Sądu Powiatowego w Gołdapi z dnia 28.VII.1961 r. Kp 7/61 powód K.G. i J.D. zostali prawomocnie uniewinnieni od zarzucanego im w akcie oskarżenia czynu, a mianowicie, iż dnia 9.X.1960 r. w Gołdapi działając wspólnie pobili S.U. Sąd karny w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż brak jest dostatecznych dowodów ich winy.Następnie przeciwko powodowi toczyła się druga sprawa karna, pozostająca w pewnym związku z poprzednią sprawą. W sprawie tej (Kp 254/61) powód wyrokiem Sądu Powiatowego w Gołdapi z dnia 2.VIII.1961 r., utrzymanym w mocy w postępowaniu rewizyjnym, został skazany z art. 236 § 1 lit. a k.k. za to, że dnia 18.VI.1961 r. w Gołdapi pobił S.G. oraz sparzył go zapalonym papierosem, w wyniku czego doznał on oparzenia gałki ocznej prawej, co naruszyło prawidłowe funkcjonowanie jego organizmu na czas powyżej 20 dni. Z aktu oskarżenia w tej sprawie wynika, że motywem zajścia był fakt, iż w październiku 1960 r. G. będąc funkcjonariuszem MO prowadził dochodzenie przeciwko powodowi jako podejrzanemu o pobicie S.U. Sąd Powiatowy nie dopatrzył się w materiale sprawy przekonywających przesłanek do przyjęcia, iż oskarżony zadał obrażenia cielesne G. z tego powodu, że pełnił kiedyś obowiązki funkcjonariusza MO. Niemniej Sąd Wojewódzki w postępowaniu rewizyjnym w tej sprawie wskazał w uzasadnieniu swego wyroku, iż bezpodstawna i bezsporna napaść oskarżonego na pokrzywdzonego i wykazanie przez oskarżonego dużego nasilenia złej woli przy uwzględnieniu działania oskarżonego z zemsty oraz nagminność tego rodzaju przestępstw nie uzasadniają złagodzenia kary orzeczonej przez Sąd Powiatowy.Strona pozwana w związku ze swoją poprzednią notatką zamieściła w swym piśmie codziennym z dnia 17.IV.1962 r. wyjaśnienie, że Sąd Powiatowy uniewinnił powoda i J.S. od zarzucanych im w poprzedniej sprawie czynów, przy czym zaznaczyła, że korzystała z biuletynu informacyjnego Komendy MO w Białymstoku.Sąd Wojewódzki uznał, iż w świetle art. 165 k.z. brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia za krzywdę moralną. W splocie wydarzeń powód sam naruszył swoją cześć czynem, za który odbywa karę więzienia. Sąd miał poza tym na uwadze dobrą wiarę pozwanej, brak chęci zniesławienia oraz rolę prasy w mobilizowaniu opinii publicznej przeciwko przestępstwom o charakterze chuligańskim.Rewizja powoda od powyższego wyroku jest nieuzasadniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione, że przy ocenie, czy żądanie zadośćuczynienia jest usprawiedliwione, należy mieć na uwadze art. 165 k.z., a w szczególności słowo "może" i rozważyć wszystkie okoliczności sprawy. Ocena tych okoliczności może doprowadzić do oddalenia żądania zadośćuczynienia.Wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku fakt korzystania z biuletynu Komendy Wojewódzkiej MO w Białymstoku, w którym zamieszczono m.in. wzmiankę o zastosowaniu w stosunku do powoda tymczasowego aresztu w wyniku prowadzonego przez organy milicyjne dochodzenia w sprawie pobicia S.U. i zrabowania mu płaszcza nie stanowił usprawiedliwionej podstawy do zamieszczenia w "Gazecie Białostockiej" notatki pod wyżej wskazanym tytułem, przesądzającej o wyniku nieukończonego postępowania karnego i przedstawiającej powoda jako rzeczywistego sprawcę opisanego w notatce przestępstwa. Jednakże wobec prawidłowych ustaleń, iż następnie strona pozwana zamieściła w "Gazecie Białostockiej wyjaśnienie informujące czytelników o uniewinnieniu powoda od zarzutu popełnienia opisanego czynu, że natomiast powód został prawomocnie skazany na 1 rok i 6 miesięcy więzienia na zasadzie art. 236 § 1 k.k. za inne przestępstwo, a mianowicie za pobicie w okresie nagminności przestępstw o charakterze chuligańskim b. funkcjonariusza MO G., oddalenie w całości żądania przyznania powodowi zadośćuczynienia w wyniku łącznej oceny całokształtu ustalonych okoliczności i w świetle wyżej przytoczonych wyjaśnień nie narusza art. 165 k.z.Sąd Najwyższy zatem rewizją, jako nieuzasadnioną, z mocy art. 383 k.p.c. oddalił.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 236 § 1art. 165art. 236 § 1 KKart. 383 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.