I CR 64/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Wypiórkiewicz (spr.).Sędziowie SN: J. Niejadlik, K. Strzępek.SentencjaSąd Najwyższy, Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 1988 r. sprawy z powództwa R. T. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w Ł. o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łomży z dnia 12 stycznia 1988 r. sygn. akt (…):oddala rewizję.Uzasadnienie faktyczneW dniu 25 kwietnia 1985 r. w wypadku drogowym uległ uszkodzeniu samochód osobowy powoda R. T. marki "X". W związku z naprawą tego pojazdu, przeprowadzoną w miesiącu lipcu 1985 r., powód dostarczył części zamienne, których wartość oceniona została przez rzeczoznawców Polskiego Związku Motorowego na 2.860,85 dolarów USA. Państwowy Zakład Ubezpieczeń Inspektorat w Ł., ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej J. L., sprawcy wypadku, wypłacił powodowi kwotę 446.778 zł odszkodowania, ustalonego według przelicznika dolarowego opartego na oficjalnym urzędowym kursie, który w dacie wypłaty, tj. w miesiącu wrześniu 1985 r. wynosił 156 zł 17 gr. za 1 dolara USA.W dniu 30 listopada 1987 r. powód wystąpił przeciwko wymienionemu Inspektoratowi PZU o zasądzenie dalszej kwoty 1.698.858 zł 60 gr., a w dniu 29 grudnia 1987 r. po rozszerzeniu powództwa - kwoty 2.986.241 zł, utrzymując, że należne powodowi odszkodowanie powinno być ustalone według kursu dolara obowiązującego w obrocie wewnętrznym ustalonym przez Przedsiębiorstwo Eksportu Wewnętrznego "P.", który wynosi obecnie 1.200 zł za 1 dolara USA.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 12 stycznia 1988 r. zasądził na rzecz powoda od strony pozwanej kwotę 840.603 zł 50 gr. z odsetkami, a poza tym powództwo oddalił. Ustalając, że wprowadzony przez wymieniony "P." kurs dolara USA wynosił w 1985 r. 450 zł za 1 dolara USA Sąd I instancji przyjął, że powód może domagać się odszkodowania w wysokości wynikającej z powyższego miernika wartości, tj. kwoty 1.287.382 zł 50 gr. (2.860,85 USA × 450 zł). Skoro zaś otrzymał już od pozwanego kwotę 446.779 zł jego uzasadnione powództwo ogranicza się do kwoty zasądzonej.Wyrok Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej powództwo zaskarżył powód. Domagając się jego zmiany i zasądzenia powództwa w całości, w ramach podstaw zaskarżenia wywiedzionych z art. 368 § pkt 1 i pkt 4 k.p.c.) zarzucił on naruszenie art. 363 § 2 k.c. oraz wadliwość ustalenia, że szkoda została naprawiona.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest uzasadniona.Przede wszystkim należy odnotować, że w niniejszym procesie powód dochodzi naprawienia szkody, jaką poniósł na skutek uszkodzenia jego samochodu. Szkoda ta wyraża się w kosztach naprawy pojazdu przeprowadzonej w miesiącu lipcu 1985 r. z wykorzystaniem części zamiennych dostarczonych przez powoda. Ta ostatnia okoliczność - co do okresu naprawy - nie jest kwestionowana w rewizji. Na pozyskanie części zamiennych do samochodu marki zachodnio-niemieckiej powód musiał przeznaczyć walory gotówkowe strefy dolarowej, stąd też prawidłowo przy ustaleniu wysokości odszkodowania Sąd Wojewódzki uwzględnił przelicznik dolarowy (wartość bonów towarowych) stosowany w eksporcie wewnętrznym i ustalony przez Przedsiębiorstwo Eksportu Wewnętrznego "P.". Natomiast nie można podzielić słuszności zapatrywania skarżącego, że należało wziąć pod uwagę wymieniony przelicznik z daty ustalenia odszkodowania (wyrokowania), nie zaś - jak to uczynił Sąd I instancji - obowiązujący w dacie naprawy samochodu.Przepis art. 363 § 2 k.c. dopuszcza możliwość odstąpienia od zasady, że wysokość odszkodowania pieniężnego określa się według cen z daty ustalenia odszkodowania. Przyjęcie zatem przez Sąd Wojewódzki cen z daty wcześniejszej sama przez się nie narusza tego przepisu. Sąd ten prawidłowo wskazał szczególną okoliczność wymagającą przyjęcia za podstawę cen obowiązujących w 1985 r. Jest nią fakt, że powód w tym właśnie roku poniósł koszt naprawy samochodu w konkretnej wysokości w drodze zakupu części zamiennych i wówczas już samochód doprowadzony został do stanu pierwotnego. W takim stanie rzeczy Sąd Wojewódzki słusznie nie wziął za podstawę ustalenia odszkodowania przelicznika obowiązującego w trzy lata później, gdyż w takim wypadku rekompensatą objęte zostałyby elementy szkody w szerokim znaczeniu ekonomicznym, nie należące do kategorii szkody w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. i powstałe w związku z inflacyjnymi układami rynkowymi. Należy mieć na uwadze, że powód nie dochodzi w sprawie niniejszej wynagrodzenia szkody powstałej przez to, że został zmuszony do rozporządzenia w 1985 r. środkami płatniczymi waluty obcej, których wartość wyrażona w walucie polskiej obecnie wzrosła, lecz zwrotu kosztów naprawy pojazdu poniesionych w 1985 r. Trudno założyć, że powód - nie doznając uszkodzenia samochodu - posiadane walory zachowałby do dnia wyrokowania, nie rozporządzając nimi na inne cele. W tej drodze - wbrew rewizji - nie można skutecznie wykazać ani naruszenia art. 363 § 2 k.c. ani też nieprawidłowości ustaleń co do wysokości szkody.Z tych zasad i z mocy art. 387 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda z braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia.