I CR 708/55
PostanowienieIzba Cywilna1956-10-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o prawo do używania nazwy zespołu artystycznego, która wywodzi się od pseudonimu artystycznego jednego z jego członków, podlega ocenie w płaszczyźnie przepisów o prawie autorskim, czy też przepisów o ochronie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Spór o prawo do używania nazwy zespołu artystycznego, która wywodzi się od pseudonimu artystycznego jednego z jego członków, nie jest sporem o prawo autorskie, lecz sporem o ochronę dóbr osobistych. Nazwa zespołu, która stała się oznaczeniem całego zespołu chóralnego, a nie tylko osoby, której pseudonim stanowił jej źródło, podlega ocenie w świetle przepisów o ochronie dóbr osobistych.Stan faktyczny
Powodowie, zespół artystyczny, domagali się prawa do używania nazwy „Chór Czejanda”. Pozwany kwestionował to prawo, twierdząc, że nazwa ta wywodzi się od jego pseudonimu artystycznego „Czejand”. Spór dotyczył tego, czy ocena prawna żądania powodów powinna opierać się na przepisach prawa autorskiego, czy też na przepisach o ochronie dóbr osobistych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty naruszenia przepisów Prawa autorskiego są nieusprawiedliwione i że miarodajne dla rozstrzygnięcia spornego żądania są normy dotyczące ochrony dóbr osobistych.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktycznePrzedmiotem sporu nie jest prawo pozwanego do jego pseudonimu autorskiego, lecz prawo powodów jako zespołu artystycznego do używania nazwy "Chór Czejanda", a w związku z tym zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia powołanych w rewizji przepisów Prawa autorskiego uznać należy za nie usprawiedliwione.W związku z zarzutami skarżącego, które dotyczą naruszenia prawa materialnego, rozstrzygnięcia wymaga przede wszystkim kwestia, w płaszczyźnie jakich przepisów prawnych należało ocenić żądanie powodów, a w szczególności, czy spór o nazwę, pod którą wykonywana jest działalność prowadzonego przez powodów zespołu chóralnego, jest sporem o prawo autorskie.W tym przedmiocie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o Prawie autorskim przedmiotem tego prawa są ustalone w jakiejkolwiek postaci utwory literackie, naukowe lub artystyczne. Jak wynika z art. 3 § 1 tejże ustawy, przedmiotem Prawa autorskiego może być także opracowanie cudzego utworu m.in. w formie przeniesienia na inny układ muzyczny, przeróbki na muzyczne instrumenty mechaniczne itp.Jedynym elementem Prawa autorskiego, którego ochrona w danym wypadku mogła wchodzić w rachubę, byłyby autorskie prawa osobiste powodów względnie pozwanego (art. 53 § 1 cyt. ustawy), potrzeba zaś takiej ochrony zachodziłaby wówczas tylko, gdyby strony zarzucały sobie wzajemnie działanie przewidziane art. 52 ustawy o Prawie autorskim, polegające na wkraczaniu w sferę praw osobistych twórcy (…).Słuszne jest zatem stanowisko rewizji, że miarodajne dla rozstrzygnięcia spornego żądania są normy art. 11 w związku z art. 39 popc, które dotyczą ochrony dóbr osobistych. Istota bowiem sporu polega na prawie używania w działalności artystycznej nazwy "Chór Czejanda".Skarżący reprezentuje pogląd, że nie chodzi tu o nazwę w takim brzmieniu, lecz o prawo do nazwy "Czejand", która stanowi pseudonim artystyczny Czesława J. jako autora utworów muzycznych.Z poglądem tym nie można jednak zgodzić się. Rewizja pomija bowiem niesporną w sprawie okoliczność, że zespół utworzony i działający z udziałem pozwanego przyjął nazwę "Chór Czejanda" za jego zgodą, pod tą nazwą wykonał działalność artystyczną inną niż ta, do której oznaczenia pozwany przybrał pseudonim "Czejand" i wskutek tego nazwa "Chór Czejanda" stała się oznaczeniem zespołu chóralnego jako całości, a nie pozwanego - jako kompozytora utworów muzycznych. Zaakceptowanie zaś stanowiska skarżącego prowadziłoby w konsekwencji do tego, że zmiana decyzji pozwanego mogłaby w każdej chwili pozbawić zespół oznaczenia, które w miarę trwania działalności zespołu i w zależności od wkładu pracy artystycznej jego członków w coraz większym stopniu uniezależniało się od osoby, której pseudonim stał się genetycznym źródłem utworzenia nazwy chóru. Dlatego też przytoczone założenie rewizji nie jest zasadne i z tego względu zarzut naruszenia art. 11 i 39 popc nie zasługuje na uwzględnienie.
Powiązane orzeczenia
- I CR 66/77 1977-03-16Czy prawo do nazwy zespołu artystycznego, w przypadku sporu między jego członkami, powinno być rozstrzygane na podstawie przepisów prawa autorskiego, a jeśli nie, to jakie kryteria powinny być stosowane do ustalenia, kom…
- I CR 124/88 1988-05-30Czy nazwa zespołu artystycznego, utworzonego przez kilku członków bez wyraźnych ustaleń co do jej własności, stanowi dobro osobiste wszystkich członków zespołu, a w przypadku odejścia jednego z nich, kto ma prawo do dals…
- IV CSK 286/06 2007-01-12Czy użycie w nazwie jednostki terenowej stowarzyszenia nazwy spółdzielni mieszkaniowej, która nie wyraziła na to zgody, stanowi naruszenie dóbr osobistych spółdzielni?
- I CSKP 46/21 2021-05-26Czy rejestracja utworu w organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi stanowi podanie autorstwa do publicznej wiadomości w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, co skutkuje pow…
- I CSK 72/09 2009-10-15Czy użycie nazwiska osoby publicznej w celach promocyjnych, bez wyraźnej zgody na wykorzystanie jej wizerunku, stanowi naruszenie dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. oraz art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorsk…
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 3 § 1art. 53 § 1art. 52art. 11art. 39§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.