I CR 93/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Aleksandra N. i Anny N. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. o 1.090.625 zł na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 27 października 1970 r.,oddalił rewizję i nie obciążył powodów kosztami postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneWydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. prawomocnym orzeczeniem z dnia 27.IV.1968 r. stwierdził, że "budynek położony przy ul. G. nr (...) w G., uszkodzony w 92,7% wskutek wojny, został doprowadzony przez Aleksandra N. do stanu używalności wskutek gruntownej naprawy (dokonanej w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny - Dz. U. z 1947 r. Nr 37, poz. 191 z późn. zm.), wobec czego "Aleksander N. uzyskał na lat 20, poczynając od dnia 24.X.1952 r., prawo bezpłatnego użytkowania wymienionej wyżej nieruchomości".W pozwie z dnia 30.X.1969 r. Aleksander N. wystąpił - po sprecyzowaniu dochodzonego roszczenia - o zwrot kosztów odbudowy budynku, żądając, z powołaniem się na art. 405 k.c., zasądzenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia kwoty 1.090.625 zł z odsetkami i kosztami procesu.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo po ustaleniu, że powód uzyskał prawo odbudowy wspomnianego budynku - na skutek własnego podania - w trybie powołanego wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 r. i na tej podstawie jest uprawniony do bezpłatnego użytkowania tego budynku, zgodnie z decyzją władzy administracyjnej, do dnia 24 października 1972 r.- po tej zaś dacie budynek przechodzi "na pozwanego (Skarb Państwa) w stanie wolnym od obciążeń z tytułu dokonanej naprawy". Okoliczność, że odbudowa spornego budynku może stanowić "nową budowę w rozumieniu ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa", jest, zdaniem orzekającego Sądu, bez znaczenia, skoro zarzut ten nie został podniesiony w postępowaniu administracyjnym.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję powoda (na którego miejsce wstąpili do sprawy jego spadkobiercy), opartą na zarzucie nierozważenia, że "pozwany kosztem majątku powoda uzyskał korzyść nienależną, która nie znajduje pokrycia w korzyściach uzyskanych przez powoda na skutek ustanowionego na jego rzecz prawa bezpłatnego użytkowania budynku na okres lat 20" (art. 368 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 405 k.c. i art. 368 pkt 3 k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje:O uzyskaniu prawa użytkowania budynku naprawionego i o terminie trwania tego prawa orzeka władza budowlana z wyłączeniem drogi sądowej, przy czym w wypadku naprawy przez osobę fizyczną (jak w niniejszej sprawie) okres użytkowania nie może trwać dłużej niż 20 lat (art. 9 ust. 2 i 3 oraz art. 10 ust. 1 cyt. wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 r. - Dz. U. z 1947 r. Nr 37, poz. 181). Decyzja zatem Wydziału Gospodarki Komunalnej z dnia 27.IV.1968 r., określająca prawo użytkowania spornego budynku przez powoda (i jego następców prawnych) oraz ustalająca okres trwania powyższego prawa (do 24.X.1972 r.), nie podlega kontroli sądu i nie może być wzruszona w drodze postępowania sądowego. W tym uregulowaniu uprawnień użytkownika naprawionego przez niego budynku (oraz w sytuacji prawnej budynku= ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa (Dz. U. Nr 52, poz. 270 ze zm.). nie wprowadziła żadnych zmian ani nie uchyliła żadnego z postanowień cyt. dekretu z 1945 r. Ustawa ta określa jedynie warunki, formy i zakres udzielanego przez Państwo poparcia dla budownictwa prywatnego, także przy naprawie budynków dokonywanej w trybie dekretu z 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (por. art. 18 ust. 1 lit. b ustawy). Dlatego też art. 21 ustawy mówi jedynie o utracie mocy obowiązującej przez te przepisy, które regulują "w sposób odmienny przedmioty ustawą niniejszą unormowane", tj. przepisy dotyczące zakresu pomocy udzielanej przez państwo w celu popierania nowego budownictwa prywatnego stosownie do art. 2 ustawy.Przedmioty unormowania każdego z wyżej wymienionych aktów (dekretu z 1945 r. i ustawy z 1947 r.) są odrębne i od siebie niezależne (dekret - rozbiórka i naprawa budynków, ustawa - pomoc Państwa dla budownictwa prywatnego), w żadnym więc zakresie cytowana ustawa nie zmienia ani nie uchyla dekretu z 1945 r. w niczym nie rozszerza uprawnień użytkowników budynków naprawianych na podstawie cyt. dekretu, w szczególności w zakresie prawa do zwrotu nakładów i ustalenia okresu ich amortyzacji. tego rodzaju uprawnienie nie przysługuje użytkownikowi, nawet jako roszczenie w granicach bezpodstawnego (ponad ustalony okres amortyzacji - okres lat 20) wzbogacenia, zakres bowiem uprawnień użytkownika jest ściśle w dekrecie określony, te zaś uprawnienia ograniczają się wyłącznie do prawa użytkowania budynku naprawionego przez okres najwyżej 20 lat.Z przytoczonych względów należało - skoro w rewizji brak było uzasadnionych podstaw zaskarżenia wyroku, który w ostatecznym wyniku odpowiada prawu - orzec jak w sentencji (art. 387 k.p.c.).