I CSK 1024/14
WyrokIzba Cywilna2015-08-25
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd może zastosować art. 5 k.c. jako podstawę odmowy wykreślenia prawa, które wygasło z mocy prawa na podstawie art. 241 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter rejestracyjny, a wykreślenie prawa, które wygasło z mocy prawa, ma jedynie skutek deklaratoryjny. Stosowanie art. 5 k.c. w tym postępowaniu jako podstawy odmowy wpisu byłoby bezcelowe i chybione, ponieważ istnieją inne środki prawne służące ochronie praw skarżących, które nie polegają na modyfikacji stanu księgi wieczystej niezgodnego z rzeczywistym stanem prawnym.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wpisu w księdze wieczystej, co wiązało się z wykreśleniem prawa, które zdaniem uczestników wygasło z mocy prawa. Uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego, opierając ją na twierdzeniu, że sąd powinien zastosować art. 5 k.c. i odmówić wykreślenia prawa. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 1024/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z wniosku Miasta […] przy uczestnictwie J. M., H. M., T. M., H. B. i A. M. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników J. M., H. M., T. M. i A. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opierają wniosek o przyjęcie skargi na występowaniu istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do ustalenia, czy w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd może zastosować art. 5 k.c., aby odmówić wykreślenia prawa, które wygasło z mocy prawa na podstawie art. 241 k.c. Stanowiska skarżących nie sposób jednak podzielić. Nie może wszak ulegać żadnej wątpliwości, że postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter rejestracyjny, a wykreślenie prawa, które wygasło z mocy prawa ma jedynie skutek deklaratoryjny. Rozważanie więc możliwości stosowania w tym postępowaniu art. 5 k.c. jako podstawy odmowy wpisu byłoby bezcelowe i wręcz chybione. Skarżący nie dostrzegają, że ochronie ich praw służą inne środki prawne, które zmierzają do ustanowienia dla ich nieruchomości odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Nie może zaś temu służyć droga postępowania wieczystoksięgowego, która ma na celu jedynie dostosowanie stanu wynikającego z księgi wieczystej do rzeczywistego stanu prawnego. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario).
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 636/19 2020-05-08Czy w postępowaniu wieczysto-księgowym sąd może odmówić wpisu do księgi wieczystej, jeśli dokument stanowiący podstawę wpisu utracił moc prawną przed wydaniem orzeczenia, mimo że formalnie spełniał wymogi wniosku?
- IV CSK 156/17 2017-10-12Czy sąd wieczystoksięgowy może oddalić wniosek o wpis prawa rzeczowego do księgi wieczystej, jeśli wniosek ten jest zgodny ze stanem faktycznym i prawnym potwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu, ale orzeczenie to jest…
- V CSK 44/19 2019-06-10Czy art. 365 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. wyłącza możliwość wykreślenia wpisu prawa obligacyjnego w księdze wieczystej w postępowaniu wieczystoksięgowym, opartym na art. 31 ust. 2 u.k.w.h., jeżeli podstawą wniosku…
- V CSK 243/18 2018-12-05Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym dopuszczalne jest uwzględnienie dokumentów, które nie zostały dołączone do wniosku, a przedstawiono je dopiero w toku postępowania?
- I CSK 1639/22 2022-08-31Czy sąd wieczystoksięgowy powinien zawiesić postępowanie o wpis do księgi wieczystej, gdy podstawą wpisu jest orzeczenie sądu, od którego skutecznie wniesiono skargę kasacyjną, oczekującą na rozpoznanie przez Sąd Najwyżs…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 5 KCart. 241 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy