I CSK 1068/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-10-08
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uznania postanowień umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej za abuzywne, a w konsekwencji nieważności umowy, możliwe jest zastosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczeń stron, a także czy wyrok TSUE w sprawie C-396/24 Lubreczlik wpływa na związanie Sądu Najwyższego uchwałą III CZP 25/22?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności, w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu abuzywnych klauzul indeksacyjnych, stosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczeń stron jest zgodne z wolą konsumenta i korzystne dla niego, a wyrok TSUE w sprawie C-396/24 Lubreczlik, dotyczący żądań banku, nie wpływa na związanie Sądu Najwyższego uchwałą III CZP 25/22 w zakresie rozliczeń konsumenta.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty od pozwanego Banku S.A. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarżący upatrywał istotne zagadnienia prawne w kwestiach dotyczących potrącenia, abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych oraz rozliczeń stron po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu abuzywności. Sąd Najwyższy rozważał, czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1068/26
POSTANOWIENIE
8 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 8 października 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.S. i S.P.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z 28 października 2025 r., I ACa 156/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów po 2700 (dwa
tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia
doręczenia zobowiązanemu odpisu postanowienia do dnia zapłaty.
(K.W.)
I CSK 1068/26 2
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Lublinie z 28 października 2025 r., I ACa 156/24.
Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane
jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może
być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie
rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.
W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji
nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami
konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN
z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym
celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez
zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa
i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000,
nr 7-8, poz. 147).
I CSK 1068/26 3
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł
na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie
zostały jednak spełnione.
Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie
okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu
na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego
zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.
Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane
w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi
kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z 10 maja 2001 r.,
II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC
2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca 2016 r.,
V CSK 4/16).
Istotne zagadnienie prawne skarżący upatruje w konieczności rozstrzygnięcia:
czy powołanie się przez Bank w toku postępowania na oświadczenie Kredytobiorców
o potrąceniu, a dotyczące kwestionowanej umowy kredytu, powinno prowadzić
do oddalenia powództwa w części w jakiej żądanie pozwu obejmuje wierzytelność
objętą oświadczeniem o potrąceniu; czy w przypadku umowy kredytu, która:
1) wyraża kwotę kredytu w walucie obcej, 2) od samego początku zawiera
postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę kredytu
w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu
o kursy pochodzące z Tabeli Kursów, 3) od samego początku zawiera
postanowienie, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają spłatę kredytu w walucie
obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu o kursy
pochodzące z Tabeli kursów, w sytuacji uznania, że umowa kredytu zawiera
niedozwolone postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest
utrzymanie umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia
umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro
nie uległy one eliminacji?; czy w przypadku orzeczenia bezskuteczności umowy
kredytu denominowanego w walucie obcej w oparciu o przepisy o postanowieniach
abuzwnych (art. 3851 k.c. i n.) Bank pozostaje w opóźnieniu wobec Kredytobiorcy
co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu umowy w okresie przed złożeniem
przez Kredytobiorcę, po pouczeniu przez Sąd, oświadczenia w przedmiocie woli
I CSK 1068/26 4
utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności postanowień umownych,
a w konsekwencji czy dopuszczalne jest naliczanie odsetek za opóźnienie (art. 481
§ 1 k.c.) za okres od chwili złożenia przez prawidłowo poinformowanego o skutkach
bezskuteczności umowy kredytobiorcę oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania
umowy w mocy.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.,
należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego
przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie
stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny,
co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych
spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne
dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc problem pozostający w związku
z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej
instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), jak też w związku
z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21 maja
2013 r., IV CSK 53/13 i z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11). Konieczne jest przy tym
przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący
powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego
dotyczy zagadnienie, lecz także przedstawić pogłębioną argumentację prawną
w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie
dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN:
z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości,
nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych
lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN:
z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
Skarżący wskazał, że w sprawie wystąpiła potrzeba wykładni art. 410 w zw.
z art. 405 i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy Nr 93/13. Rozbieżności
owej pozwany upatruje w zakresie, w jakim przepisy te odnoszą się do zasad
I CSK 1068/26 5
rozliczeń stron nieważnej umowy (tj. do zastosowania tzw. teorii dwóch kondykcji
albo teorii salda), w szczególności w kontekście orzeczenia Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-396/24, które nakazuje stosowanie
teorii salda - co pozostaje w sprzeczności z dominującą linią orzeczniczą sądów
krajowych.
Co więcej, autor skargi dostrzegł potrzebę „wykładni art. 411 pkt 2 i 4 k.c.
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, dotyczące tego,
czy kredytobiorca może domagać się od banku zwrotu kwot świadczonych
w wykonaniu umowy kredytu uznanej następnie za nieważną z powodu abuzywności
zawartych w niej klauzul, w sytuacji, gdy kredyt został całkowicie spłacony przed
terminem wymagalności określonym w umowie kredytu - w tym w świetle zgodności
takiego świadczenia z zasadami współżycia społecznego?”
Podniesione przez skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem
licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. SN w uchwale z 28 kwietnia 2022 r.,
III CZP 40/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 109, i w wyrokach: z 24 października 2018 r.,
II CSK 632/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18,
OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 30 września
2020 r., I CSK 556/18; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 28 września 2022 r.,
II CSKP 412/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 54; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22;
z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 9 grudnia 2022 r., II CSKP 1262/22; z 3 marca
2022 r., II CSKP 520/22; z 23 marca 2022 r., II CSKP 532/22; z 30 czerwca 2022 r.,
II CSKP 656/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 52; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 676/22;
z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22; z 8 listopada
2022 r., II CSKP 1153/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 1104/22; z 18 sierpnia 2022 r.,
II CSKP 387/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22; z 23 czerwca 2022 r., II CSKP
487/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 674/22;
z 26 maja 2022 r., II CSKP 711/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 792/22; z 20 maja
2022 r., II CSKP 796/22; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 883/22; z 20 maja 2022 r.,
II CSKP 943/22; z 8 września 2022 r., II CSKP 1094/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz.
53; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 875/22; z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 22
lutego 2023 r., II CSKP 1442/22; z 8 marca 2023 r., II CSKP 1095/22; z 26 stycznia
2023 r., II CSKP 722/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 483/22; z 28 lutego 2023 r.,
II CSKP 1440/22; z 17 marca 2023 r., II CSKP 924/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP
I CSK 1068/26 6
1159/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 272/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP
454/22; z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 1200/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22;
z 31 marca 2023 r., II CSKP 1052/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 775/22; z 13 maja
2022 r., II CSKP 464/22; z 23 maja 2023 r., II CSKP 973/22; z 30 maja 2023 r.,
II CSKP 1536/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1461/22; z 18 października 2023
r., II CSKP 1722/22, i z 27 marca 2024 r., II CSKP 1258/22). Przede wszystkim zaś
podjęta została w tym zakresie uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22), wiążąca wszystkie składy
orzekające Sądu Najwyższego.
W judykaturze Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, że zastrzeżone
w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem
także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm
indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy (zob. np. wyroki SN z:
4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; 11 grudnia 2019 r.,
V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20; 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21).
W orzecznictwie TSUE również podkreśla się, że za postanowienia umowne
mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art. 4 ust. 2
dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia
w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (zob. wyroki
TSUE z: 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, Kásler i Káslerné Rábai, pkt 49-50;
26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13, Matei, pkt 54; 23 kwietnia 2015 r. w sprawie
C-96/14, Van Hove, pkt 33; 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16, Andriciuc i in.,
pkt 35). Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako „klauzule
ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta
ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu
kredytu (zob. wyroki TSUE z: 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16, Andriciuc i in.,
pkt 37; 20 września 2018 r. w sprawie C-51/17, OTP Bank i OTP Faktoring, pkt 68;
14 marca 2019 r. w sprawie C-118/17, Dunai, pkt 48; 3 października 2019 r.
w sprawie C-260/18, Dziubak, pkt 44).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dłuższego już czasu nie budzi również
wątpliwości, że postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno zasady
przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak
i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs
I CSK 1068/26 7
waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (zob. np.
wyrok z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Wyjaśniono, że niedozwolone
postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa,
dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo
świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu
skuteczność z mocą wsteczną. Nie budzi też wątpliwości, że stwierdzenie
niedozwolonego charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać
uznanie umowy za nieważną. Uznanie takie może nastąpić także w sytuacji
całkowitego wykonania umowy, co jest konsekwencją oceny umowy na dzień jej
zawarcia (zob. np. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r. - zasadę
prawną - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwałę SN z 16 lutego 2021 r., III
CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40; postanowienie SN z 6 lipca 2021 r., III CZP
41/20, MoP 2021, nr 15, s. 775; wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18,
Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG i z 29
kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.). Stwierdzenie
nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką dyrektywa 93/13 przewiduje
w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień
umownych. Niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego
postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-
odsetkowej. Żaden bowiem przepis prawa, w tym art. 3851 i art. 358 § 2 k.c., nie daje
podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym postanowieniem. Uzupełnienie luk
po wyeliminowaniu takiej klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko idącą modyfikację
umowy w celu ratowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy stosującego niedozwolone
postanowienie umowne. (zob. postanowienie SN z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22 i
wskazane tam orzeczenia, postanowienie SN z 6 października 2022 r., I CSK
3614/22). , Przede wszystkim w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie
przesądził, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że w miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Natomiast w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
I CSK 1068/26 8
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie.
Także zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 6 ust. 1
dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi na przeszkodzie
wypełnianiu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych
warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych
o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności
prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności
lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub
przepisów mających zastosowanie w przypadku, gdy strony umowy wyrażą na to
zgodę. W ocenie Trybunału jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych
klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic
kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego,
które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty.
W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd
krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy
kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy
procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty,
przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez
takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru
głównego przedmiotu umowy (zob. wyrok TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18,
pkt 44 i 45; zob. też wyrok SN z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/19).
W uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia
2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że jeżeli
w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru
jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu,
a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot
nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. Według art. 87 § 1 ustawy z dnia
8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu całej izby, z chwilą jej
podjęcia, uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże inne składy Sądu
Najwyższego (zob. art. 87 i 88 ustawy o Sądzie Najwyższym).
Powyższego nie zmienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, na który powołuje się skarżący, w którym
I CSK 1068/26 9
wskazano, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż
stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy
warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy,
przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty
udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta
w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten odnosi
się bowiem do żądań przedsiębiorcy (banku), a nie konsumenta.
Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego
z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości
Unii Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło mieć
bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego uchwaloną zasadą
prawną. Dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to znaczenie,
że przy stosowaniu przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany tak je
interpretować, aby osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie prezentuje
Trybunał. Obowiązek ten jest jednak ograniczony przez ogólne zasady wykładni
prawa i nie może służyć za podstawę dla dokonywania wykładni prawa krajowego
contra legem. Nie zaistniała przy tym, potrzeba rozważenia zasadności odstąpienia
od uchwalonej przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego 25 kwietnia 2024
r., III CZP 25/22, zasady prawnej, gdyż zastosowanie teorii dwóch kondykcji na
korzyść konsumenta nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, przy
uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24,
Lubreczlik.
Ponadto, konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii dwóch
kondykcji są zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Nie sposób
nie zauważyć, że odmiennie kształtowała się sytuacja procesowa w sprawie, która
była podstawą do wydania powyższego wyroku Trybunału. Z tego względu
stanowisko zajęte w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie może
być rozciągane na każdy spór między konsumentem a bankiem powstały na tle
umowy kredytu. W istocie jego znaczenie jest ograniczone jedynie do specyficznej
sytuacji, w której bank dochodzi od konsumenta roszczeń spełnionych na podstawie
nieważnej umowy kredytu (zob. również postanowienie SN z 20 listopada 2025 r.,
I CSK 2756/25).
I CSK 1068/26 10
Konkludując, należy przyjąć, że kwestie podniesione przez skarżącego
we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco
wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak wyżej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,
przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych.
(K.W.)
[SOP]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1721/24 2025-02-26Czy w przypadku uznania postanowień umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej za abuzywne, brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń konsumenta stanowi o niejednoznaczności postanowienia i uzasadnia badanie go p…
- I CSK 3208/25 2025-12-11Czy bank, który wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu na podstawie umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne, może dochodzić od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, nie…
- I CSK 525/24 2025-11-20Czy w przypadku stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu indeksowanego dotyczących sposobu określania kursu waluty obcej, umowa może obowiązywać w pozostałym zakresie, a jeśli tak, to jakie przepisy prawa mogą…
- I CSK 4181/22 2023-02-27Czy postanowienia indeksacyjne umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie ich zawarcia, mogą zostać uznane za niedozwolone, a także czy późniejsze zmiany przepisów lub aneksy…
- I CSK 3004/25 2026-10-21Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r., C-396/24, wpływa na zasadę prawną wyrażoną w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, dotyczącą rozliczeń s…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3851 KCart. 481
§ 1 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 410art. 405art. 3851 § 1art. 6 ust. 1art. 411 pkt 2art. 4 ust. 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy