I CSK 107/15
WyrokIzba Cywilna2015-10-22
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu ze skargi pauliańskiej, jeżeli co do wierzytelności, która ma być chroniona, toczy się odrębne postępowanie, sąd ma obowiązek zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne dotyczące obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi pauliańskiej, gdy toczy się odrębne postępowanie dotyczące wierzytelności, nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania. Nawet jeśli rozstrzygnięcie jednej sprawy zależy od innej, sąd powinien ocenić, czy zawieszenie postępowania jest celowe, a fakultatywność zawarta w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. nie zmienia się w obowiązek. Ponadto, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie miało znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż sąd drugiej instancji oddalił powództwo również z innych przyczyn.Stan faktyczny
Powód (C. Sp. z o.o.) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który oddalił jego powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powód wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi pauliańskiej, gdy toczy się odrębne postępowanie dotyczące wierzytelności. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 107/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa C. Sp. z o.o. w W., obecnie C. Spółki z o.o. Spółki jawnej w W. przeciwko M. M. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I ACa 205/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania powołał się na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego: czy w postępowaniu ze skargi pauliańskiej, jeżeli co do wierzytelności, która w ten sposób ma być chroniona, toczy się odrębne postępowanie, sąd ma obowiązek na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. zawiesić postępowanie. Potencjalnie zagadnienie to mogłoby rzeczywiście uzasadnić przyjęcie skargi do rozpoznania. Mimo bowiem sformułowania art. 177 § 1 k.p.c., które akcentuje fakultatywność zawieszenia postępowania („sąd może”), pojawiają się w doktrynie głosy, że zwłaszcza w kontekście prejudycjalności, a więc gdy wynik innego toczącego się postępowania ma mieć wpływ na dane postępowania, fakultatywność zmienia się w obowiązek. Nie jest to jednak pogląd trafny, co już przekonująco wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 lutego 2006 r., II CSK 141/05 (niepubl.), według którego ustawodawca w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. wyraźnie podkreśla, że sąd może zawiesić postępowanie. Nawet więc jeżeli rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od rozstrzygnięcia, jakie może zapaść w innej sprawie, sąd powinien ocenić, czy należy zawiesić postępowanie. Co więcej, na tle niniejszej sprawy wskazane zagadnienie prawne dodatkowo nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ jego rozstrzygnięcie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd II instancji przyjął bowiem, że nie tylko niepewność co do istnienia i wysokości wierzytelności mającej być chronioną skargą pauliańską uzasadnia oddalenie powództwa (apelacji), lecz również niespełnienie jednej z kluczowych przesłanek określonych w art. 527 § 1 k.c., mianowicie dokonanie darowizny bez woli (celu) pokrzywdzenia wierzyciela.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 276/16 2016-12-06Czy w sytuacji, gdy toczy się postępowanie ze skargi pauliańskiej, merytoryczna ocena istnienia przesłanek z art. 527 k.c. oraz ochrony pauliańskiej jest przedwczesna, gdy kwestionowane jest istnienie wierzytelności i mo…
- V CSK 483/18 2019-04-24Czy skarga pauliańska (art. 527 k.c.) może być stosowana do ochrony wierzytelności publicznoprawnych?
- II CSK 530/18 2019-04-19Czy sąd rozpoznający żądanie wierzyciela pauliańskiego powinien zarządzić dodatkowe postępowanie dowodowe, gdy dokument prywatny potwierdzający wierzytelność budzi wątpliwości co do jego rzetelności, a skarżący powołuje…
- I CSK 2784/22 2023-04-14Czy wierzytelność publicznoprawna jest objęta cywilistyczną konstrukcją skargi pauliańskiej, a jeśli tak, czy jej zastosowanie wymaga wykazania poważnych wątpliwości interpretacyjnych lub rozbieżności w orzecznictwie?
- I CSK 463/18 2019-03-06Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów prawnych budzących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, w tym art. 527 § 1 k.c. i art. 531 § 2 k.c. w kontekście skargi pauliańskiej, powinna zostać przyjęta…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 177 § 1 pkt 1 KPCart. 177 § 1 KPCart. 527 § 1 KC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy