I CSK 1078/23

I CSK 1078/23 POSTANOWIENIE 25 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 25 kwietnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.D. przeciwko G.H. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej G.H. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 7 lipca 2022 r., I ACa 852/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Lublinie adwokatowi T.P. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset 00/100) złotych, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. (K.G.) I CSK 1078/23 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący G. H. powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, wynikającą z pozostawienia przez Sąd poza kontrolą okoliczności zawarcia umowy pożyczki oraz faktu, że powód występował jako prowadzący działalność gospodarczą, pozwany zaś jako konsument. Sporna umowa pożyczki spełniała tym samym, w ocenie skarżącego, przesłanki kredytu konsumenckiego w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (jedn. tekst: Dz. z 2023 r., poz. 1028, dalej – „u.k.k.”) w brzmieniu obowiązującym w dacie wskazanej na dokumencie pożyczki, tj. 1 stycznia 2017 r. Skarżący wskazał również, że Sąd Apelacyjny bezkrytycznie i błędnie zaakcentował ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego. Przesłanka oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oznacza ona, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, I CSK 1078/23 3 czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Bliższa analiza wniosku nie pozwalała przyjąć, by skarga kasacyjna była, w przyjętym rozumieniu, oczywiście uzasadniona. Akcentowany we wniosku i zarzutach skargi art. 59a u.k.k. wszedł w życie w 2015 r., podczas gdy – zgodnie z ustaleniami Sądów meriti, wiążącymi Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.) – do zawarcia umowy pożyczki doszło w 2014 r. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne nie były ponadto wystarczające, aby stwierdzić, że zawarta w 2014 r. umowa pożyczki podlegała ustawie o kredycie konsumenckim, a w konsekwencji, aby pominięcie tej ustawy w rozważaniach Sądów meriti prowadziło do wydania oczywiście i w sposób widoczny prima vista wadliwego orzeczenia, czego wymaga przyczyna kasacyjna określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Pozostałe rozważania wniosku miały ogólnikowy charakter i koncentrowały się na polemice z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi zaakceptowanymi przez Sąd Apelacyjny, co na etapie postępowania kasacyjnego nie mogło okazać się skuteczne (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Apelacyjny ocenił również podnoszony w sprawie zarzut przedawnienia, wyjaśniając, z jakich powodów uznał ów zarzut za bezzasadny. Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi skarżącego orzeczono na podstawie art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jedn. tekst: Dz. U. z 2022 r. poz. 1184) w związku z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r. poz. 2361), z uwzględnieniem § 2 pkt 6 i § 10 I CSK 1078/23 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) oraz art. 64 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz powoda oddalono wobec faktu, że powód nie złożył skutecznie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120, z dnia 4 września 2002 r., I CKN 926/00, z dnia 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00, z dnia 7 maja 2003 r., IV CKN 113/01, z dnia 2 marca 2010 r., II PK 241/09 i z dnia 18 stycznia 2012 r., II PK 95/11). [SOP] [ał]